[Podcast 15] - What do we mean when we talk about ADHD?

dà jiā大家hǎo好！wǒ我shì是dà huáng大黄

Xin chào mọi người! Mình là Đại Hoàng

Thảo luận(0)

Đang tải bình luận...

Phụ đề

935 câu

dà jiā大家hǎo好！wǒ我shì是dà huáng大黄

Xin chào mọi người! Mình là Đại Hoàng

100:05 - 00:07

zài在jié mù节目de的zuì最kāi shǐ开始，wǒ我xiǎng想yāo qǐng邀请dà jiā大家gēn跟wǒ我yī qǐ一起lái来jìn xíng进行yī一cì次huàn xiǎng幻想

Trước khi bắt đầu chương trình, mình muốn nhờ mọi người cùng mình tưởng tượng một chút

200:07 - 00:13

wǒ men我们lái来xiǎng xiàng想象yī xià一下，yī一gè个měi hǎo美好de的zhōu rì周日qīng chén清晨shì是shén me什么yàng zǐ样子de的？

Chúng ta thử tưởng tượng xem, một buổi sáng Chủ nhật thật đẹp sẽ trông như thế nào?

300:13 - 00:17

wǒ我lái来cāi猜yī xià一下，yě xǔ也许shì是nǐ你huì会shuì睡dào到zì rán自然xǐng醒

Để mình đoán nhé, có lẽ bạn sẽ ngủ một mạch đến khi tự tỉnh

400:17 - 00:22

tài yáng太阳zhào照dào到bèi zǐ被子shàng上gǎn jué感觉nuǎn暖nuǎn暖de的

Ánh nắng chiếu lên chăn, cảm giác ấm áp dễ chịu

500:22 - 00:24

tóu nǎo头脑màn màn慢慢de的qīng xǐng清醒guò lái过来

Đầu óc từ từ tỉnh táo lại

600:24 - 00:27

dǎ打gè个hā qiàn哈欠，shēn伸gè个lǎn yāo懒腰，qǐ chuáng起床gěi给zì jǐ自己zuò做gè个zǎo fàn早饭

Ngáp một cái, vươn vai một chút, rồi xuống giường tự làm bữa sáng cho mình

700:27 - 00:31

bù不jǐn紧bù不màn慢de的jiān煎gè个jī dàn鸡蛋，kǎo烤liǎng两piàn片miàn bāo面包，dào倒yī一bēi杯niú nǎi牛奶

Ung dung rán một quả trứng, nướng hai lát bánh mì, rót một ly sữa

800:31 - 00:36

rán hòu然后màn慢yōu悠yōu悠de的chī吃wán完zǎo fàn早饭，xǐ洗hǎo好pán zǐ盘子

Sau đó thong thả ăn xong bữa sáng, rửa sạch bát đĩa

900:36 - 00:40

jiē zhe接着nǐ你bǎ把shǒu手cā擦gàn干

Tiếp theo bạn lau khô tay

1000:40 - 00:42

cóng从cóng从róng容róng容de的gěi给zì jǐ自己zuò做yī一bēi杯shǒu手chōng冲kā fēi咖啡

Bình thản tự pha cho mình một ly cà phê

1100:42 - 00:46

rán hòu然后ná拿qǐ起yī一běn本xiǎng想kàn看le了hěn很jiǔ久dàn shì但是yīn wèi因为píng shí平时gōng zuò工作fán máng繁忙yī zhí一直méi yǒu没有shí jiān时间kàn看de的shū书

Rồi cầm một cuốn sách đã muốn đọc từ lâu nhưng vì công việc bận rộn hằng ngày mà mãi chưa có thời gian đọc

1200:46 - 00:53

zǒu走dào到chuāng窗biān边，wō窝jìn进lǎn懒rén人shā fā沙发lǐ里

Bước đến bên cửa sổ, cuộn mình vào chiếc ghế lười

1300:53 - 00:56

bèi被lǜ sè绿色de的zhí wù植物hé和yáng guāng阳光bāo guǒ包裹zhe着

Được bao bọc bởi cây xanh và ánh nắng

1400:56 - 00:59

màn màn慢慢jìn rù进入shū běn书本zhōng中de的shì jiè世界

Chậm rãi bước vào thế giới trong trang sách

1500:59 - 01:02

zhè yàng这样de的chǎng jǐng场景shì是bù不shì是tīng听qǐ lái起来hěn很měi hǎo美好

Khung cảnh như vậy nghe có phải rất đẹp không?

1601:02 - 01:05

nǐ你céng jīng曾经dù guò度过zhè yàng这样yī一gè个měi hǎo美好de的zhōu mò周末ma吗？

Bạn đã từng trải qua một cuối tuần đẹp như thế chưa?

1701:05 - 01:08

nǎ pà哪怕zhǐ只yǒu有yī一cì次yě也hǎo好

Dù chỉ một lần thôi cũng được

1801:08 - 01:11

wǒ我de的huí dá回答shì是fǒu dìng否定de的

Câu trả lời của mình là không

1901:11 - 01:13

wǒ我méi yǒu没有，cóng lái从来dōu都méi yǒu没有tǐ yàn体验guò过zhè yàng这样yī一gè个yōu xián悠闲，jiǎn dān简单de的zhōu mò周末

Mình chưa từng, chưa bao giờ trải nghiệm một cuối tuần nhàn nhã và giản đơn như vậy

2001:13 - 01:20

yǒu有hái zǐ孩子，yǒu有jiā rén家人yào要zhào gù照顾de的

Những người có con nhỏ, có gia đình cần chăm sóc

2101:20 - 01:21

huò zhě或者yào要jiā bān加班de的wǒ men我们xiān先bù不shuō说

Hoặc những người phải tăng ca thì mình tạm không nói đến

2201:21 - 01:24

jí biàn即便zài在wán quán完全méi yǒu没有wài jiè外界gàn rǎo干扰de的qíng kuàng情况xià下

Ngay cả khi trong hoàn cảnh hoàn toàn không có sự can thiệp từ bên ngoài

2301:24 - 01:27

zhè yàng这样de的zhōu mò周末lí离xiàn shí现实yě也hěn很yuǎn远

Thì một cuối tuần như thế vẫn rất xa rời thực tế

2401:27 - 01:30

xiàn shí现实qíng kuàng情况shì是wǒ men我们de的zhōu mò周末hěn shǎo很少shì是yōu xián悠闲de的

Thực tế là cuối tuần của chúng ta hiếm khi thật sự nhàn nhã

2501:30 - 01:33

tā它gèng更yǒu有kě néng可能shì是zhè yàng这样de的

Nó có khả năng cao sẽ là như thế này

2601:33 - 01:36

zhōu mò周末nǐ你xiǎng想shuì睡gè个lǎn懒jué觉，jié guǒ结果yóu yú由于shēng生wù物zhōng钟de的tí xǐng提醒

Cuối tuần bạn muốn ngủ nướng một chút, nhưng vì đồng hồ sinh học nhắc nhở

2701:36 - 01:39

bù guǎn不管nǐ你zhōu wǔ周五wǎn shàng晚上hāi嗨dào到jǐ diǎn几点

Bất kể tối thứ Sáu bạn đã quẩy đến mấy giờ

2801:39 - 01:42

nǐ你hái shì还是zài在zhōu liù周六zǎo shàng早上7diǎn点zhǔn shí准时de的jiù就xǐng醒le了

Thì sáng thứ Bảy bạn vẫn tỉnh giấc lúc 7 giờ

2901:42 - 01:46

xiǎng想duō多shuì睡yī huì一会yě也shuì睡bù不zhe着，ér qiě而且hái还gǎn dào感到hěn很kùn困

Muốn ngủ thêm một chút cũng không ngủ được, mà người vẫn thấy rất buồn ngủ

3001:46 - 01:50

nǐ你ná拿qǐ起shǒu jī手机xiǎng想kàn kàn看看jǐ diǎn几点

Bạn cầm điện thoại lên muốn xem mấy giờ rồi

3101:50 - 01:52

hǎo好qiǎo巧bù不qiǎo巧shǒu jī手机shàng上yǒu有3tiáo条wēi xìn微信tí xǐng提醒

Vừa hay điện thoại có 3 thông báo WeChat

3201:52 - 01:56

nǐ你xí习guàn惯xìng性de的diǎn kāi点开kàn看le了kàn看wēi xìn微信

Theo thói quen bạn bấm vào xem WeChat

3301:56 - 01:58

suī rán虽然shì是wú无guān关jǐn紧yào要de的qún群liáo聊xiāo xī消息

Dù chỉ là tin nhắn nhóm không mấy quan trọng

3401:58 - 02:01

dàn shì但是jì rán既然yǐ jīng已经dào到zhè这le了，lái来dōu都lái来le了bù rú不如zài再kàn kàn看看péng yǒu朋友quān圈hǎo好le了

Nhưng đã lỡ vào rồi, tiện thể xem thêm vòng bạn bè vậy

3502:01 - 02:05

hǎo xiàng好像nà biān那边yǒu有yī一gè个xīn新de的diǎn点zàn赞

Hình như bên đó có một lượt thích mới

3602:05 - 02:08

zhè这péng yǒu朋友quān圈yī一kàn看yuè越lái来yuè越jīng shén精神le了，bù rú不如zài再shuā shuā刷刷duǎn短shì pín视频ba吧

Càng xem vòng bạn bè càng tỉnh táo, hay là lướt thêm vài video ngắn đi

3702:08 - 02:13

10gè个duǎn短shì pín视频shuā刷xià lái下来，zhè xià这下chè dǐ彻底jīng shén精神le了，zài yě再也shuì睡bù不zhe着le了

Lướt liền 10 video ngắn, thế là tỉnh hẳn, chẳng ngủ lại được nữa

3802:13 - 02:17

xíng行，nà那jiù就suǒ xìng索性qǐ chuáng起床ba吧，bì jìng毕竟yě也yǒu diǎn有点niào尿jí急le了

Thôi thì dậy luôn vậy, dù sao cũng hơi buồn tiểu rồi

3902:17 - 02:22

yú shì于是nǐ你jiù就qù去shàng上le了cè suǒ厕所

Thế là bạn đi vào nhà vệ sinh

4002:22 - 02:24

zài在wèi卫shēng生jiān间lǐ里nǐ你kàn dào看到xǐ yī洗衣jī mén机门kāi开zhe着

Trong phòng tắm bạn thấy cửa máy giặt đang mở

4102:24 - 02:27

xiǎng想qǐ lái起来yī huì一会gāi该bǎ把yī fú衣服xǐ洗le了

Chợt nhớ ra lát nữa phải giặt quần áo

4202:27 - 02:30

zuò坐zài在mǎ tǒng马桶shàng上nǐ你kàn dào看到juǎn zhǐ卷纸yòng用wán完le了

Ngồi trên bồn cầu bạn thấy giấy vệ sinh đã hết

4302:30 - 02:32

gǎn jǐn赶紧ná拿chū出shǒu jī手机dǎ kāi打开táo bǎo淘宝xià下yī一dài袋juǎn zhǐ卷纸

Vội lấy điện thoại ra mở Taobao đặt một lốc giấy vệ sinh

4402:32 - 02:36

zài在mǎi买juǎn zhǐ卷纸de的lù shàng路上

Trong lúc đang đặt giấy

4502:36 - 02:37

nǐ你yòu又shùn shǒu顺手diǎn点le了yōu huì优惠còu凑dān单de的nèi yī内衣kù库zhuān yòng专用xǐ洗yī衣yè液yī一xiǎo小píng瓶

Bạn tiện tay bấm thêm một chai nhỏ nước giặt chuyên dụng cho đồ lót để đủ điều kiện giảm giá

4602:37 - 02:42

xià下wán完dān单hái还méi yǒu没有zǒu走chū出wèi卫shēng生jiān间

Đặt xong đơn mà bạn vẫn chưa bước ra khỏi nhà vệ sinh

4702:42 - 02:44

nǐ你yǐ jīng已经bǎ把yào要xǐ洗yī fú衣服zhè这jiàn件shì qíng事情wán quán完全pāo抛zài在le了nǎo脑hòu后

Thì chuyện giặt đồ đã hoàn toàn bị bạn ném ra sau đầu

4802:44 - 02:49

yīn wèi因为nǐ你fā xiàn发现wèi卫shēng生jiān间de的lā垃jī圾tǒng桶mǎn满le了

Vì bạn phát hiện thùng rác trong nhà vệ sinh đã đầy

4902:49 - 02:52

nǐ你bǎ把lā垃jī圾dài袋līn拎chū lái出来，dǎ kāi打开chōu tì抽屉xiǎng想zhǎo找xīn新de的lā垃jī圾dài袋

Bạn xách túi rác ra, mở ngăn kéo tìm túi rác mới

5002:52 - 02:57

jié guǒ结果yǎn jīng眼睛de的yú guāng余光piē撇dào到le了shuǐ水lóng龙tóu头shàng上bān bó斑驳de的shuǐ zì水渍

Kết quả khóe mắt lại liếc thấy vệt nước loang lổ trên vòi nước

5102:57 - 03:01

yú shì于是nǐ你yòu又niǔ tóu扭头qù去zhǎo找mǒ bù抹布xiǎng想yào要cā擦shuǐ zì水渍

Thế là bạn quay sang tìm giẻ lau để lau vết nước

5203:01 - 03:05

dàn shì但是mǒ bù抹布jiù就bù不zài在nǐ你yǐ wèi以为de的nà gè那个de fāng地方

Nhưng cái giẻ lại không ở chỗ bạn nghĩ

5303:05 - 03:08

yú shì于是nǐ你yòu又zhuǎn shēn转身qù去chú fáng厨房zhǎo找mǒ bù抹布

Thế là bạn lại quay sang bếp tìm giẻ

5403:08 - 03:11

jìn进le了chú fáng厨房，nǐ你xiǎng想zhe着shuō说yào bù要不xiān先bǎ把jī dàn鸡蛋zhǔ煮shàng上

Vào đến bếp, bạn nghĩ hay là tiện thể luộc trứng trước

5503:11 - 03:15

zhè yàng这样zài在děng等jī dàn鸡蛋zhǔ煮shú熟de的tóng shí同时nǐ你hái还kě yǐ可以qù去gàn干yī diǎn一点bié de别的jiā wù家务

Như vậy trong lúc chờ trứng chín, bạn còn có thể tranh thủ làm thêm chút việc nhà khác

5603:15 - 03:20

ná拿chū出jī dàn鸡蛋，nǐ你yòu又kàn dào看到le了bīng xiāng冰箱lǐ里tǎng躺zhe着yī一duī堆fàng放le了hěn很jiǔ久kuài yào快要biàn zhì变质de的shèng cài剩菜

Lấy trứng ra, bạn lại thấy trong tủ lạnh nằm la liệt một đống đồ ăn thừa để lâu sắp hỏng

5703:20 - 03:25

nǐ你jiù就bǎ把shèng cài剩菜ná拿chū lái出来dào倒diào掉kāi shǐ开始xǐ洗wǎn碗

Bạn liền lấy đồ thừa ra đổ đi rồi bắt đầu rửa bát

5803:25 - 03:28

xǐ洗dào到yī bàn一半nǐ你yòu又xiǎng dào想到

Rửa được một nửa bạn lại nghĩ

5903:28 - 03:30

děng等huì会yào要bù不chī吃wán完zǎo fàn早饭bǎ把wǎn碗yī qǐ一起xǐ洗ba吧，zhè yàng这样xiào lǜ效率gèng更gāo高

Hay là lát nữa ăn sáng xong rồi rửa bát một thể cho tiện, như vậy hiệu quả hơn

6003:30 - 03:33

suǒ yǐ所以nǐ你jiù就bǎ把gāng cái刚才xǐ洗le了yī bàn一半de的wǎn碗fàng xià放下

Thế là bạn đặt chồng bát đang rửa dở xuống

6103:33 - 03:36

xīn xiǎng心想nà那zài在děng等jī dàn鸡蛋zhǔ煮shú熟de的shí hòu时候wǒ我hái还néng gàn能干shá啥ne呢

Trong lòng nghĩ lúc chờ trứng chín mình còn làm được gì nữa nhỉ

6203:36 - 03:41

duì对le了，nǐ你yī yǎn一眼piē撇dào到yáng tái阳台yǎn奄yǎn奄yī一xī息de的lǜ绿zhí植

Đúng rồi, bạn liếc thấy chậu cây ngoài ban công đang thoi thóp

6303:41 - 03:45

hǎo jiǔ好久méi没jiāo shuǐ浇水le了，zài bù再不jiāo浇gāi该guà挂le了，yú shì于是gǎn jǐn赶紧jiāo shuǐ浇水

Lâu lắm rồi chưa tưới nước, không tưới nữa chắc “đi đời” mất, thế là vội vàng đi tưới

6403:45 - 03:49

jiāo shuǐ浇水de的shí hòu时候yǒu有yī xiē一些shuǐ水pō泼dào到le了de shàng地上

Trong lúc tưới có ít nước bắn ra sàn

6503:49 - 03:53

nǐ你gǎn jǐn赶紧ná拿lái来tuō bǎ拖把bǎ把shuǐ水tuō拖gàn干

Bạn vội lấy cây lau nhà ra lau khô nước

6603:53 - 03:55

tuō拖zhe着tuō拖zhe着fā xiàn发现de shàng地上zěn me怎么zhè me这么zàng脏，hǎo jiǔ好久méi没tuō拖le了ba吧

Lau một hồi mới phát hiện sao sàn bẩn thế này, chắc lâu rồi chưa lau

6703:55 - 03:59

yào bù要不suǒ xìng索性bǎ把de bǎn地板dōu都tuō拖le了dé得le了

Hay là tiện thể lau hết cả sàn luôn cho xong

6803:59 - 04:02

rán hòu然后jiù就zài在nǐ你rèn认rèn认zhēn真zhēn真tuō de拖地

Thế là bạn bắt đầu nghiêm túc lau nhà

6904:02 - 04:04

tuō拖wán完kè tīng客厅tuō拖wò shì卧室de的shí hòu时候

Lau xong phòng khách lại lau đến phòng ngủ

7004:04 - 04:06

nǐ你yǐn yuē隐约wén闻dào到le了yī一gǔ股jiāo hú焦糊de的wèi dào味道

Bạn thoáng ngửi thấy một mùi khét

7104:06 - 04:09

zhè这shì是shén me什么wèi dào味道，nǎ lǐ哪里zhe huǒ着火le了ma吗，zěn me怎么huí回shì事？

Mùi gì vậy? Có chỗ nào cháy à? Chuyện gì thế này?

7204:09 - 04:14

shì是chú fáng厨房zhǔ煮de的jī dàn鸡蛋，nǐ你hái还zhǔ煮zhe着jī dàn鸡蛋

Là trứng đang luộc trong bếp, bạn vẫn còn đang luộc trứng mà

7304:14 - 04:18

wàng忘dé得gàn干gàn干jìng净jìng净，jī dàn鸡蛋hú糊le了

Quên sạch sành sanh, trứng cháy khét rồi

7404:18 - 04:22

zhè这shì是fā shēng发生zài在wǒ我shēng huó生活zhōng中de的zhēn shí真实gù shì故事

Đây là câu chuyện có thật xảy ra trong cuộc sống của mình

7504:22 - 04:24

shì是wǒ我shēng huó生活zhōng中fēi cháng非常pǔ tōng普通de的yī一tiān天

Là một ngày vô cùng bình thường trong cuộc sống của mình

7604:24 - 04:27

máng忙máng忙lù碌lù碌de的yī一gè个zhōu mò周末，děng dào等到yī一tiān天jié shù结束，gǎn jué感觉hǎo xiàng好像yī zhí一直zài在máng忙

Một cuối tuần bận rộn tất bật, đến khi hết ngày, cảm giác như lúc nào cũng bận

7704:27 - 04:32

dàn但yòu又gǎn jué感觉hǎo xiàng好像shén me什么shì qíng事情dōu都méi没zuò做

Nhưng lại thấy dường như chẳng làm được việc gì ra hồn

7804:32 - 04:34

huí yì回忆de的shí hòu时候shén me什么dōu都xiǎng想bù不qǐ lái起来le了

Lúc ngồi nhớ lại thì chẳng nhớ nổi điều gì

7904:34 - 04:37

zhè yàng这样de的qíng kuàng情况wǒ我xiāng xìn相信wǒ我bù不shì是yī一gè个rén人

Mình tin rằng mình không phải là người duy nhất như vậy

8004:37 - 04:40

wǒ men我们xiàn zài现在měi gè每个rén人dōu都huó活dé得máng忙máng忙lù碌lù碌de的

Giờ đây mỗi chúng ta đều sống trong trạng thái tất bật

8104:40 - 04:43

gǎn jué感觉yǒu有hěn duō很多shì qíng事情děng等zhe着wǒ men我们qù去zuò做

Cảm giác có rất nhiều việc đang chờ mình làm

8204:43 - 04:45

suí zhe随着xiāo fèi消费shè huì社会de的fā zhǎn发展，wǒ men我们de的shēng huó生活biàn变dé得tè bié特别xì fēn细分

Cùng với sự phát triển của xã hội tiêu dùng, cuộc sống của chúng ta ngày càng bị chia nhỏ và phân mảnh

8304:45 - 04:49

měi每yī一gè个shēng huó生活de的bù zhòu步骤dōu都kě yǐ可以bèi被jīng xì精细de的fēn wèi分为hěn duō很多suǒ suì琐碎de的xì jié细节

Mỗi bước trong cuộc sống đều có thể bị chia nhỏ một cách tỉ mỉ thành vô số chi tiết vụn vặt

8404:49 - 04:54

děng等zhe着wǒ men我们qù去wán chéng完成

Chờ chúng ta hoàn thành

8504:54 - 04:56

guāng光zhè yàng这样shēng huó生活jiù就yǐ jīng已经hěn很máng lù忙碌le了

Chỉ riêng việc sống như vậy thôi đã đủ bận rộn rồi

8604:56 - 04:58

dàn但wǒ men我们hái还piān piān偏偏yǒu有yī一gè个shǒu jī手机

Thế mà chúng ta lại còn có thêm một chiếc điện thoại

8704:58 - 05:00

tā它wú shí无时bù不kè刻de地hū hǎn呼喊zhe着，xiǎng想yào要bó qǔ博取wǒ men我们de的guān zhù关注

Nó không ngừng réo gọi, muốn giành lấy sự chú ý của chúng ta

8805:00 - 05:04

yú shì于是wǒ men我们de的zhù注yì意lì力yòu又bèi被fēn分zǒu走le了hěn很dà大yī一bù部fēn分

Thế là sự chú ý của chúng ta lại bị chia đi một phần lớn

8905:04 - 05:07

chú le除了zhè xiē这些wài bù外部yīn sù因素zhī wài之外

Ngoài những yếu tố bên ngoài đó

9005:07 - 05:10

wǒ men我们rén lèi人类de的dà nǎo大脑běn shēn本身yě也shì是hěn很bù不ān fēn安分de的

Bản thân bộ não con người chúng ta cũng vốn chẳng yên ổn

9105:10 - 05:13

jǐ hū几乎měi每gé隔3miǎo秒jiù就huì会yǒu有yī一gè个xīn新de的xiǎng fǎ想法chǎn shēng产生

Gần như cứ mỗi 3 giây lại nảy sinh một ý nghĩ mới

9205:13 - 05:16

lái来tì dài替代gāng gāng刚刚3miǎo秒qián前chǎn shēng产生de的lǎo老xiǎng fǎ想法

Để thay thế cho ý nghĩ vừa xuất hiện 3 giây trước đó

9305:16 - 05:20

3miǎo秒zhī hòu之后yòu又huì会yǒu有gèng xīn更新de的xiǎng fǎ想法lái来tì dài替代xiàn zài现在zhè gè这个

3 giây sau lại có một ý nghĩ mới hơn thay thế cho ý nghĩ hiện tại này

9405:20 - 05:24

zhè xiē这些zá luàn杂乱de的bēn yǒng奔涌de的xiǎng fǎ想法yě也huì会ràng让wǒ men我们de的zhù注yì意lì力suí shí随时pǎo跑piān偏

Những dòng suy nghĩ hỗn loạn, cuồn cuộn ấy cũng khiến sự chú ý của chúng ta liên tục chệch hướng

9505:24 - 05:29

děng等nǐ你huí回guò过shén神lái来，sī xù思绪yǐ jīng已经fēi飞de的hěn很yuǎn远hěn很yuǎn远le了

Đến khi bạn hoàn hồn lại, dòng suy nghĩ đã bay đi rất xa rồi

9605:29 - 05:33

rú guǒ如果nǐ你yě也yǒu有guò过zhè zhǒng这种shēn tǐ身体zài在máng huó忙活，nǎo zǐ脑子zài在màn yóu漫游de的zhōu rì周日

Nếu bạn cũng từng có những ngày Chủ nhật mà thân thể thì bận rộn còn đầu óc thì lang thang

9705:33 - 05:38

dà gài大概lǜ率nǐ你huì会zài在wǎng shàng网上shuā刷dào到nǐ你shì是bù不shì是yǒu有ADHDde的cè shì测试

Rất có thể bạn đã từng lướt thấy trên mạng những bài test xem mình có bị ADHD hay không

9805:38 - 05:43

ADHDyòng用gǔ huà古话shuō说jiù就shì是duō多dòng动zhèng症

ADHD theo cách gọi xưa là chứng tăng động

9905:43 - 05:47

xiàn zài现在dǎ kāi打开shè jiāo社交méi tǐ媒体rén jūn人均dōu都néng能duì hào对号rù zuò入座jǐ几gè个ADHDde的zhèng zhuàng症状

Giờ mở mạng xã hội ra, ai cũng có thể tự thấy mình khớp với vài triệu chứng ADHD

10005:47 - 05:52

bǐ rú比如shuō说zhù注yì意lì力bù不jí zhōng集中，tuō yán拖延，xuǎn zé选择kùn nán困难

Ví dụ như mất tập trung, trì hoãn, khó lựa chọn

10105:52 - 05:56

hù互lián联wǎng网yī shēng医生bǐ比sān三jiǎ甲yī yuàn医院hái还máng忙，yī一tiān天néng能zhěn duàn诊断800gè个ADHD

“Bác sĩ mạng” còn bận hơn cả bệnh viện hạng A, một ngày chẩn đoán được 800 ca ADHD

10205:56 - 06:02

dàn shì但是ADHDzhēn真de的zhè me这么fàn làn泛滥ma吗？

Nhưng ADHD thật sự phổ biến đến vậy sao?

10306:02 - 06:05

nà xiē那些bèi被wǒ men我们chēng wèi称为zhù注yì意lì力bù不jí zhōng集中，bù不zì lǜ自律de的bèi hòu背后

Đằng sau những gì chúng ta gọi là mất tập trung, thiếu kỷ luật

10406:05 - 06:09

shì是bù不shì是yǒu有bù不yī yàng一样de的dà nǎo大脑luó jí逻辑

Có phải tồn tại một logic não bộ khác biệt?

10506:09 - 06:11

jīn tiān今天wǒ men我们jiù就jiè借zhe着《wǒ我nǎo hǎi脑海zhōng中de的yóu游lè乐chǎng场》zhè这běn shū本书

Hôm nay chúng ta sẽ mượn cuốn sách «Công viên giải trí trong đầu tôi»

10606:11 - 06:15

hǎo hǎo好好liáo liáo聊聊zhè gè这个bèi被hù互lián联wǎng网wán玩huài坏de的huà tí话题-ADHD

Để cùng trò chuyện nghiêm túc về chủ đề bị Internet “làm hỏng” này – ADHD

10706:15 - 06:19

yǐ jí以及tā它bèi hòu背后gèng更zhòng yào重要de的shén jīng神经duō多yàng样xìng性

Cũng như sự đa dạng thần kinh quan trọng hơn phía sau nó

10806:19 - 06:23

yī一zhǒng种jīng shén精神zhuàng tài状态，yī一zhǒng种xīn lǐ心理wèn tí问题

Một trạng thái tinh thần, một vấn đề tâm lý

10906:23 - 06:26

shì是bù不shì是jiù就yī dìng一定shì是bìng病

Liệu có nhất định phải là bệnh?

11006:26 - 06:28

shì是bù不shì是yī dìng一定yào要yǐ以mǒu zhǒng某种fāng shì方式huò dé获得zhěn duàn诊断

Có nhất định phải được chẩn đoán theo một cách nào đó không?

11106:28 - 06:31

wǒ men我们jīn tiān今天zài在hù互lián联wǎng网shàng上kàn dào看到de的nà me那么duō多de的bìng病

Những căn bệnh mà ngày nay chúng ta thấy tràn ngập trên Internet

11206:31 - 06:34

nà xiē那些suǒ wèi所谓de的zhàng ài障碍，bāo kuò包括ADHD，hái yǒu还有BPD，NPDděng děng等等

Những cái gọi là rối loạn đó, bao gồm ADHD, cả BPD, NPD v.v.

11306:34 - 06:40

zhè xiē这些dài biǎo代表mǒu zhǒng某种bù不zhèng cháng正常zhuàng tài状态de的zì mǔ字母

Những chữ cái đại diện cho một trạng thái nào đó bị xem là “không bình thường”

11406:40 - 06:44

dāng当yī一gè个rén人bèi被tiē贴shàng上zhè xiē这些zì mǔ字母biāo qiān标签zhī hòu之后

Khi một người bị dán lên mình những nhãn chữ cái ấy

11506:44 - 06:47

tā它huì会gěi给wǒ men我们měi gè每个pǔ普tōng通rén人de的xīn tài心态dài lái带来zěn yàng怎样de的yǐng xiǎng影响

Điều đó sẽ ảnh hưởng thế nào đến tâm thế của mỗi người bình thường như chúng ta

11606:47 - 06:50

ér而wǒ men我们de的shè huì社会yòu又yīng gāi应该zuò做xiē些shén me什么ne呢

Và xã hội của chúng ta nên làm gì?

11706:50 - 06:54

zhè这shì是wǒ men我们zhè这qī期bō kè播客

Đó chính là số podcast lần này của chúng ta

11806:54 - 06:55

xiǎng想yào要tōng guò通过《wǒ我nǎo hǎi脑海zhōng中de的yóu游lè乐chǎng场》zhè běn这本guān yú关于ADHDde的shū书jìn xíng进行tàn tǎo探讨de的

Muốn thông qua cuốn « Công viên giải trí trong đầu tôi », một cuốn sách về ADHD, để cùng thảo luận

11906:55 - 07:01

nà那wǒ men我们xiān先cóng从ADHDkāi shǐ开始ba吧

Vậy chúng ta bắt đầu từ ADHD nhé

12007:01 - 07:04

shuō说le了bàn tiān半天，ADHDde的yì sī意思shì是zhù yì注意quē xiàn缺陷hé和duō多dòng动zhàng ài障碍

Nói nãy giờ rồi, ADHD có nghĩa là rối loạn tăng động giảm chú ý

12107:04 - 07:09

nà yàng那样guāng光yòng用duō多dòng动zhè这liǎng两gè个zì字jiù就bù不zú yǐ足以quán miàn全面de地dài biǎo代表ADHD

Chỉ dùng hai chữ “tăng động” thôi thì không đủ để bao quát hết ADHD

12207:09 - 07:14

suǒ yǐ所以duō多dòng动zhèng症zhè gè这个gǔ lǎo古老de的chēng wèi称谓yě也jiù就zhú jiàn逐渐bèi被shí dài时代pāo qì抛弃le了

Vì vậy cách gọi cũ “chứng tăng động” cũng dần bị thời đại loại bỏ

12307:14 - 07:19

zhuǎn ér转而kāi shǐ开始yòng用ADHDzhè gè这个yīng wén英文jiǎn xiě简写lái来dài biǎo代表zhù yì注意quē xiàn缺陷hé和duō多dòng动zhàng ài障碍

Thay vào đó người ta dùng chữ viết tắt tiếng Anh ADHD để chỉ rối loạn tăng động giảm chú ý

12407:19 - 07:26

zài在wǒ men我们zhè gè这个zhù注yì意lì力duǎn quē短缺de的shí dài时代

Trong thời đại thiếu hụt sự chú ý của chúng ta

12507:26 - 07:28

biǎo miàn表面shàng上kàn看qǐ lái起来jǐ hū几乎shì是rén jūn人均ADHD

Nhìn bề ngoài thì gần như ai cũng có vẻ như mắc ADHD

12607:28 - 07:31

dàn但zhēn de真的shì是zhè yàng这样ma吗？

Nhưng thật sự là vậy sao?

12707:31 - 07:33

dào dǐ到底shén me什么shì是ADHDne呢？

Rốt cuộc ADHD là gì?

12807:33 - 07:35

《wǒ我nǎo hǎi脑海zhōng中de的yóu游lè乐chǎng场》zhè běn这本shū书de的zuò zhě作者ān安jié杰lì丽nà娜bó博gé ěr格尔

Tác giả của cuốn « Công viên giải trí trong đầu tôi » là Angelina Bogel

12907:35 - 07:39

běn shēn本身jiù就shì是yī一gè个ADHDhuàn zhě患者

Bản thân cô ấy cũng là một người mắc ADHD

13007:39 - 07:42

suī rán虽然cóng xiǎo从小jiù就biǎo xiàn表现chū出ADHDzhèng zhuàng症状

Dù từ nhỏ đã biểu hiện các triệu chứng ADHD

13107:42 - 07:45

dàn shì但是yóu yú由于xiǎo小shí hòu时候jīng shén精神jiàn kāng健康yì shí意识de的quē shī缺失

Nhưng do khi còn nhỏ nhận thức về sức khỏe tinh thần còn thiếu

13207:45 - 07:49

ér而zuò zhě作者yòu又shì是yī一gè个nǚ hái女孩

Hơn nữa tác giả lại là một bé gái

13307:49 - 07:51

zhè这hé和dà jiā大家yī bān一般kè bǎn刻板yìn xiàng印象zhōng中de的ADHDhuàn zhě患者

Điều này không giống với hình ảnh khuôn mẫu về bệnh nhân ADHD mà mọi người thường nghĩ đến

13407:51 - 07:55

yī一gè个huó pō活泼hǎo dòng好动de的xiǎo小nán hái男孩de的zhè gè这个xíng xiàng形象bù不tài太yī yàng一样

Là một cậu bé nhỏ hiếu động, nghịch ngợm

13507:55 - 07:59

suǒ yǐ所以nǚ hái女孩de的ADHDzhèng zhuàng症状yě也jiù就bǐ jiào比较róng yì容易shòu dào受到hū shì忽视

Vì vậy các triệu chứng ADHD ở bé gái cũng dễ bị bỏ qua hơn

13607:59 - 08:03

yǐ以zhì至yú于zuò zhě作者zhí dào直到29suì岁de的shí hòu时候cái才zuì zhōng最终què zhěn确诊

Mãi đến năm 29 tuổi tác giả mới chính thức được chẩn đoán

13708:03 - 08:07

què zhěn确诊de的shí hòu时候yǐ jīng已经bèi被chēng wèi称为shì是chéng rén成人ADHD

Lúc được chẩn đoán thì đã được gọi là ADHD ở người trưởng thành

13808:07 - 08:11

zhè gè这个zuò zhě作者bó gé博格ěr尔shì是gè个dé guó德国rén人

Tác giả Bogel là người Đức

13908:11 - 08:13

xiāng duì相对lái jiǎng来讲dé guó德国de的yī liáo医疗tǐ xì体系bǐ比wǒ men我们guó jiā国家hái shì还是huì会shāo wēi稍微gèng更fā dá发达yī xiē一些

Tương đối mà nói thì hệ thống y tế của Đức có phần phát triển hơn nước mình

14008:13 - 08:19

zuò zhě作者de的ADHDjīng lì经历le了zhè me这么duō nián多年cái才dé dào得到què zhěn确诊

Vậy mà ADHD của tác giả cũng phải trải qua nhiều năm mới được chẩn đoán

14108:19 - 08:23

nà那wǒ我cāi xiǎng猜想zài在guó nèi国内de的yī liáo医疗céng miàn层面

Thì mình đoán rằng ở phương diện y tế trong nước

14208:23 - 08:25

chéng rén成人de的ADHDkě néng可能hái还méi yǒu没有hěn很wán shàn完善de的zhěn duàn诊断hé和zhì liáo治疗fāng àn方案

ADHD ở người trưởng thành có lẽ vẫn chưa có phương án hoàn chỉnh để chẩn đoán và điều trị

14308:25 - 08:31

bù guò不过gǎn xiè感谢shè jiāo社交méi tǐ媒体a啊

Nhưng cũng phải cảm ơn mạng xã hội

14408:31 - 08:32

xiàn zài现在hù互lián联wǎng网de的mín jiān民间zhěn duàn诊断kě néng可能yǐ jīng已经shuǎi甩dé guó德国hǎo jǐ好几tiáo条jiē街le了

Giờ đây “chẩn đoán dân gian” trên internet có khi đã vượt Đức mấy con phố rồi

14508:32 - 08:37

wǒ我kāi开gè个wán xiào玩笑，kě néng可能yǐ jīng已经shuǎi甩dé guó德国hǎo jǐ好几tiáo条jiē街le了

Mình nói đùa thôi, có khi đã vượt Đức mấy con phố thật

14608:37 - 08:40

dàn shì但是bǎ把hù互lián联wǎng网zhěn duàn诊断dāng zhēn当真le了nà那jiù就má fán麻烦le了

Nhưng nếu coi chẩn đoán trên mạng là thật thì rắc rối to đấy

14708:40 - 08:44

nà那huà话shuō说huí lái回来

Quay lại vấn đề

14808:44 - 08:45

qí shí其实wǒ men我们bìng并bù不xū yào需要qù去jì zhù记住ADHDzhè这sì四gè个zì mǔ字母zhǐ dài指代de的shì是shén me什么

Thật ra chúng ta không cần phải nhớ bốn chữ cái ADHD viết tắt cho điều gì

14908:45 - 08:50

guān yú关于ADHDwǒ men我们xū yào需要le jiě了解de的shì是zhè这sì四gè个hé xīn核心de的zì字

Điều mình và bạn cần hiểu về ADHD là bốn chữ cốt lõi này

15008:50 - 08:54

sì四gè个zì字jiù就shì是zhí xíng执行gōng néng功能

Bốn chữ đó là: chức năng điều hành

15108:54 - 08:58

wǒ men我们dà nǎo大脑de的yùn zuò运作hé和diàn nǎo电脑de的cāo操zuò作xì系tǒng统qí shí其实shì是yǒu diǎn有点lèi sì类似de的

Cách vận hành của não bộ có phần giống với hệ điều hành của máy tính

15208:58 - 09:03

diàn nǎo电脑lǐ miàn里面yǒu有yī一zhǒng种wén jiàn文件lèi xíng类型shì是EXEhòu zhuì后缀de的

Trong máy tính có một loại tệp với đuôi EXE

15309:03 - 09:07

zhè gè这个exejiù就shì是executede的suō xiě缩写，tā它de的yì sī意思shì是zhí xíng执行

EXE là viết tắt của “execute”, nghĩa là thực thi

15409:07 - 09:13

dāng当nǐ你kàn dào看到yī一gè个exehòu zhuì后缀de的wén jiàn文件

Khi bạn thấy một tệp có đuôi EXE

15509:13 - 09:15

shǔ biāo鼠标shuāng jī双击zhè gè这个wén jiàn文件jiù就huì会bèi被dǎ kāi打开，bèi被zhí xíng执行

Chỉ cần nhấp đúp chuột là tệp sẽ được mở và thực thi

15609:15 - 09:19

nà那wǒ men我们rén nǎo人脑yě也shì是lèi sì类似de的

Não người cũng tương tự như vậy

15709:19 - 09:21

tā它yǒu有yī一gè个zhí xíng执行gōng néng功能

Nó có một chức năng gọi là chức năng điều hành

15809:21 - 09:23

zhè gè这个zhí xíng执行gōng néng功能lái zì来自shén jīng神经kē xué科学hé和shén jīng神经xīn心lǐ理xué学

Khái niệm này xuất phát từ khoa học thần kinh và tâm lý học thần kinh

15909:23 - 09:27

zhǐ指de的shì是yī一gè个rén人zài在kǎo lǜ考虑dào到suǒ yǒu所有huán jìng环境yīn sù因素de的qíng kuàng情况xià下

Chỉ khả năng một người kiểm soát hành vi của mình sau khi cân nhắc các yếu tố môi trường

16009:27 - 09:32

kòng zhì控制zì jǐ自己xíng wèi行为de的néng lì能力

Tức là năng lực kiểm soát hành vi bản thân

16109:32 - 09:34

zhè gè这个zhí xíng执行gōng néng功能de的kòng zhì控制zhōng xīn中心，tā它wèi yú位于dà nǎo大脑de的é额yè叶

Trung tâm điều khiển của chức năng này nằm ở thùy trán của não

16209:34 - 09:39

yě也jiù就shì是kào jìn靠近wǒ men我们é tóu额头de的zhè这yī一kuài块dà nǎo大脑

Chính là vùng não gần trán của chúng ta

16309:39 - 09:42

ér而zhí xíng执行gōng néng功能bù zú不足

Và khi chức năng điều hành suy giảm

16409:42 - 09:44

shì是ADHDrén shì人士zài在shēng huó生活zhōng中miàn lín面临tiāo zhàn挑战de的hé xīn核心suǒ所zài在

Đó chính là cốt lõi khiến người ADHD gặp khó khăn trong cuộc sống

16509:44 - 09:48

dāng当wǒ men我们lǐ jiě理解le了zhí xíng执行gōng néng功能，zài再qù去kàn看ADHDjiù就huì会hěn很róng yì容易lǐ jiě理解le了

Khi hiểu được chức năng điều hành, việc hiểu ADHD sẽ trở nên dễ dàng hơn nhiều

16609:48 - 09:54

zhí xíng执行gōng néng功能wǎng wǎng往往shì是yóu由sān三gè个bù fēn部分jué dìng决定de的

Chức năng điều hành thường được quyết định bởi ba phần

16709:54 - 09:57

dì yī第一gè个bù fēn部分shì是kòng zhì控制chōng dòng冲动de的néng lì能力

Phần đầu tiên là khả năng kiểm soát xung động

16809:57 - 10:00

yě也jiù就shì是shuō说néng能bù不néng能xiān先rěn忍yī一rěn忍

Tức là có thể nhịn một chút hay không

16910:00 - 10:03

zhè lǐ这里bù dān不单zhǐ指de的shì是xiǎo小nán hái男孩néng能bù不néng能kè zhì克制zì jǐ自己

Ở đây không chỉ nói đến việc các bé trai có kiềm chế được bản thân hay không

17010:03 - 10:06

bié别dòng动lái来dòng动qù去de的，bié别nà me那么hǎo dòng好动

Đừng động đậy liên tục, đừng quá hiếu động

17110:06 - 10:08

ér shì而是zhǐ指wǒ men我们yě也bāo kuò包括chéng成nián年rén人

Mà là nói rằng không chỉ trẻ con, mà cả người lớn chúng ta cũng vậy

17210:08 - 10:11

néng能bù不néng能kè zhì克制dāng xià当下de的yù wàng欲望，yōu xiān优先zuò做zhòng yào重要de的shì qíng事情

Liệu mình có thể kiềm chế ham muốn trước mắt, ưu tiên làm những việc quan trọng hơn không

17310:11 - 10:15

bǐ rú比如shuō说nǐ你xià下zhōu周yī一yǒu有yī一gè个bào gào报告yào要tí jiāo提交

Ví dụ như bạn có một bản báo cáo cần nộp vào thứ Hai tuần sau

17410:15 - 10:19

nǐ你zhōu mò周末yào要gǎn jǐn赶紧bǎ把tā它xiě写chū lái出来

Thì cuối tuần bạn phải tranh thủ viết cho xong

17510:19 - 10:22

nǐ你dǎ kāi打开diàn nǎo电脑xiǎng想xiān先xiě写tí gāng提纲

Bạn mở máy tính lên, định viết trước dàn ý

17610:22 - 10:24

jié guǒ结果zhè gè这个shí hòu时候dàn弹chū出le了yī一tiáo条duǎn短shì pín视频

Kết quả đúng lúc đó lại nhảy ra một video ngắn

17710:24 - 10:28

shǒu手jiù就bù不shòu受kòng zhì控制de diǎn地点le了jìn qù进去

Tay bạn như mất kiểm soát mà bấm vào xem

17810:28 - 10:31

yī diǎn一点jìn qù进去duǎn短shì pín视频shuā刷le了yī一xiǎo shí小时cái才fǎn yīng反应guò lái过来

Vừa bấm vào là lướt video ngắn là phải một tiếng đồng hồ mới chợt tỉnh ra

17910:31 - 10:35

wǒ我zhèng shì正事hái还méi没gàn干ne呢

Ơ, việc chính mình còn chưa làm mà

18010:35 - 10:37

zài再bǐ比rú如shuō说hé和rén人liáo tiān聊天de的shí hòu时候

Hoặc ví dụ như khi đang trò chuyện với người khác

18110:37 - 10:40

nǎo zǐ脑子lǐ miàn里面gāng刚mào冒chū lái出来yī一gè个xiǎng fǎ想法

Trong đầu vừa lóe lên một ý nghĩ

18210:40 - 10:42

jiù就méi没bàn fǎ办法děng dào等到bié rén别人bǎ把huà话shuō说wán完，jiù就huì会rěn忍bù不zhù住de的dǎ duàn打断duì fāng对方

Thì không đợi nổi người ta nói hết câu, đã không nhịn được mà chen ngang

18310:42 - 10:47

hái yǒu还有bǐ rú比如shuō说zài在guàng jiē逛街de的shí hòu时候kàn dào看到dǎ zhé打折shāng pǐn商品

Hoặc khi đi mua sắm, thấy hàng đang giảm giá

18410:47 - 10:51

míng míng明明yòng用bù不shàng上，què却yīn wèi因为dāng xià当下jué dé觉得huà suàn划算jiù就méi没duō多xiǎng想xià dān下单le了

Rõ ràng không dùng đến, nhưng vì lúc đó thấy rẻ nên không nghĩ nhiều đã đặt mua luôn

18510:51 - 10:56

rán hòu然后shì hòu事后yòu又hòu huǐ后悔

Xong rồi lại hối hận

18610:56 - 10:58

zhè xiē这些dōu都shì是kòng zhì控制chōng dòng冲动de的néng lì能力bù zú不足

Tất cả những điều này đều là biểu hiện của việc thiếu khả năng kiểm soát xung động

18710:58 - 11:01

dà nǎo大脑zǒng shì总是bèi被jí shí及时mǎn zú满足dài带pǎo跑

Bộ não lúc nào cũng bị sự thỏa mãn tức thì lôi đi

18811:01 - 11:04

méi yǒu没有bàn fǎ办法jù jiāo聚焦zhǎng yuǎn长远mù biāo目标

Không thể tập trung vào mục tiêu lâu dài

18911:04 - 11:07

jué dìng决定zhí xíng执行gōng néng功能de的dì èr第二diǎn点zhòng yào重要de的yīn sù因素shì是gōng zuò工作jì yì记忆de的yùn yòng运用néng lì能力

Yếu tố quan trọng thứ hai quyết định chức năng điều hành là khả năng vận dụng kỹ năng làm việc

19011:07 - 11:14

yě也jiù就shì是néng能bù不néng能jì记zhe着shì事

Tức là có nhớ được việc hay không

19111:14 - 11:17

gōng zuò工作jì yì记忆jiù就xiàng像shì是wǒ men我们dà nǎo大脑de的lín shí临时huǎn cún缓存

Trí nhớ làm việc giống như bộ nhớ đệm tạm thời của não chúng ta

19211:17 - 11:21

fù zé负责cún fàng存放dāng xià当下yào要yòng用de的xìn xī信息

Chuyên dùng để lưu giữ những thông tin cần dùng ngay lúc đó

19311:21 - 11:24

hái还dé得néng gòu能够suí shí随时diào调chū lái出来

Và còn phải có thể gọi ra bất cứ lúc nào

19411:24 - 11:26

bǐ rú比如shuō说nǐ你chū mén出门qián前xiǎng想hǎo好le了

Ví dụ trước khi ra ngoài bạn đã nghĩ kỹ rồi

19511:26 - 11:28

wǒ我yào要qù去chāo shì超市mǎi买niú nǎi牛奶，miàn bāo面包，jī dàn鸡蛋

Mình sẽ đi siêu thị mua sữa, bánh mì và trứng

19611:28 - 11:33

jié guǒ结果dào到le了chāo shì超市nǐ你jiù就zhǐ只jì dé记得mǎi买niú nǎi牛奶

Nhưng đến siêu thị thì bạn chỉ nhớ mỗi sữa

19711:33 - 11:37

zhuǎn转le了liǎng两quān圈jiù就wàng忘le了lìng wài另外liǎng两yàng样wǒ我yào要mǎi买shá啥lái zhe来着

Đi loanh quanh hai vòng là quên mất hai món kia mình định mua gì nữa

19811:37 - 11:40

yě也jiù就shì是shuō说nǐ你de的gōng zuò工作jì yì记忆bù不tài太gòu够，bù不tài xíng太行

Nghĩa là trí nhớ làm việc của bạn không đủ tốt, hoạt động chưa hiệu quả

19911:40 - 11:44

zài再bǐ rú比如shuō说，lǐng dǎo领导jiāo dài交代

Ví dụ nữa, khi sếp giao việc

20011:44 - 11:47

nǐ你yào要zuò做3gè个shì qíng事情bǎ把wén jiàn文件fā gěi发给wǒ我，yuē约hǎo好míng tiān明天de的huì yì会议

Bạn phải làm ba việc: gửi tài liệu cho tôi, hẹn cuộc họp ngày mai

20111:47 - 11:51

tí xǐng提醒tóng shì同事bǔ补cái liào材料

Nhắc đồng nghiệp bổ sung tài liệu

20211:51 - 11:53

nǐ你dāng shí当时dá yīng答应de的hǎo好hǎo好de的

Lúc đó bạn nhận lời rất chắc chắn

20311:53 - 11:55

jié guǒ结果yī一zhuǎn tóu转头chù lǐ处理wán完dì yī第一gè个shì qíng事情

Nhưng vừa quay đi xử lý xong việc đầu tiên

20411:55 - 11:57

hòu miàn后面liǎng两gè个shì qíng事情zěn me怎么yě也xiǎng想bù不qǐ lái起来le了

Hai việc phía sau lại không sao nhớ nổi

20511:57 - 12:00

zhè xiē这些dōu都shì是gōng zuò工作jì yì记忆bù不gòu yòng够用

Tất cả những điều này đều là do trí nhớ làm việc không đủ dùng

20612:00 - 12:03

dà nǎo大脑cún存bù不zhù住dài bàn代办xìn xī信息jiù就hěn很róng yì容易gù顾cǐ此shī失bǐ彼

Não không giữ được thông tin việc cần làm thì rất dễ vì thế mà bỏ sót

20712:03 - 12:07

yǐng xiǎng影响zhí xíng执行gōng néng功能de的dì sān第三gè个yīn sù因素shì是líng huó灵活biàn tōng变通de的néng lì能力

Yếu tố thứ ba ảnh hưởng đến chức năng điều hành là khả năng linh hoạt ứng biến

20812:07 - 12:13

zhè gè这个zhǐ指de的jiù就shì是dāng当nǐ你yù dào遇到biàn huà变化huò zhě或者yì wài意外de的shí hòu时候

Tức là khi bạn gặp thay đổi hoặc tình huống bất ngờ

20912:13 - 12:17

néng能bù不néng能kuài sù快速de的diào zhěng调整sī lù思路

Liệu bạn có thể nhanh chóng điều chỉnh cách nghĩ hay không

21012:17 - 12:18

ér而bù不shì是kǎ卡zài在yī一gè个de fāng地方zuān钻niú牛jiǎo角jiān尖

Thay vì mắc kẹt ở một chỗ và cố chấp đến cùng

21112:18 - 12:22

bǐ rú比如shuō说nǐ你yuán běn原本jì huà计划zhōu rì周日shàng wǔ上午yào要dǎ sǎo打扫wèi shēng卫生，xià wǔ下午kàn shū看书

Ví dụ bạn vốn dự định sáng Chủ nhật dọn dẹp nhà cửa, chiều đọc sách

21212:22 - 12:26

jié guǒ结果shàng wǔ上午tū rán突然xià yǔ下雨，méi没bàn fǎ办法kāi开chuāng窗tōng fēng通风

Nhưng sáng hôm đó đột nhiên trời mưa, không thể mở cửa sổ cho thông thoáng

21312:26 - 12:30

rán hòu然后nǐ你jiù就bù不zhī dào知道yào要xiān先zuò做shén me什么le了

Thế là bạn lại không biết nên làm gì trước

21412:30 - 12:32

jiū jié纠结bàn tiān半天hái shì还是kǎ卡zài在yuán de原地

Phân vân rất lâu mà vẫn giậm chân tại chỗ

21512:32 - 12:34

zài再bǐ rú比如shuō说，nǐ你zài在xiě写fāng àn方案de的shí hòu时候

Hoặc như khi bạn đang viết phương án

21612:34 - 12:37

yuán lái原来de的sī lù思路bèi被lǐng dǎo领导fǒu dìng否定le了

Ý tưởng ban đầu bị sếp bác bỏ

21712:37 - 12:39

zhè gè这个shí hòu时候nǐ你huì会hěn很nán难lì kè立刻qiè huàn切换dào到xīn新de的fāng xiàng方向

Lúc đó bạn rất khó để lập tức chuyển sang hướng mới

21812:39 - 12:43

fǎn ér反而huì会yī zhí一直jiū jié纠结：wǒ我yuán lái原来de的xiǎng fǎ想法wèi shén me为什么bù xíng不行，wǒ我jué dé觉得tǐng挺hǎo好de的ya呀

Ngược lại còn mãi băn khoăn: vì sao ý tưởng cũ của mình không được, mình thấy nó ổn mà

21912:43 - 12:47

rán hòu然后bàn tiān半天méi yǒu没有jìn zhǎn进展

Rồi rất lâu vẫn không có tiến triển

22012:47 - 12:49

hái yǒu还有yòng用dǎo háng导航de的shí hòu时候，yù dào遇到dǔ chē堵车tí shì提示yào要rào xíng绕行

Hoặc khi dùng bản đồ dẫn đường, gặp thông báo tắc đường phải đi đường vòng

22112:49 - 12:53

nǐ你huì会yīn wèi因为piān偏dìng定le了yuán lái原来de的lù xiàn路线ér而gǎn dào感到jiāo lǜ焦虑

Bạn lại vì quá cố chấp với lộ trình ban đầu mà cảm thấy lo lắng

22212:53 - 12:56

suǒ yǐ所以níng yuàn宁愿dǔ堵zhe着yě也bù不xiǎng想huàn换dào道

Nên thà kẹt xe còn hơn đổi đường

22312:56 - 12:59

zhè xiē这些dōu都shì是líng huó灵活biàn tōng变通néng lì能力bù zú不足

Tất cả những điều này đều là biểu hiện của việc thiếu khả năng linh hoạt ứng biến

22412:59 - 13:02

dà nǎo大脑xí guàn习惯le了wǒ我yào要àn zhe按着jì dìng既定de的jù běn剧本zǒu走

Não đã quen với việc phải đi theo kịch bản định sẵn

22513:02 - 13:05

yù dào遇到tū fā突发de的qíng kuàng情况róng yì容易kǎ ké卡壳

Nên khi gặp tình huống bất ngờ rất dễ khựng lại

22613:05 - 13:08

jiǎn dān简单lái shuō来说zhí xíng执行gōng néng功能jiù就shì是dà nǎo大脑de的zhǐ指huī挥guān官

Nói một cách đơn giản, chức năng điều hành chính là “người chỉ huy” của não bộ

22713:08 - 13:12

chōng dòng冲动kòng zhì控制shì是zhè gè这个zhǐ指huī挥guān官néng能bù不néng能guǎn zhù管住xiǎng想yào要luàn pǎo乱跑luàn dòng乱动de的shǒu jiǎo手脚

Khả năng kiểm soát xung động là xem người chỉ huy đó có quản được đôi tay đôi chân đang muốn chạy nhảy lung tung hay không

22813:12 - 13:18

gōng zuò工作jì yì记忆shì是zhǐ指huī挥guān官néng能bù不néng能jì记qīng清rèn wù任务qīng dān清单

Trí nhớ làm việc là xem người chỉ huy có nhớ rõ danh sách nhiệm vụ hay không

22913:18 - 13:21

líng huó灵活biàn tōng变通shì是zhǐ指huī挥guān官néng能bù不néng能yīng duì应对tū fā突发zhuàng kuàng状况

Sự linh hoạt ứng biến là xem người chỉ huy có thể xử lý tình huống bất ngờ hay không

23013:21 - 13:26

nà那ADHDrén shì人士de的zhè gè这个zhǐ指huī挥guān官bù不shì是bù不gàn huó干活，ér shì而是méi没nà me那么gěi lì给力

Với người mắc ADHD, “người chỉ huy” này không phải là không làm việc, mà là làm chưa đủ hiệu quả

23113:26 - 13:32

zhè这yě也shì是tā men他们shēng huó生活lǐ里zǒng总jué dé觉得

Đó cũng là lý do vì sao trong cuộc sống họ luôn cảm thấy

23213:32 - 13:34

míng míng明明xiǎng想zuò hǎo做好dàn shì但是què却zǒng shì总是diào掉liàn zǐ链子de的hé xīn核心yuán yīn原因

Rõ ràng mình muốn làm tốt, nhưng lại cứ liên tục trật nhịp

23313:34 - 13:38

nà那ADHDrén shì人士de的zhǐ指huī挥guān官wèi shén me为什么bù不gěi lì给力ne呢？

Vậy vì sao “người chỉ huy” của người mắc ADHD lại không đủ mạnh?

23413:38 - 13:41

zhè这shì是yīn wèi因为wèi le为了néng gòu能够ràng让dà nǎo大脑shùn chàng顺畅de的yùn xíng运行

Đó là vì để não bộ có thể vận hành trơn tru

23513:41 - 13:45

wǒ men我们bì xū必须zài在qià dāng恰当de的wèi zhì位置yǒu有zú gòu足够nóng dù浓度de的shén jīng神经dì递zhì质

Chúng ta cần có đủ nồng độ chất dẫn truyền thần kinh ở đúng vị trí

23613:45 - 13:50

yóu qí尤其shì是duō bā多巴àn胺hé和qù去jiǎ甲shèn肾shàng上xiàn腺sù素

Đặc biệt là dopamine và norepinephrine

23713:50 - 13:53

fǒu zé否则wǒ men我们jiù就hěn很nán难jī lì激励zì jǐ自己qù去kāi shǐ开始，bìng qiě并且wán chéng完成yī一xiàng项rèn wù任务

Nếu không, chúng ta sẽ rất khó tự thúc đẩy mình bắt đầu và hoàn thành một nhiệm vụ

23813:53 - 13:57

yě也hěn很nán难jī lì激励zì jǐ自己qù去zǔ zhī组织jì huà计划mǒu某jiàn件shì qíng事情

Cũng khó tự thôi thúc bản thân tổ chức và lên kế hoạch cho một việc gì đó

23913:57 - 14:01

huò zhě或者qù去diào jié调节qíng xù情绪，zhí xíng执行jì huà计划

Hoặc điều chỉnh cảm xúc và thực thi kế hoạch

24014:01 - 14:04

jiǎn dān简单lái shuō来说jiù就shì是ADHDde的dà nǎo大脑hé和zhèng正cháng常rén人bù不tài太yī yàng一样

Nói ngắn gọn là não bộ của người mắc ADH không hoàn toàn giống người bình thường

24114:04 - 14:09

dàn但jiū jìng究竟zěn me怎么gè个bù不yī yàng一样ne呢？

Nhưng rốt cuộc khác ở điểm nào?

24214:09 - 14:11

yǐ以mù qián目前de的kē xué科学yán jiū研究lái shuō来说hái还hěn很nán难dé dào得到gèng更shēn rù深入de的jié lùn结论

Theo các nghiên cứu khoa học hiện nay thì vẫn rất khó đưa ra kết luận sâu hơn

24314:11 - 14:15

bì jìng毕竟wǒ men我们dà nǎo大脑de的shén jīng神经jié gòu结构shí zài实在shì是tài太fù zá复杂le了

Dù sao thì cấu trúc thần kinh của não bộ chúng ta thực sự quá phức tạp

24414:15 - 14:19

yī xué医学lún lǐ伦理yě也bù不yǔn xǔ允许wǒ men我们bǎ把huó活de的ADHDrén shì人士de的nǎo ké脑壳dǎ打kāi lái开来

Đạo đức y học cũng không cho phép chúng ta mở hộp sọ của người mắc ADHD khi họ còn sống

24514:19 - 14:24

kàn kàn看看tā men他们de的zhè xiē这些shén jīng神经shì是zěn me怎么lián jiē连接de的

Để xem các dây thần kinh của họ được kết nối như thế nào

24614:24 - 14:27

bù guò不过dà jiā大家jī基běn本shàng上dá chéng达成le了yī一gè个gòng shí共识

Tuy nhiên, mọi người cơ bản đã đạt được một sự đồng thuận

24714:27 - 14:29

jiù就shì是hé和xǔ duō许多jīng shén精神jí bìng疾病，jīng shén精神zhàng ài障碍hé和shén神jīng经yuán元tè xìng特性yī yàng一样

Rằng cũng giống như nhiều bệnh lý và rối loạn tâm thần cùng đặc tính của nơ-ron

24814:29 - 14:34

ADHDde的chǎn shēng产生jù yǒu具有hěn duō很多de的yuán yīn原因

ADHD hình thành do rất nhiều nguyên nhân

24914:34 - 14:37

zhè xiē这些yuán yīn原因kě yǐ可以shì是nèi内yuán源xìng性de的

Những nguyên nhân này có thể là nội sinh

25014:37 - 14:39

yě也jiù就shì是xiān tiān先天de的，shēng生lǐ理xìng性de的，yě也yǒu有kě néng可能shì是wài外yuán xìng源性de的

Tức là bẩm sinh, mang tính sinh lý, cũng có thể là ngoại sinh

25114:39 - 14:43

yě也jiù就shì是shuō说lái zì来自wài bù外部huán jìng环境

Tức là đến từ môi trường bên ngoài

25214:43 - 14:45

qí zhōng其中yī xiē一些yǐ jīng已经dé dào得到yè nèi业内míng què明确gòng shí共识de的yuán yīn原因

Trong đó có một số nguyên nhân đã được giới chuyên môn công nhận rõ ràng

25314:45 - 14:48

bāo kuò包括dì yī第一gè个shén jīng神经yīn sù因素，zhǔ yào主要shì是dà nǎo大脑lǐ里de的shén jīng神经

Bao gồm trước hết là yếu tố thần kinh, chủ yếu liên quan đến các dây thần kinh trong não

25414:48 - 14:53

wǒ men我们shì是yī一gè个nǎo脑kē科xué学hé和qíng xù情绪jiàn kāng健康de的bō kè播客

Chúng mình là một podcast về khoa học não bộ và sức khỏe cảm xúc

25514:53 - 14:56

suǒ yǐ所以wǒ men我们zài在jié mù节目zhōng中yǒu有fǎn fù反复tí dào提到guò过

Vì vậy trong chương trình, chúng mình đã nhiều lần nhắc đến

25614:56 - 14:59

wǒ men我们rén lèi人类dà nǎo大脑fēn wèi分为xǔ duō许多bù tóng不同de的qū yù区域

Rằng não bộ con người được chia thành nhiều khu vực khác nhau

25714:59 - 15:02

měi gè每个qū yù区域dōu都yǒu有qí其tè dìng特定de的gōng néng功能

Mỗi khu vực đều có chức năng riêng biệt

25815:02 - 15:04

mǒu xiē某些qū yù区域néng gòu能够hé和wài jiè外界gōu tōng沟通

Có những khu vực có thể giao tiếp với thế giới bên ngoài

25915:04 - 15:07

yǒu xiē有些qū yù区域fù zé负责shì jué视觉，tīng jué听觉hé和gǎn shòu感受

Có những khu vực phụ trách thị giác, thính giác và cảm nhận

26015:07 - 15:10

yǒu xiē有些qū yù区域bāng zhù帮助wǒ men我们rú hé如何yīng duì应对wài bù外部de的cì jī刺激

Cũng có những khu vực giúp chúng ta ứng phó với kích thích từ bên ngoài

26115:10 - 15:14

wèi le为了néng gòu能够wán chéng完成rèn wù任务

Để có thể hoàn thành nhiệm vụ

26215:14 - 15:15

dà nǎo大脑de的gè gè各个qū yù区域tōng guò通过shén jīng神经huí lù回路hù xiāng互相lián jiē连接

Các khu vực trong não kết nối với nhau thông qua các mạch thần kinh

26315:15 - 15:18

què bǎo确保xìn xī信息néng gòu能够chuán dì传递dào到zhǐ dìng指定de的de diǎn地点

Đảm bảo thông tin được truyền đến đúng vị trí

26415:18 - 15:21

rán hòu然后zài在nà lǐ那里dé dào得到chù lǐ处理

Và được xử lý tại đó

26515:21 - 15:23

zài在xìn xī信息de的chuán shū传输guò chéng过程zhōng中

Trong quá trình truyền tải thông tin

26615:23 - 15:25

dà nǎo大脑huì会yòng dào用到yī一gè个lèi sì类似yú于yóu chà邮差de的wù zhì物质

Não bộ sẽ sử dụng một chất giống như “người đưa thư”

26715:25 - 15:28

tā它jiào zuò叫做shén jīng神经dì递zhì质

Nó được gọi là chất dẫn truyền thần kinh

26815:28 - 15:30

zhè xiē这些shén jīng神经dì递zhì质shì是yóu由shén神jīng经yuán元hé chéng合成de的

Những chất dẫn truyền thần kinh này được tổng hợp bởi các nơ-ron

26915:30 - 15:33

měi gè每个shén神jīng经yuán元yě也jiù就shì是měi gè每个shén神jīng经xì细bāo胞

Mỗi nơ-ron, tức là mỗi tế bào thần kinh

27015:33 - 15:36

zhǐ只néng能hé chéng合成jí极shǎo liàng少量de的shén jīng神经dì递zhì质

Chỉ có thể tổng hợp một lượng rất nhỏ chất dẫn truyền thần kinh

27115:36 - 15:38

rán hòu然后bǎ把tā它cún chǔ存储zài在liǎng两gè个shén神jīng经yuán元zhī jiān之间de的jiē chù接触bù wèi部位

Sau đó lưu trữ chúng ở vị trí tiếp xúc giữa hai nơ-ron

27215:38 - 15:42

yě也jiào zuò叫做tū chù突触dāng zhōng当中

Còn gọi là khớp thần kinh

27315:42 - 15:44

shén神jīng经yuán元jiē dào接到xìn hào信号hòu后

Khi nơ-ron nhận được tín hiệu

27415:44 - 15:45

zhè gè这个tū chù突触jiù就huì会shì fàng释放shén jīng神经dì递zhì质，qù去cì jī刺激xià下yī一gè个shén神jīng经yuán元

Khớp thần kinh sẽ giải phóng chất dẫn truyền thần kinh để kích thích nơ-ron tiếp theo

27515:45 - 15:50

zhè yàng这样de的cì jī刺激jiù就shì是yī一zhǒng种xìn xī信息de的chuán dì传递

Sự kích thích này chính là một hình thức truyền tải thông tin

27615:50 - 15:53

bāng zhù帮助wǒ men我们de的dà nǎo大脑tōng guò通过shén神jīng经yuán元bǎ把xìn xī信息chuán dì传递dào到tā它xū yào需要qù去de的de fāng地方

Giúp não bộ của chúng ta thông qua các nơ-ron truyền thông tin đến nơi cần đến

27715:53 - 15:58

dàn shì但是ADHDde的rén人tā men他们dà nǎo大脑de的qíng kuàng情况jiù就yǒu diǎn有点bù不yī yàng一样le了

Nhưng não bộ của người mắc ADHD thì có phần khác biệt

27815:58 - 16:03

yǒu xiē有些rén人rèn wèi认为ADHDshì是dà nǎo大脑zhōng中xìn xī信息chù lǐ处理gōng néng功能shī diào失调suǒ所dǎo zhì导致de的

Có người cho rằng ADHD là do chức năng xử lý thông tin trong não bị rối loạn

27916:03 - 16:08

dà nǎo大脑de的xìn xī信息chù lǐ处理gōng néng功能zhǔ yào主要shì是hé和shén jīng神经dì递zhì质duō bā多巴àn胺

Chức năng xử lý thông tin của não chủ yếu liên quan đến dopamine

28016:08 - 16:12

qù去jiǎ甲shèn肾shàng上xiàn腺sù素hái yǒu还有xuè血qīng清sù素yǒu guān有关

Norepinephrine và serotonin

28116:12 - 16:16

zhè xiē这些shén jīng神经dì递zhì质shì是bù不shì是chōng zú充足

Việc những chất dẫn truyền thần kinh này có đủ hay không

28216:16 - 16:18

jué dìng决定le了xìn hào信号néng能bù不néng能cóng从yī一gè个shén神jīng经yuán元chuán dì传递dào到lìng wài另外yī一gè个shén神jīng经yuán元

Sẽ quyết định tín hiệu có thể truyền từ nơ-ron này sang nơ-ron khác hay không

28316:18 - 16:22

wǒ men我们fēi cháng非常shú xī熟悉de的zhī qián之前zài在bō kè播客zhōng中yě也fǎn fù反复tí dào提到guò过hěn duō很多cì次de的

Những điều này chúng ta đã rất quen thuộc và cũng nhiều lần nhắc đến trong podcast trước đây

28416:22 - 16:26

duō bā多巴àn胺tā它jiù就kě yǐ可以bāng zhù帮助wǒ men我们diào jié调节dà nǎo大脑de的huó活yuè跃dù度

Dopamine có thể giúp chúng ta điều chỉnh mức độ hoạt động của não bộ

28516:26 - 16:30

tí gōng提供jī qíng激情hé和xíng dòng行动de的dòng lì动力

Mang lại sự hứng khởi và động lực hành động

28616:30 - 16:33

hái yǒu还有yī一gè个jiào zuò叫做qù去jiǎ甲shèn肾shàng上xiàn腺sù素

Còn một chất khác gọi là norepinephrine

28716:33 - 16:36

tā它zhǔ yào主要fù zé负责zhù注yì意lì力

Nó chủ yếu phụ trách sự chú ý

28816:36 - 16:38

ràng让rén人zài在xíng dòng行动hé和sī kǎo思考zhōng中dōu都néng gòu能够zhuān zhù专注yú于zì jǐ自己de的mù biāo目标

Giúp con người có thể tập trung vào mục tiêu của mình cả trong hành động lẫn suy nghĩ

28916:38 - 16:42

tā它hái还kě yǐ可以jī huó激活shén神jīng经xì系tǒng统zhōng中diào jié调节yā lì压力de的bù fēn部分

Nó còn có thể kích hoạt phần điều tiết áp lực trong hệ thần kinh

29016:42 - 16:46

nà那xuè血qīng清sù素tā它huì会yǐng xiǎng影响duì对chōng dòng冲动de的kòng zhì控制

Còn serotonin thì ảnh hưởng đến khả năng kiểm soát xung động

29116:46 - 16:50

bǐ比rú如shuō说ràng让wǒ men我们zài在shēng qì生气chǎo jià吵架zhī hòu之后xīn qíng心情kě yǐ可以píng fù平复yī xiē一些

Ví dụ như giúp tâm trạng chúng ta dịu lại sau khi tức giận hay cãi vã

29216:50 - 16:55

zài在yī xiē一些ADHDrén shì人士de的dà nǎo大脑de的mǒu xiē某些qū yù区域

Ở một số vùng não của người mắc ADHD

29316:55 - 16:59

zhè xiē这些zhòng yào重要de的shén jīng神经dì递zhì质huì会chū xiàn出现fēi cháng非常míng xiǎn明显de的bù zú不足

Những chất dẫn truyền thần kinh quan trọng này có thể thiếu hụt một cách rõ rệt

29416:59 - 17:03

zhè xiē这些shòu dào受到yǐng xiǎng影响de的dà nǎo大脑qū yù区域bāo kuò包括

Những vùng não bị ảnh hưởng này bao gồm

29517:03 - 17:05

qián é前额yè叶pí zhì皮质，biān yuán边缘xì tǒng系统，jī dǐ基底shén神jīng经jié节，wǎng zhuàng网状jī huó激活xì tǒng系统

Vỏ não trước trán, hệ viền, hạch nền và hệ lưới hoạt hóa

29617:05 - 17:11

zhè gè这个jù tǐ具体wǒ men我们jiù就bù不jiè shào介绍le了a啊

Phần cụ thể thì chúng mình không đi sâu ở đây

29717:11 - 17:13

zhè xiē这些zhuān yè专业cí huì词汇jiě shì解释qǐ lái起来huì会bǐ jiào比较kū zào枯燥

Vì giải thích những thuật ngữ chuyên môn này sẽ khá khô khan

29817:13 - 17:16

gǎn感xìng qù兴趣de的péng yǒu朋友kě yǐ可以zì jǐ自己qù去dú读yī xià一下zhè这běn shū本书

Bạn nào hứng thú có thể tự tìm đọc cuốn sách này

29917:16 - 17:19

lǐ miàn里面yǒu有gèng jiā更加xiáng xì详细de的jiě shì解释

Trong đó có phần giải thích chi tiết hơn

30017:19 - 17:21

zǒng zhī总之méi yǒu没有ADHDde的rén人

Tóm lại, những người không mắc ADH

30117:21 - 17:24

tā men他们de的dà nǎo大脑kě yǐ可以tōng guò通过shén jīng神经dì递zhì质zhī jiān之间de的xiāng hù相互xié diào协调

Não bộ của họ có thể thông qua sự phối hợp giữa các chất dẫn truyền thần kinh

30217:24 - 17:28

lái来bǎo chí保持yī dìng一定chéng dù程度de的chí xù持续de的zhuān zhù专注lì力

Để duy trì một mức độ tập trung tương đối bền vững

30317:28 - 17:31

dà nǎo大脑tā它kě yǐ可以zì jǐ自己cóng从cóng从róng容róng容de的zì wǒ自我diào jié调节

Não bộ có thể tự điều chỉnh một cách điềm tĩnh, từ tốn

30417:31 - 17:34

rán hòu然后duì对xíng wèi行为shī jiā施加shì dù适度de的kòng zhì控制

Rồi áp dụng sự kiểm soát vừa phải lên hành vi

30517:34 - 17:38

dàn shì但是ADHDrén shì人士de的dà nǎo大脑jiù就méi yǒu没有nà me那么qiáng强de的shì yīng适应néng lì能力

Nhưng não bộ của người mắc ADHD thì không có khả năng thích ứng mạnh như vậy

30617:38 - 17:43

wǒ men我们yī bān一般tōng cháng通常kě néng可能huì会rèn wèi认为yǒu有ADHDde的rén人róng yì容易shòu dào受到guò dù过度cì jī刺激

Thông thường chúng ta có thể cho rằng người mắc ADHD dễ bị kích thích quá mức

30717:43 - 17:48

dàn但zhè这qí shí其实shì是yī一zhǒng种wù jiě误解，shì shí事实qià恰qià恰xiāng相fǎn反

Nhưng thực ra đây là một sự hiểu lầm, sự thật lại hoàn toàn ngược lại

30817:48 - 17:52

néng gòu能够cì jī刺激pǔ普tōng通rén人dà nǎo大脑de的shì wù事物yī bān一般bù不zú yǐ足以cì jī刺激ADHDrén shì人士

Những thứ đủ để kích thích não bộ người bình thường thường lại chưa đủ để kích thích người mắc ADHD

30917:52 - 17:58

tā men他们de的dà nǎo大脑yǒu有zì jǐ自己de的guī zé规则

Não bộ của họ có những quy tắc riêng

31017:58 - 18:01

tā men他们de的mù de目的shì是yào要xún qiú寻求tā他rèn wèi认为de的zuì jiā最佳cì jī刺激

Mục tiêu của họ là tìm kiếm mức kích thích mà bản thân cho là tối ưu

31118:01 - 18:04

ér而bù不shì是wài jiè外界rèn wèi认为de的zuì jiā最佳cì jī刺激

Chứ không phải mức kích thích mà bên ngoài cho là tối ưu

31218:04 - 18:07

yě也jiù就shì是shuō说wài jiè外界de的biāo zhǔn标准duì对tā他méi yǒu没有shén me什么yǐng xiǎng影响

Nói cách khác, tiêu chuẩn của bên ngoài hầu như không ảnh hưởng đến họ

31318:07 - 18:11

tā他de的xìng fèn兴奋chéng dù程度zhù注yì意lì力jí zhōng集中chéng dù程度

Mức độ hưng phấn và khả năng tập trung của họ

31418:11 - 18:14

wǎng wǎng往往qǔ jué取决yú于cì jī刺激shì是jī yú基于nèi xīn内心de的kě wàng渴望

Thường phụ thuộc vào việc sự kích thích đó xuất phát từ khát khao bên trong

31518:14 - 18:17

hái shì还是jī yú基于wài bù外部de的xū qiú需求

Hay là do yêu cầu từ bên ngoài

31618:17 - 18:20

lái zì来自zì jǐ自己nèi xīn内心de的kě wàng渴望

Những khao khát đến từ chính nội tâm mình

31718:20 - 18:22

duì yú对于ADHDrén shì人士de的dà nǎo大脑lái shuō来说，tiān shēng天生shì是fēi cháng非常zhòng yào重要de的

Đối với não bộ của người ADHD vốn dĩ đã cực kỳ quan trọng

31818:22 - 18:27

yīn wèi因为mǎn zú满足lái zì来自zì jǐ自己nèi xīn内心de的kě wàng渴望，néng gòu能够dé dào得到gèng更duō多de的duō bā多巴àn胺

Vì khi thỏa mãn những mong muốn bên trong, họ sẽ nhận được nhiều dopamine hơn

31918:27 - 18:32

fǎn反guò过lái来shuō说，rú guǒ如果wài bù外部de的xū qiú需求

Ngược lại mà nói, nếu những yêu cầu từ bên ngoài

32018:32 - 18:34

bǐ rú比如shuō说mǒu某xiàng项gōng zuò工作bù不zú yǐ足以ràng让tā他de的dà nǎo大脑chǎn shēng产生zú gòu足够de的duō bā多巴àn胺

Ví dụ như một công việc nào đó không đủ khiến não bộ họ tạo ra đủ dopamine

32118:34 - 18:40

nà me那么rén men人们jiù就huì会biǎo xiàn表现chū出diǎn xíng典型de的ADHDzhèng zhuàng症状

Thì người đó sẽ biểu hiện những triệu chứng điển hình của ADHD

32218:40 - 18:44

zhè me这么yī一shuō说zhè这yě也jiě shì解释le了wèi shén me为什么yī bān一般rén人jiù suàn就算méi yǒu没有huàn患yǒu有ADHD

Nói như vậy cũng giải thích vì sao có những người dù không mắc ADHD

32318:44 - 18:50

dàn但yě也kě néng可能huì会biǎo xiàn表现chū出lèi sì类似de的zhèng zhuàng症状

Vẫn có thể xuất hiện các biểu hiện tương tự

32418:50 - 18:53

yīn wèi因为tā men他们xiǎng想yào要zuò做de的huò zhě或者zhèng zài正在zuò做de的shì qíng事情bù不zú yǐ足以yǐn qǐ引起tā men他们zú gòu足够de的xìng qù兴趣

Đó là vì việc họ muốn làm hoặc đang làm không đủ để khơi dậy hứng thú nơi họ

32518:53 - 18:59

qù去jiān chí坚持xià qù下去，qù去tóu rù投入suǒ yǒu所有de的zhù注yì意lì力

Khiến họ không thể kiên trì hay dồn toàn bộ sự chú ý vào đó

32618:59 - 19:03

yě也shì是yīn wèi因为zhè gè这个yuán yīn原因

Chính vì lý do này

32719:03 - 19:05

hán yǒu含有huó xìng活性chéng fēn成分pài哌jiǎ甲zhǐ酯de的jīng shén精神xìng兴fèn奋jì剂duì yú对于ADHDrén shì人士tè bié特别yǒu yòng有用

Các thuốc kích thích thần kinh có chứa hoạt chất methylphenidate đặc biệt hữu ích với người ADHD

32819:05 - 19:11

yīn wèi因为zhè gè这个yào wù药物kě yǐ可以cì jī刺激dà nǎo大脑fēn mì分泌duō bā多巴àn胺，tí gāo提高jué xǐng觉醒shuǐ píng水平

Bởi vì loại thuốc này có thể kích thích não tiết dopamine, nâng cao mức độ tỉnh táo

32919:11 - 19:16

fǎn ér反而néng gòu能够qǐ起dào到hé和xìng兴fèn奋jì剂xiāng fǎn相反de的zuò yòng作用

Ngược lại còn tạo ra hiệu quả trái với tác dụng hưng phấn thông thường

33019:16 - 19:19

kě yǐ可以ràng让ADHDde的dà nǎo大脑dé dào得到xiū xī休息

Giúp não bộ của người ADHD được “nghỉ ngơi”

33119:19 - 19:23

dì èr第二diǎn点zào chéng造成ADHDde的shì是yí chuán遗传yīn sù因素

Nguyên nhân thứ hai gây ra ADHD là yếu tố di truyền

33219:23 - 19:26

xiàn zài现在de的guān diǎn观点shì是ADHDde的yí chuán遗传lǜ率jí极gāo高

Quan điểm hiện nay cho rằng tỷ lệ di truyền của ADHD là rất cao

33319:26 - 19:30

jié zhǐ截止2018nián年chāo guò超过37xiàng项cǐ lèi此类yán jiū研究jié guǒ结果xiǎn shì显示

Tính đến năm 2018, hơn 37 nghiên cứu cùng loại cho thấy

33419:30 - 19:35

lín chuáng临床shàng上ADHDde的yí chuán遗传lǜ率píng平jūn均zhí值wèi为74%

Trong lâm sàng, tỷ lệ di truyền trung bình của ADHD là 74%

33519:35 - 19:40

zhè这hé和gū孤dú独zhèng症shuāng xiàng双向qíng gǎn情感zhàng ài障碍

Con số này khá gần với tỷ lệ di truyền của tự kỷ, rối loạn lưỡng cực

33619:40 - 19:43

hái yǒu还有jīng精shén神fēn分liè裂zhèng症de的yí chuán遗传lǜ率hěn很jiē jìn接近

cũng như tâm thần phân liệt

33719:43 - 19:46

chú le除了kě néng可能zhí jiē直接dǎo zhì导致ADHDde的yīn sù因素zhī wài之外

Ngoài những yếu tố có thể trực tiếp dẫn đến ADHD

33819:46 - 19:49

kē科xué学jiā家men们hái还zài在yán jiū研究yī xiē一些kě néng可能huì会chù fā触发ADHDyí chuán遗传yì易gǎn感xìng性de的fēng xiǎn风险yīn sù因素

Các nhà khoa học còn đang nghiên cứu một số yếu tố rủi ro có thể kích hoạt tính dễ tổn thương di truyền của ADHD

33919:49 - 19:55

zhè xiē这些fēng xiǎn风险yīn sù因素huì会yǐng xiǎng影响ADHDrén shì人士de的zhèng zhuàng症状biǎo xiàn表现hé和nèi xīn内心de的tòng kǔ痛苦chéng dù程度

Những yếu tố rủi ro này sẽ ảnh hưởng đến mức độ biểu hiện triệu chứng và sự đau khổ nội tâm của người ADHD

34019:55 - 20:01

zhè xiē这些yīn sù因素bāo kuò包括chū出shēng qián生前huò zhě或者chū shēng出生shí hòu时候shòu dào受到de的sǔn shāng损伤

Các yếu tố này bao gồm những tổn thương xảy ra trong giai đoạn tiền sản hoặc trong quá trình sinh nở

34120:01 - 20:05

bāo kuò包括nǎo脑sǔn shāng损伤，huò zhě或者chū shēng出生de的shí hòu时候tǐ zhòng体重piān偏dī低děng děng等等

Chẳng hạn như tổn thương não, hoặc cân nặng thấp khi chào đời, v.v

34220:05 - 20:09

hái yǒu还有rú guǒ如果ér tóng儿童zhǎng qī长期shòu dào受到fù miàn负面de的xīn lǐ心理yīn sù因素yǐng xiǎng影响

Ngoài ra, nếu trẻ em trong thời gian dài chịu ảnh hưởng từ những yếu tố tâm lý tiêu cực

34320:09 - 20:13

duì对tā men他们de的chéng zhǎng成长yě也shì是fēi cháng非常bù lì不利de的

Thì điều đó cũng vô cùng bất lợi cho sự phát triển của họ

34420:13 - 20:15

huì会ràng让tā men他们zhǎng qī长期chù zài处在yā lì压力zhī xià之下

Khiến cho họ sống lâu dài trong áp lực

34520:15 - 20:18

cóng ér从而yǐng xiǎng影响zhèng zhuàng症状de的fā shēng发生

Từ đó ảnh hưởng đến sự xuất hiện của triệu chứng

34620:18 - 20:20

zhè xiē这些fù miàn负面de的xīn lǐ心理shè huì社会yīn sù因素

Những yếu tố tâm lý xã hội tiêu cực này

34720:20 - 20:22

bāo kuò包括le了shēn tǐ身体，xīn lǐ心理děng等fāng miàn方面de的bào lì暴力huò zhě或者hū shì忽视

Bao gồm bạo lực hoặc sự thờ ơ, bỏ mặc về thể chất lẫn tinh thần

34820:22 - 20:26

hái还bāo kuò包括yī xiē一些bù liáng不良de的jiā tíng家庭jiào yù教育fāng shì方式

Cũng như một số cách giáo dục trong gia đình không lành mạnh

34920:26 - 20:29

bǐ rú比如shuō说jīng经cháng常xìng性de的chéng fá惩罚pī píng批评

Ví dụ như thường xuyên trừng phạt, chỉ trích

35020:29 - 20:32

huò zhě或者guò dù过度de的nì ài溺爱quē shǎo缺少guī jǔ规矩děng děng等等

Hoặc nuông chiều quá mức nhưng lại thiếu nguyên tắc, kỷ luật, v.v

35120:32 - 20:35

wǒ men我们zài在chuán tǒng传统de的rèn zhī认知shàng上kě néng可能huì会jué dé觉得

Trong nhận thức truyền thống, mình có thể cho rằng

35220:35 - 20:37

ADHDfā shēng发生zài在xiǎo hái小孩shēn shàng身上bǐ jiào比较duō多

ADHD thường xuất hiện ở trẻ em nhiều hơn

35320:37 - 20:40

zhè这què shí确实shì是zhēn真de的

Điều này đúng là sự thật

35420:40 - 20:42

yīn wèi因为xiǎo hái小孩nǎo bù脑部fā yù发育bù不wán quán完全

Bởi vì não bộ của trẻ vẫn chưa phát triển hoàn thiện

35520:42 - 20:44

dà nǎo大脑hěn很nán难qù去zhí xíng执行mǒu xiē某些rèn wù任务

Nên não rất khó thực hiện một số nhiệm vụ nhất định

35620:44 - 20:47

dàn但ADHDbìng并bù不zhǐ只fā shēng发生zài在xiǎo hái小孩shēn shàng身上

Nhưng ADHD không chỉ xảy ra ở trẻ em

35720:47 - 20:50

hěn duō很多hái zǐ孩子zhǎng dà长大zhī hòu之后hái shì还是méi yǒu没有néng gòu能够bǎi tuō摆脱ADHD

Nhiều đứa trẻ khi trưởng thành vẫn chưa thể thoát khỏi ADHD

35820:50 - 20:54

bǎo liú保留le了hěn duō很多hái zǐ孩子shí qī时期de的zhèng zhuàng症状

Và vẫn giữ lại nhiều triệu chứng từ thời thơ ấu

35920:54 - 20:56

xiǎo小hái zǐ孩子de的ADHDyī bān一般shì是zhè yàng这样de的

ADHD ở trẻ nhỏ thường có biểu hiện như sau

36020:56 - 20:59

dì yī第一gè个tè diǎn特点shì是zhù注yì意lì力quē xiàn缺陷

Đặc điểm thứ nhất là thiếu tập trung

36120:59 - 21:02

bǐ比rú如shuō说jīng cháng经常bù不néng gòu能够mì qiè密切guān zhù关注xì jié细节

Ví dụ như thường không chú ý kỹ đến chi tiết

36221:02 - 21:05

róng yì容易fàn犯cū粗xīn心dà大yì意de的cuò wù错误

Dễ mắc những lỗi bất cẩn

36321:05 - 21:07

zài在zhí xíng执行rèn wù任务huò zhě或者yóu xì游戏huó dòng活动zhōng中hěn很nán难wéi chí维持zhù注yì意lì力

Khó duy trì sự chú ý khi làm nhiệm vụ hoặc tham gia trò chơi

36421:07 - 21:11

hé和bié rén别人shuō huà说话de的shí hòu时候kàn看qǐ lái起来xīn心bù不zài在yān焉de的

Khi nói chuyện với người khác trông như đang lơ đãng

36521:11 - 21:14

bù不zūn xún遵循zhǐ shì指示méi yǒu没有bàn fǎ办法wán chéng完成rèn wù任务

Không làm theo chỉ dẫn nên không thể hoàn thành nhiệm vụ

36621:14 - 21:17

bù不yuàn yì愿意qù去zuò做nà xiē那些xū yào需要chí xù持续nǔ lì努力cái才néng能wán chéng完成de的shì qíng事情

Không muốn làm những việc đòi hỏi phải nỗ lực bền bỉ mới hoàn thành được

36721:17 - 21:20

yě也hěn很róng yì容易yīn wèi因为wài jiè外界de的cì jī刺激ér而fēn shén分神

Cũng rất dễ bị các kích thích từ bên ngoài làm phân tâm

36821:20 - 21:23

shēng huó生活zhōng中yě也huì会zǒng shì总是wàng jì忘记shì qíng事情

Trong sinh hoạt hằng ngày cũng hay quên trước quên sau

36921:23 - 21:26

tīng听wán完zhè xiē这些shì是bù不shì是xiǎng想shuō说

Nghe đến đây bạn có đang nghĩ rằng

37021:26 - 21:28

wǒ我bù不shì是ér tóng儿童，dàn但wǒ我hǎo xiàng好像yě也shì是zhè yàng这样de的ne呢

“Mình đâu phải trẻ con, mà sao thấy giống mình quá vậy?”

37121:28 - 21:32

wǒ men我们xiān先bù yào不要zhe jí着急gěi给zì jǐ自己xià下zhěn duàn诊断

Khoan đã, đừng vội tự chẩn đoán cho mình

37221:32 - 21:36

ér tóng儿童ADHDde的dì èr第二gè个tè diǎn特点shì是duō多dòng动

Đặc điểm thứ hai của ADHD ở trẻ em là tăng động

37321:36 - 21:39

jīng cháng经常shǒu jiǎo手脚dòng动gè个bù不tíng停，huò zhě或者zài在kè táng课堂shàng miàn上面bù不tíng停de的niǔ dòng扭动

Tay chân luôn cử động không ngừng, hoặc ngọ nguậy liên tục trong lớp

37421:39 - 21:43

shèn zhì甚至kě néng可能huì会lí kāi离开zuò wèi座位pǎo跑dào到bié de别的de fāng地方qù去zuò坐

Thậm chí có thể rời khỏi chỗ ngồi, chạy sang nơi khác ngồi

37521:43 - 21:46

yǒu xiē有些xiǎo hái小孩yǒu有kě néng可能huì会zài在yī xiē一些bù不tài太hé shì合适de的chǎng suǒ场所

Có những trẻ ở những nơi không mấy phù hợp

37621:46 - 21:50

jīng cháng经常de的pá爬shàng上pá爬xià下，pǎo跑lái来pǎo跑qù去de的

Vẫn thường xuyên leo trèo, chạy qua chạy lại

37721:50 - 21:53

yě也méi yǒu没有bàn fǎ办法ān jìng安静de的wán shuǎ玩耍，huò zhě或者wán玩yī xiē一些bǐ jiào比较xiāng duì相对yōu xián悠闲de的huó dòng活动

Cũng không thể ngồi yên chơi đùa hay tham gia các hoạt động thư thả hơn

37821:53 - 21:57

tā他jīng cháng经常huì会máng忙gè个bù不tíng停，hǎo xiàng好像yǒng yuǎn永远bèi被fā发dòng动jī机qū shǐ驱使zhe着

Lúc nào cũng bận rộn không ngừng, như thể trong người có động cơ đang chạy

37921:57 - 22:01

tā men他们hái yǒu还有yī一gè个xiǎn zhù显著de的tè zhēng特征，jiù就shì是huà话fēi cháng非常de的duō多

Một đặc điểm nổi bật khác là nói rất nhiều

38022:01 - 22:05

tè bié特别xǐ huān喜欢shuō huà说话，xǐ huān喜欢chā zuǐ插嘴

Đặc biệt thích nói chuyện, thích chen ngang

38122:05 - 22:08

ér tóng儿童de的zhè xiē这些tè zhēng特征dào到le了chéng nián成年jiē duàn阶段huì会dé dào得到bǐ jiào比较hǎo好de的kòng zhì控制

Những đặc điểm này khi bước vào tuổi trưởng thành thường được kiểm soát tốt hơn

38222:08 - 22:12

ér tóng儿童ADHDde的dì sān第三gè个tè zhēng特征shì是chōng dòng冲动

Đặc điểm thứ ba của ADHD ở trẻ em là tính bốc đồng

38322:12 - 22:16

tā men他们jīng cháng经常bù不děng等bié rén别人bǎ把huà话shuō说wán完jiù就huì会jí急zhe着bào dá报答àn案

Thường chưa đợi người khác nói xong đã vội vàng trả lời

38422:16 - 22:19

xǐ huān喜欢dǎ rǎo打扰dǎ duàn打断bié rén别人

Thích làm phiền và ngắt lời người khác

38522:19 - 22:22

zhè这yī一diǎn点hǎo xiàng好像hěn duō很多chéng成nián年rén人yě也yǒu有

Điểm này hình như nhiều người lớn cũng có

38622:22 - 22:24

wǒ我shēn biān身边jiù就yǒu有bù shǎo不少zhè yàng这样de的rén人

Xung quanh mình cũng có không ít người như vậy

38722:24 - 22:26

dàn但dào dǐ到底shì是chū yú出于ADHDne呢hái shì还是bié de别的yuán yīn原因

Nhưng rốt cuộc là do ADHD hay vì lý do nào khác

38822:26 - 22:29

nà那wǒ我jiù就bù不zhī dào知道le了

Mình cũng không rõ

38922:29 - 22:31

què shí确实suí zhe随着hái zǐ孩子de的zhǎng dà长大

Quả thật khi trẻ lớn lên

39022:31 - 22:34

yǒu xiē有些zhèng zhuàng症状huì会jiǎn shǎo减少，yǒu xiē有些zhèng zhuàng症状huì会jiā zhòng加重

Có những triệu chứng sẽ giảm bớt, có những triệu chứng lại nặng hơn

39122:34 - 22:37

wǒ men我们chéng成nián年rén人duì对zì jǐ自己xíng wèi行为de的kòng zhì控制néng lì能力bǐ jiào比较qiáng强

Người trưởng thành có khả năng kiểm soát hành vi của mình tốt hơn

39222:37 - 22:41

yě也yǒu有kě néng可能shì是shòu dào受到tǐ lì体力jīng lì精力de的xiàn zhì限制

Cũng có thể do bị giới hạn bởi thể lực và năng lượng

39322:41 - 22:43

bù huì不会zài再xiàng像xiǎo小shí hòu时候nà yàng那样pǎo跑lái来pǎo跑qù去，shàng上cuān蹿xià下tiào跳

Không còn chạy nhảy, leo trèo như hồi nhỏ nữa

39422:43 - 22:47

dàn shì但是wǒ men我们nǎo zǐ脑子lǐ miàn里面de的xiǎo小jù剧chǎng场

Nhưng “sân khấu kịch nhỏ” trong đầu chúng ta

39522:47 - 22:50

suí zhe随着wǒ men我们zhǎng dà长大bìng并méi yǒu没有tíng停xià lái下来

không hề dừng lại theo năm tháng trưởng thành của mình

39622:50 - 22:52

fēn fēi纷飞de的sī xù思绪，diē dàng跌宕qǐ fú起伏de的qíng xù情绪，jiù就xiàng像guò过shān山chē车yī yàng一样

Những dòng suy nghĩ bay tứ tung, cảm xúc lên xuống dữ dội như tàu lượn siêu tốc

39722:52 - 22:57

bǐ比xiǎo小shí hòu时候gèng更cì jī刺激

Thậm chí còn “kích thích” hơn cả khi còn nhỏ

39822:57 - 22:59

zhǐ只bù guò不过bù不xiàng像hái zǐ孩子nà yàng那样róng yì容易biǎo xiàn表现chū lái出来

Chỉ là không dễ bộc lộ ra ngoài như trẻ con nữa

39922:59 - 23:03

chéng成nián年rén人de的qíng xù情绪zǒng shì总是cáng藏dé得bǐ jiào比较shēn深

Cảm xúc của người trưởng thành thường được giấu rất kỹ

40023:03 - 23:05

zì jǐ自己nǎo zǐ脑子lǐ里xiǎng想le了hěn duō很多，xīn lǐ心里hěn很nán shòu难受

Trong đầu nghĩ rất nhiều, trong lòng rất khó chịu

40123:05 - 23:09

bié rén别人què却wǎng wǎng往往dōu都kàn看bù不chū lái出来

Nhưng người khác lại thường chẳng nhận ra

40223:09 - 23:11

suǒ yǐ所以bié rén别人yě也bù huì不会tài太yì shí意识dào到zhè gè这个rén人kě néng可能huì会yǒu有ADHD

Vì thế, người ngoài cũng khó mà ý thức được rằng người này có thể mắc ADHD

40323:11 - 23:16

zhè这yě也ràng让chéng nián成年hòu后ADHDde的zhěn duàn诊断yào要bǐ比ér tóng儿童shí qī时期kùn nán困难dé得duō多

Điều đó khiến việc chẩn đoán ADHD ở người trưởng thành khó hơn rất nhiều so với thời thơ ấu

40423:16 - 23:21

chéng成nián年rén人de的hěn duō很多zhèng zhuàng症状，jīng cháng经常bèi被guī lèi归类wèi为yī xiē一些rén gé人格tè zhēng特征

Nhiều triệu chứng ở người lớn thường bị quy thành đặc điểm tính cách

40523:21 - 23:25

bǐ rú比如shuō说zhè gè这个rén人bù不shǒu守jì lǜ纪律，lǎn duò懒惰，yú chǔn愚蠢

Ví dụ như không kỷ luật, lười biếng, kém thông minh

40623:25 - 23:29

bù不sī思jìn进qǔ取，bù不kào pǔ靠谱，pí qì脾气chà差

Thiếu chí tiến thủ, không đáng tin, tính khí thất thường

40723:29 - 23:32

dī低jīng lì精力，gāo高mǐn gǎn敏感，kàng yā抗压néng lì能力chà差děng děng等等

Thiếu năng lượng, quá nhạy cảm, khả năng chịu áp lực kém, v.v.

40823:32 - 23:36

zhè这jǐ shí几十nián年lái来wǒ men我们yī zhí一直zài在xuān yáng宣扬yī一zhǒng种lǐ niàn理念

Mấy chục năm qua, mình vẫn luôn được truyền bá một quan niệm

40923:36 - 23:39

jiù就shì是wǒ men我们měi gè每个rén人dōu都yào要duì对zì jǐ自己de的shēng huó生活fù zé负责

Rằng mỗi người đều phải chịu trách nhiệm cho cuộc sống của chính mình

41023:39 - 23:43

zhǐ yào只要nǐ你fù chū付出zú gòu足够de的nǔ lì努力，fù chū付出zú gòu足够de的xíng dòng行动

Chỉ cần bạn nỗ lực đủ nhiều, hành động đủ nhiều

41123:43 - 23:46

jiù就kě yǐ可以gǎi biàn改变nǐ你xiǎng想gǎi biàn改变de的

Thì có thể thay đổi điều bạn muốn thay đổi

41223:46 - 23:48

rú guǒ如果nǐ你dé得bù不dào到nǐ你xiǎng想yào要de的

Nếu bạn không đạt được điều mình mong muốn

41323:48 - 23:50

nà那zhǐ只néng能shì是yīn wèi因为nǐ你hái还bù不gòu够nǔ lì努力

thì chỉ có thể là vì bạn chưa đủ cố gắng

41423:50 - 23:53

dàn shì但是xiàn zài现在suí zhe随着dà nǎo大脑hé和shén jīng神经kē xué科学de的fā zhǎn发展

Nhưng hiện nay, cùng với sự phát triển của khoa học não bộ và thần kinh

41523:53 - 23:57

wǒ men我们yuè越lái来yuè越duō多de地kāi shǐ开始jiē shòu接受zhè yàng这样yī一gè个shì shí事实

Mình ngày càng chấp nhận một sự thật rằng

41623:57 - 24:00

wǒ men我们gè tǐ个体hé和zhōu zāo周遭huán jìng环境bù duàn不断de的fā shēng发生chōng tū冲突

Cá nhân mình liên tục va chạm với môi trường xung quanh

41724:00 - 24:04

wǒ men我们zài在zhè gè这个shè huì社会zhōng中huó活dé得hǎo xiàng好像bù不shì是nà me那么shū fú舒服de的yī一gè个zhòng yào重要yuán yīn原因

Và một nguyên nhân quan trọng khiến mình sống trong xã hội này mà thấy không mấy dễ chịu

41824:04 - 24:08

qí shí其实zài yú在于wǒ men我们de的dà nǎo大脑

Thực ra nằm ở chính bộ não của mình

41924:08 - 24:10

ADHDjù tǐ具体xíng chéng形成de的yuán yīn原因dào到xiàn zài现在hái还méi yǒu没有rén人néng gòu能够shuō说de的fēi cháng非常qīng chǔ清楚

Còn nguyên nhân cụ thể hình thành ADHD đến nay vẫn chưa ai có thể nói rõ ràng hoàn toàn

42024:10 - 24:16

tā它bèi hòu背后de的mì mǎ密码bìng并méi yǒu没有bèi被wán quán完全pò yì破译

“Mật mã” phía sau nó vẫn chưa được giải mã trọn vẹn

42124:16 - 24:19

yào要lín chuáng临床zhěn duàn诊断chéng rén成人ADHDshì是yī一xiàng项fēi cháng非常hào shí耗时hào耗lì力de的shì qíng事情

Việc chẩn đoán lâm sàng ADHD ở người trưởng thành là một quá trình rất tốn thời gian và công sức

42224:19 - 24:24

bù不jǐn仅jǐn仅yào要jìn xíng进行xīn lǐ心理cè liàng测量，hái yào还要jìn xíng进行shēng lǐ生理cè liàng测量

Không chỉ phải thực hiện các trắc nghiệm tâm lý mà còn cả đo lường sinh lý

42324:24 - 24:28

hái yào还要hé和huàn zhě患者jiā shǔ家属jìn xíng进行fǎng wèn访问diào chá调查，zhuī sù追溯guò wǎng过往de的bìng shǐ病史

Còn cần phỏng vấn gia đình bệnh nhân, truy lại tiền sử bệnh

42424:28 - 24:33

shèn zhì甚至tóng nián童年shí qī时期de的biǎo xiàn表现

Thậm chí cả những biểu hiện từ thời thơ ấu

42524:33 - 24:36

jǐn jǐn仅仅píng jiè凭借zhǔ主guān观yì臆duàn断

Chỉ dựa vào phán đoán chủ quan

42624:36 - 24:37

rán hòu然后hé和yī shēng医生huò zhě或者zhì治liáo疗shī师jiǎn dān简单de的jiāo tán交谈

rồi trò chuyện sơ sài với bác sĩ hoặc nhà trị liệu

42724:37 - 24:41

zhè这shì是yuǎn yuǎn远远bù gòu不够de的

Như vậy là hoàn toàn không đủ

42824:41 - 24:42

chú le除了néng gòu能够jī jí积极pèi hé配合de的dāng当shì事rén人wài外

Ngoài việc đương sự phải tích cực phối hợp

42924:42 - 24:45

hái还xū yào需要yī一wèi位le jiě了解ADHDde的fù复zá杂xìng性

Còn cần một chuyên gia hiểu rõ tính phức tạp của ADHD

43024:45 - 24:48

le jiě了解zuì最xīn新de的xiāng guān相关kē xué科学zhī shí知识

Nắm được những kiến thức khoa học mới nhất liên quan

43124:48 - 24:50

bìng qiě并且néng gòu能够zhèng què正确shǐ yòng使用gè zhǒng各种bù tóng不同zhěn duàn诊断gōng jù工具de的zhuān jiā专家

Và có khả năng sử dụng chính xác nhiều công cụ chẩn đoán khác nhau

43224:50 - 24:55

suǒ yǐ所以shuō说wǒ men我们qiān wàn千万bù yào不要yīn wèi因为zài在wǎng shàng网上kàn看yī xiē一些tiē zǐ帖子shuō说

Vì vậy, bạn đừng chỉ vì đọc vài bài đăng trên mạng nói rằng

43324:55 - 24:59

ADHDrén shì人士de的5dà大tè zhēng特征，lái来cè测cè测nǐ你shì是bù不shì是

“5 đặc điểm lớn của người ADHD, thử xem có phải là bạn không”

43424:59 - 25:02

rán hòu然后jiù就qīng yì轻易de的gěi给zì jǐ自己zhěn duàn诊断le了

rồi dễ dàng tự chẩn đoán cho mình

43525:02 - 25:05

zhè这shì是fēi cháng非常bù fù不负zé rèn责任de的xíng wèi行为

Đó là hành vi vô cùng thiếu trách nhiệm

43625:05 - 25:07

rú guǒ如果nǐ你duì对zì jǐ自己de的qīng xiàng倾向yǒu有huái yí怀疑

Nếu bạn nghi ngờ về xu hướng của bản thân

43725:07 - 25:09

ér qiě而且yě也què shí确实yǒu有yī xiē一些zhèng zhuàng症状yǐng xiǎng影响le了nǐ你zhèng cháng正常de的shēng huó生活de huà的话

Và thực sự có một số triệu chứng ảnh hưởng đến cuộc sống bình thường của bạn

43825:09 - 25:14

nà那hái shì还是jiàn yì建议qù去kàn看yī xià一下zhuān yè专业de的yī shēng医生

thì vẫn nên đi gặp bác sĩ chuyên môn

43925:14 - 25:17

rú guǒ如果duì对zì jǐ自己shì是bù不shì是yǒu有ADHDyǒu有huái yí怀疑de的

Nếu bạn còn nghi ngờ mình có ADHD hay không

44025:17 - 25:19

kě yǐ可以cān kǎo参考yī xià一下wǒ我zài在zhè这qī期jié mù节目xiáng qíng详情yè页

Có thể tham khảo phần chi tiết của tập này

44125:19 - 25:22

yě也jiù就shì是shownoteslǐ miàn里面tiē贴le了yī一gè个chéng rén成人ADHDbiǎo xiàn表现qīng dān清单

Tức là trong phần show notes mình có đăng một bảng kiểm biểu hiện ADHD ở người trưởng thành

44225:22 - 25:27

rú guǒ如果shuō说zhōng中le了nǐ你hěn duō很多diǎn点de huà的话

Nếu bạn thấy trúng khá nhiều điểm

44325:27 - 25:29

kě yǐ可以qù去jìn进yī一bù步xún qiú寻求zhuān yè专业yì jiàn意见huò dé获得bāng zhù帮助

Thì có thể tiếp tục tìm kiếm ý kiến chuyên môn để được hỗ trợ

44425:29 - 25:32

dàn但wǒ我hái shì还是yào要zhòng shēn重申yī一biàn遍

Nhưng mình vẫn phải nhấn mạnh lại một lần nữa

44525:32 - 25:34

zhè这fèn份qīng dān清单bìng并bù不néng能dài biǎo代表guān fāng官方de的zhěn duàn诊断biāo zhǔn标准

Bảng liệt kê này không thể đại diện cho tiêu chuẩn chẩn đoán chính thức

44625:34 - 25:37

shèn zhì甚至kě néng可能lí离zhēn zhèng真正yī xué医学dìng yì定义de的ADHDhái还chà差hěn很yuǎn远

Thậm chí có thể còn cách rất xa định nghĩa ADHD trong y học thực sự

44725:37 - 25:42

zhè这shì是wèi shén me为什么ne呢？

Vì sao lại như vậy?

44825:42 - 25:43

shì是yīn wèi因为wǒ men我们duō shǎo多少dōu都yǒu diǎn有点ADHD

Bởi vì ít nhiều ai trong chúng ta cũng có chút “ADHD”

44925:43 - 25:46

duō shǎo多少dōu都yǒu diǎn有点ADHDhé和zhěn duàn诊断de的ADHDhái shì还是yǒu有hěn很dà大qū bié区别de的

Nhưng “có chút xu hướng ADHD” và ADHD được chẩn đoán chính thức là hai chuyện hoàn toàn khác nhau

45025:46 - 25:51

jiù就hǎo bǐ好比wǒ men我们shuō说de的jiāo lǜ焦虑

Giống như khi mình nói về lo âu

45125:51 - 25:53

míng tiān明天yào要kǎo shì考试le了，wǒ我gǎn dào感到hěn很jiāo lǜ焦虑

Ngày mai thi rồi, mình cảm thấy rất lo lắng

45225:53 - 25:56

nà那wǒ我jiù就shì是jiāo焦lǜ虑zhèng症le了ma吗？xiǎn rán显然bù不shì是

Vậy mình có phải mắc rối loạn lo âu không? Rõ ràng là không

45325:56 - 25:59

zài在miàn lín面临yā lì压力miàn lín面临wèi zhī未知de的shí hòu时候

Khi phải đối mặt với áp lực và những điều chưa biết

45425:59 - 26:01

wǒ men我们chǎn shēng产生jiāo lǜ焦虑de的fǎn yīng反应shì是yī一zhǒng种hěn很zhèng cháng正常de的biǎo xiàn表现

Việc mình xuất hiện phản ứng lo âu là một biểu hiện hoàn toàn bình thường

45526:01 - 26:04

bìng并bù不yì wèi意味zhe着jiāo焦lǜ虑zhèng症zhè zhǒng这种zhǎng长shí jiān时间de的xīn lǐ心理zhàng ài障碍

Không có nghĩa là mình mắc rối loạn lo âu kéo dài

45626:04 - 26:09

dāng当wǒ men我们shī liàn失恋de的shí hòu时候wǒ men我们kě néng可能huì会gǎn jué感觉hěn很yì yù抑郁

Khi thất tình, mình có thể cảm thấy rất u uất

45726:09 - 26:12

kě néng可能huì会chí xù持续jǐ几tiān天，jǐ几gè个xīng qī星期，jǐ几gè个yuè月

Cảm giác đó có thể kéo dài vài ngày, vài tuần, thậm chí vài tháng

45826:12 - 26:16

nà那wǒ men我们jiù就shì是yì抑yù郁zhèng症le了ma吗？xiǎn rán显然yě也bù不yī dìng一定

Vậy chẳng lẽ như thế là mình bị trầm cảm sao? Rõ ràng cũng chưa chắc

45926:16 - 26:20

yóu yú由于mǒu xiē某些shì jiàn事件chǎn shēng产生de的yì yù抑郁qíng xù情绪

Cảm xúc buồn bã do một sự kiện nào đó gây ra

46026:20 - 26:23

hé和zhǎng qī长期duì对shēng huó生活gǎn dào感到jué wàng绝望de的yì抑yù郁zhèng症shì是bù不yī yàng一样de的

khác với chứng trầm cảm kéo dài, khi người ta tuyệt vọng với cuộc sống

46126:23 - 26:28

tóng yàng同样ADHDyě也shì是zhè gè这个dào lǐ道理

Tương tự, ADHD cũng như vậy

46226:28 - 26:30

bǐ rú比如wǒ men我们shuō说dào到ADHDzhèng zhuàng症状de的shí hòu时候

Ví dụ khi mình nói đến các triệu chứng của ADHD

46326:30 - 26:33

tā它de的biǎo xiàn表现hái还bāo kuò包括le了tuō yán拖延，fēn xī分析tān huàn瘫痪

Thì biểu hiện còn bao gồm trì hoãn, tê liệt vì phân tích

46426:33 - 26:37

yě也jiù就shì是xuǎn zé选择kùn nán困难，quē fá缺乏shí jiān时间gǎn感zhī知lì力，huà话hěn很duō多děng děng等等

Khó lựa chọn, thiếu cảm nhận về thời gian, nói nhiều, v.v.

46526:37 - 26:41

zhè xiē这些biǎo xiàn表现wǒ men我们pǔ普tōng通rén人ǒu ěr偶尔dōu都huì会yǒu有

Những biểu hiện này người bình thường đôi khi cũng có

46626:41 - 26:44

dàn shì但是ǒu ěr偶尔chū xiàn出现hé和ADHDhuàn zhě患者zhǎng qī长期bèi被qí其kùn rǎo困扰yán zhòng严重yǐng xiǎng影响shēng huó生活

Nhưng xuất hiện thỉnh thoảng và việc người ADHD bị chúng làm phiền lâu dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống

46726:44 - 26:49

zhè这wán quán完全shì是liǎng两huí回shì事

thì hoàn toàn là hai chuyện khác nhau

46826:49 - 26:51

bǐ比rú如shuō说tuō yán拖延wǒ men我们shéi谁méi没tuō拖guò过shì qíng事情

Ví dụ như trì hoãn, ai mà chưa từng trì hoãn việc gì chứ

46926:51 - 26:55

zhōu yī周一yào要jiāo交bào gào报告，zhōu rì周日wǎn shàng晚上cái才áo yè熬夜gǎn赶

Thứ Hai phải nộp báo cáo nhưng tối Chủ nhật mới thức khuya làm cho xong

47026:55 - 26:58

míng míng明明zhī dào知道gāi该xǐ tóu洗头le了，què却tān瘫zài在shā fā沙发shàng上shuā刷liǎng两xiǎo shí小时shǒu jī手机zài再dòng动

Biết rõ là nên gội đầu rồi mà vẫn nằm dài trên sofa lướt điện thoại hai tiếng mới chịu nhúc nhích

47126:58 - 27:03

zhè zhǒng这种ǒu ěr偶尔tuō yán拖延dà duō大多shì是yīn wèi因为bù不xiǎng想zuò做，huò zhě或者jué dé觉得hái还zǎo早

Kiểu trì hoãn thỉnh thoảng như vậy phần lớn là vì không muốn làm, hoặc nghĩ rằng vẫn còn sớm

47227:03 - 27:07

zài再bǐ比rú如shuō说fēn xī分析tān huàn瘫痪，tā它cháng cháng常常biǎo xiàn表现wèi为xuǎn zé选择kùn nán困难

Còn “tê liệt vì phân tích” thì thường biểu hiện ở việc quá khó đưa ra lựa chọn

47327:07 - 27:11

wǒ men我们pǔ普tōng通rén人yě也huì会yǒu有xuǎn zé选择kùn nán困难

Người bình thường mình cũng có lúc phân vân

47427:11 - 27:14

bǐ rú比如shuō说wǒ我mǎi买nǎi chá奶茶wǒ我yào要mǎi买nǎ gè哪个kǒu wèi口味de的

Ví dụ mua trà sữa thì chọn vị nào

47527:14 - 27:17

wǒ我mǎi买yī fú衣服xuǎn选nǎ gè哪个yán sè颜色

Mua quần áo thì chọn màu nào

47627:17 - 27:19

dàn shì但是zuì最duō多jiū jié纠结jǐ几fēn zhōng分钟yě也jiù就jué dìng决定le了

Nhưng cùng lắm do dự vài phút là quyết được

47727:19 - 27:22

ér而ADHDxiāng guān相关de的fēn xī分析tān huàn瘫痪shì是xiàn rù陷入háo wú毫无yì yì意义de的xì jié细节jiū jié纠结

Còn “tê liệt vì phân tích” liên quan đến ADHD là mắc kẹt trong những chi tiết vô nghĩa

47827:22 - 27:27

gēn běn根本méi没bàn fǎ办法zuò做jué dìng决定

đến mức hoàn toàn không thể đưa ra quyết định

47927:27 - 27:29

zài在quē fá缺乏shí jiān时间gǎn感zhī知lì力fāng miàn方面

Về mặt thiếu cảm nhận thời gian

48027:29 - 27:32

zhèng正cháng常rén人kě néng可能yě也huì会dī gū低估

người bình thường cũng có thể đánh giá thấp

48127:32 - 27:34

wǒ men我们zuò做yī一jiàn件shì qíng事情xū yào需要huā花duō多zhǎng长shí jiān时间

thời gian mình cần để hoàn thành một việc nào đó

48227:34 - 27:37

bǐ rú比如shuō说wǒ men我们yǒu有shí hòu时候yǐ wèi以为yī一xiǎo shí小时néng gòu能够xǐ洗wán完yī fú衣服，zuò做wán完fàn饭

Ví dụ có lúc mình nghĩ một tiếng là đủ để giặt đồ và nấu ăn xong

48327:37 - 27:40

jié guǒ结果huā花le了liǎng两gè个xiǎo shí小时

Nhưng kết quả lại mất tới hai tiếng

48427:40 - 27:42

zhè zhǒng这种wù chà误差dà duō大多zài在kě可jiē shòu接受de的fàn wéi范围bìng并bù huì不会yǐng xiǎng影响zhěng tǐ整体jì huà计划

Sai lệch kiểu này phần lớn vẫn nằm trong phạm vi chấp nhận được, không ảnh hưởng tới kế hoạch tổng thể

48527:42 - 27:47

zài再lái huà来话duō多de的rén人yě也hěn很duō多，yě也bù不shì是měi gè每个rén人dōu都yǒu有ADHD

Người nói nhiều cũng rất nhiều, đâu phải ai cũng mắc ADHD

48627:47 - 27:51

pǔ普tōng通rén人liáo tiān聊天yě也huì huà会话duō多

Người bình thường khi trò chuyện cũng có lúc nói nhiều

48727:51 - 27:53

yù dào遇到zì jǐ自己gǎn感xìng qù兴趣de的huà tí话题tāo滔tāo滔bù不jué绝shuō说bàn tiān半天

Gặp chủ đề mình hứng thú thì nói thao thao bất tuyệt cả buổi

48827:53 - 27:57

kàn dào看到bié rén别人xiǎng想chā huà插话yě也huì会jí shí及时tíng xià停下

Thấy người khác muốn chen lời thì cũng sẽ kịp dừng lại

48927:57 - 28:00

dàn shì但是ADHDxiāng guān相关de huà的话duō多shì是chōng dòng冲动kòng zhì控制néng lì能力bù zú不足dǎo zhì导致de的tuō脱kǒu口ér而chū出

Nhưng nói nhiều liên quan đến ADHD là do khả năng kiểm soát xung động kém, nên lời nói bật ra một cách bộc phát

49028:00 - 28:06

zài再huí dào回到wǒ men我们bō kè播客kāi tóu开头miáo shù描述de的nà gè那个shǒu手máng忙jiǎo脚luàn乱de的zhōu mò周末qīng chén清晨

Quay lại buổi sáng cuối tuần cuống cuồng mà chúng ta mô tả ở đầu podcast

49128:06 - 28:11

xiāng xìn相信hěn duō很多rén人dōu都jīng lì经历guò过

Tin rằng rất nhiều người từng trải qua

49228:11 - 28:13

zhè这yě也bìng并bù不shì是ADHDrén人dú yǒu独有de的

Điều đó cũng không phải chỉ riêng người ADHD mới có

49328:13 - 28:16

xiàn zài现在wǒ men我们jīng cháng经常huì会pèng dào碰到de的zhù注yì意lì力quē shī缺失zhè gè这个qíng kuàng情况

Tình trạng thiếu tập trung mà chúng ta thường gặp hiện nay

49428:16 - 28:19

kě néng可能shì是yīn wèi因为wǒ men我们xiàn dài现代de的shēng huó生活fāng shì方式xìn xī信息guò过zài载

Có thể là do lối sống hiện đại với tình trạng quá tải thông tin

49528:19 - 28:23

ràng让wǒ men我们de的zhù注yì意lì力biàn变dé得qī七líng零bā八suì碎de的

Khiến sự chú ý của chúng ta bị phân mảnh

49628:23 - 28:25

hái shì还是ADHDde的shēng lǐ生理jié gòu结构dǎo zhì导致de的

Hoặc do cấu trúc sinh lý liên quan đến ADHD

49728:25 - 28:28

huò zhě或者hái shì还是yǒu bié有别de的yuán yīn原因，zhè xiē这些dōu都shì是yǒu有kě néng可能de的

Hay còn những nguyên nhân khác nữa, tất cả đều có khả năng

49828:28 - 28:32

shuō说dào到zhè lǐ这里wǒ我jué dé觉得hěn很yǒu有bì yào必要liáo聊yī一liáo聊

Nói đến đây, mình thấy rất cần bàn thêm

49928:32 - 28:35

shè jiāo社交méi tǐ媒体duì yú对于wǒ men我们jīn tiān今天ADHDzhèng zhuàng症状de的yǐng xiǎng影响

về ảnh hưởng của mạng xã hội đối với các triệu chứng ADHD ngày nay

50028:35 - 28:39

shǒu xiān首先yào要shuō说de的shì是shè jiāo社交méi tǐ媒体de的rì yì日益fā dá发达，bìng并méi yǒu没有zhí jiē直接zhì zào制造ADHD

Trước hết phải nói rằng sự phát triển mạnh mẽ của mạng xã hội không trực tiếp tạo ra ADHD

50128:39 - 28:44

dàn但tā它xiàng像shì是yī一gè个fàng放dà大qì器

nhưng nó giống như một chiếc kính phóng đại

50228:44 - 28:47

tā它jì既fàng dà放大le了ADHDrén shì人士běn本jiù就báo ruò薄弱de的zhí xíng执行gōng néng功能duǎn bǎn短板

Nó vừa phóng đại những điểm yếu sẵn có về chức năng điều hành của người ADHD

50328:47 - 28:52

yě也ràng让pǔ tōng普通rén qún人群chū xiàn出现lèi sì类似ADHDde的zhèng zhuàng症状

Vừa khiến người bình thường xuất hiện các biểu hiện giống ADHD

50428:52 - 28:55

shèn zhì甚至jiān jiē间接zēng jiā增加le了qián zài潜在rén qún人群de的fā bìng发病fēng xiǎn风险，xíng chéng形成yī一zhǒng种shuāng xiàng双向yǐng xiǎng影响

Thậm chí gián tiếp làm tăng nguy cơ phát bệnh ở nhóm tiềm ẩn, tạo thành một ảnh hưởng hai chiều

50528:55 - 29:01

shǒu xiān首先，shè jiāo社交méi tǐ媒体de的suì piàn碎片huà化jiā qiáng加强cì jī刺激de的zhè gè这个tè xìng特性

Trước hết, đặc tính kích thích mạnh và phân mảnh của mạng xã hội

50629:01 - 29:06

gāng hǎo刚好chuō戳zhōng中le了ADHDdà nǎo大脑duì对jí shí及时fǎn kuì反馈de的yī lài依赖

vô tình đánh trúng sự phụ thuộc của não bộ ADHD vào phản hồi tức thì

50729:06 - 29:11

ADHDrén人shì是dà nǎo大脑běn shēn本身duō bā多巴àn胺diào jié调节bù zú不足

Người ADHD vốn đã có sự điều tiết dopamine kém

50829:11 - 29:14

ér而shè jiāo社交méi tǐ媒体de的xiǎo小hóng红diǎn点，diǎn点zàn赞tí shì提示，duǎn短shì pín视频de的kuài快jié zòu节奏qiè huàn切换

Còn những chấm đỏ thông báo, lượt thích, và nhịp chuyển cảnh nhanh của video ngắn trên mạng xã hội

50929:14 - 29:19

néng能dài lái带来shùn jiān瞬间de的yú yuè愉悦gǎn感hé和mǎn满zú足gǎn感

Có thể mang lại cảm giác vui sướng và thỏa mãn tức thì

51029:19 - 29:22

jiù就xiàng像shì是gěi给dà nǎo大脑wèi喂le了yī一kē颗táng糖

Giống như cho não bộ ăn một viên kẹo

51129:22 - 29:25

jiǔ久ér而jiǔ久zhī之dà nǎo大脑huì会yuè越lái来yuè越shì yīng适应zhè zhǒng这种gāo pín高频cì jī刺激

Lâu dần, não sẽ ngày càng quen với kiểu kích thích tần suất cao này

51229:25 - 29:29

zài在miàn duì面对gōng zuò工作，kàn shū看书zhè这lèi类xū yào需要yán chí延迟mǎn zú满足de的rèn wù任务shí时

Khi đối mặt với công việc, đọc sách, những việc cần sự trì hoãn thỏa mãn

51329:29 - 29:33

jiù就huì会gèng更nán难jí zhōng集中zhù注yì意lì力

thì lại càng khó tập trung hơn

51429:33 - 29:35

bǐ rú比如yuán běn原本néng能zhuān zhù专注bàn半xiǎo shí小时chù lǐ处理wén jiàn文件

Ví dụ trước đây có thể tập trung nửa tiếng để xử lý tài liệu

51529:35 - 29:38

xiàn zài现在shuā刷guàn惯le了15miǎo秒yī一tiáo条de的duǎn短shì pín视频

Nhưng sau khi quen với video ngắn 15 giây một clip

51629:38 - 29:41

zài再qù去kàn看zhǎng长wén dàng文档jiù就huì会rěn忍bù不zhù住pín fán频繁de地fēn xīn分心，zǒng总xiǎng想qù去mō摸shǒu jī手机

Thì khi đọc tài liệu dài sẽ không kìm được mà phân tâm liên tục, luôn muốn cầm điện thoại lên

51729:41 - 29:45

xíng chéng形成yuè越shuā刷yuè越nán难zhuān zhù专注，yuè越nán难zhuān zhù专注yuè越xiǎng想shuā刷shǒu jī手机de的è恶xìng性xún循huán环

Tạo thành vòng luẩn quẩn: càng lướt càng khó tập trung, càng khó tập trung lại càng muốn lướt

51829:45 - 29:51

zài再lái来shè jiāo社交méi tǐ媒体de的duō zhòng多重rèn wù任务xiàn jǐng陷阱

Thêm nữa là cái “bẫy đa nhiệm” của mạng xã hội

51929:51 - 29:54

jiā zhòng加重le了zhí xíng执行gōng néng功能de的fù dān负担

Làm tăng gánh nặng cho chức năng điều hành

52029:54 - 29:56

ADHDrén shì人士běn lái本来jiù就róng yì容易bèi被wú guān无关xìn xī信息dài带piān偏

Người ADHD vốn đã dễ bị thông tin không liên quan kéo lệch hướng

52129:56 - 30:00

ér而shè jiāo社交méi tǐ媒体de的tóng shí同时zài xiàn在线mó shì模式

Còn chế độ “luôn luôn online” của mạng xã hội

52230:00 - 30:02

yī biān一边shuā刷péng yǒu朋友quān圈，yī biān一边huí回wēi xìn微信，yī biān一边kàn看zhí bō直播

Vừa lướt vòng bạn bè, vừa trả lời tin nhắn, vừa xem livestream

52330:02 - 30:06

zhè这ràng让dà nǎo大脑zhǎng qī长期chù yú处于zhè zhǒng这种qiè huàn切换zhuàng tài状态

Khiến não bộ ở trong trạng thái chuyển đổi liên tục trong thời gian dài

52430:06 - 30:10

zhè zhǒng这种duō多rèn wù任务mó shì模式huì会jìn进yī一bù步xuē ruò削弱gōng zuò工作jì yì记忆hé和chōng dòng冲动kòng zhì控制néng lì能力

Mô hình đa nhiệm này càng làm suy yếu trí nhớ làm việc và khả năng kiểm soát xung động

52530:10 - 30:15

bǐ rú比如wǒ我zhèng zài正在huí fù回复gōng zuò工作xiāo xī消息，tū rán突然dàn弹chū出le了yú lè娱乐bā guà八卦tuī sòng推送

Ví dụ tôi đang trả lời tin nhắn công việc thì đột nhiên xuất hiện thông báo tin giải trí

52630:15 - 30:20

rán hòu然后jiù就huì会rěn忍bù不zhù住diǎn点jìn qù进去kàn看

thế là lại không kìm được mà bấm vào xem

52730:20 - 30:22

huí tóu回头jiù就huì会wàng忘le了yuán běn原本yào要huí fù回复de的nèi róng内容

Quay lại thì quên mất mình định trả lời gì

52830:22 - 30:25

huò zhě或者jì huà计划shuā刷10fēn zhōng分钟shǒu jī手机jiù就qù去gōng zuò工作de的

Hoặc dự định lướt điện thoại 10 phút rồi làm việc

52930:25 - 30:28

jié guǒ结果bèi被suàn fǎ算法tuī jiàn推荐de的nèi róng内容xī yǐn吸引le了，bù不zhī知bù不jué觉shuā刷le了yī一xiǎo shí小时

Nhưng bị nội dung do thuật toán đề xuất hấp dẫn, bất giác lướt cả tiếng

53030:28 - 30:33

yīng gāi应该qǐ dòng启动de的gōng zuò工作rèn wù任务jiù就zhè yàng这样yòu又bèi被tuō yán拖延le了

Thế là nhiệm vụ công việc lẽ ra phải bắt đầu lại tiếp tục bị trì hoãn

53130:33 - 30:37

gèng更guān jiàn关键de的shì是shè jiāo社交méi tǐ媒体hái还huì会mó hú模糊zhèng cháng正常fēn xīn分心hé和ADHDzhèng zhuàng症状de的biān jiè边界

Quan trọng hơn là mạng xã hội còn làm mờ ranh giới giữa phân tâm bình thường và triệu chứng ADHD

53230:37 - 30:43

duì对pǔ tōng普通rén qún人群lái shuō来说，zhǎng qī长期jìn pào浸泡zài在suì piàn碎片huà化xìn xī信息lǐ里

Với người bình thường, nếu ngâm mình trong thông tin phân mảnh trong thời gian dài

53330:43 - 30:47

yě也huì会zhú jiàn逐渐yǎng chéng养成zhù注yì意lì力tiào yuè跳跃，quē fá缺乏nài xīn耐心zhè xiē这些xí guàn习惯

Cũng sẽ dần hình thành thói quen chú ý nhảy cóc, thiếu kiên nhẫn

53430:47 - 30:52

bǐ rú比如shū书méi没kàn看jǐ几yè页jiù就xiǎng想shuā刷shǒu jī手机

Ví dụ đọc sách chưa được mấy trang đã muốn lướt điện thoại

53530:52 - 30:55

liáo tiān聊天de的shí hòu时候huì会rěn忍bù不zhù住de的qù去kàn看xiāo xī消息tí shì提示

Khi trò chuyện cũng không nhịn được mà liếc xem thông báo

53630:55 - 30:58

zhè xiē这些biǎo xiàn表现hé和ADHDde的zhù注yì意lì力quē xiàn缺陷gāo dù高度xiāng sì相似

Những biểu hiện này rất giống với tình trạng thiếu chú ý của ADHD

53730:58 - 31:03

zhè这bù jǐn不仅ràng让zhēn zhèng真正de的ADHDhuàn zhě患者gèng更nán难bèi被shí bié识别

Điều này không chỉ khiến người thật sự mắc ADHD càng khó được nhận diện

53831:03 - 31:07

yě也huì会ràng让hěn duō很多rén人wù误bǎ把shè jiāo社交méi tǐ媒体yī lài依赖dāng chéng当成ADHD

Mà còn khiến nhiều người nhầm sự phụ thuộc vào mạng xã hội thành ADHD

53931:07 - 31:11

xiàn rù陷入bù不bì yào必要de的zì wǒ自我huái yí怀疑

Rơi vào vòng xoáy tự nghi ngờ không cần thiết

54031:11 - 31:13

ér而duì对běn shēn本身jiù就yǒu有ADHDyí chuán遗传qīng xiàng倾向huò zhě或者shén jīng神经tè zhì特质de的rén人lái shuō来说

Còn với những người vốn đã có khuynh hướng di truyền hoặc đặc điểm thần kinh liên quan đến ADHD

54131:13 - 31:18

shè jiāo社交méi tǐ媒体de的zhǎng qī长期cì jī刺激kě néng可能huì会chéng wèi成为yā kuǎ压垮luò tuó骆驼de的zuì hòu最后yī一gēn根dào cǎo稻草

Thì kích thích kéo dài từ mạng xã hội có thể trở thành “giọt nước tràn ly”

54231:18 - 31:23

bǐ rú比如shuō说qīng青shǎo少nián年de的dà nǎo大脑hái还zài在fā yù发育

Ví dụ như não bộ của thanh thiếu niên vẫn đang trong quá trình phát triển

54331:23 - 31:26

é额yè叶de的zhí xíng执行gōng néng功能shàng wèi尚未chéng shú成熟

Chức năng điều hành của thùy trán vẫn chưa hoàn thiện

54431:26 - 31:29

guò zǎo过早guò dù过度de的shǐ yòng使用shè jiāo社交méi tǐ媒体huì会yǐng xiǎng影响zhù注yì意lì力de的shēn dù深度péi yǎng培养

Việc sử dụng mạng xã hội quá sớm và quá mức có thể ảnh hưởng đến sự phát triển chiều sâu của khả năng chú ý

54531:29 - 31:34

yuán běn原本qīng wēi轻微de的zhù注yì意lì力bù不jí zhōng集中

Sự thiếu tập trung vốn nhẹ

54631:34 - 31:36

kě néng可能huì会zhú jiàn逐渐fā zhǎn发展chéng成míng xiǎn明显de的ADHDzhèng zhuàng症状

có thể dần phát triển thành triệu chứng ADHD rõ rệt

54731:36 - 31:40

yǐng xiǎng影响xué xí学习hé和shēng huó生活

ảnh hưởng đến việc học tập và cuộc sống

54831:40 - 31:42

wǒ men我们jiǎn dān简单lái shuō来说，shè jiāo社交méi tǐ媒体bù不shì是ADHDbìng yīn病因

Nói ngắn gọn, mạng xã hội không phải là nguyên nhân gây ra ADHD

54931:42 - 31:46

dàn shì但是tā它gòu jiàn构建le了yī一gè个ràng让ADHDzhèng zhuàng症状gèng更míng xiǎn明显

Nhưng nó tạo ra một môi trường khiến triệu chứng ADHD trở nên rõ ràng hơn

55031:46 - 31:50

ràng让pǔ普tōng通rén人gèng更nán难zhuān zhù专注de的huán jìng环境

Và khiến người bình thường cũng khó tập trung hơn

55131:50 - 31:53

tā它xiàng像shì是yī一gè个bù tíng不停shǎn shuò闪烁de的ní霓hóng虹dēng灯

Nó giống như một biển đèn neon nhấp nháy liên tục

55231:53 - 31:55

ràng让běn lái本来jiù就róng yì容易fēn xīn分心de的dà nǎo大脑，gèng更nán难ān jìng安静xià lái下来

Khiến bộ não vốn đã dễ phân tâm càng khó yên tĩnh lại

55331:55 - 31:59

yě也ràng让ADHDrén shì人士zài在xiàn shí现实shēng huó生活zhōng中miàn lín面临de的tiāo zhàn挑战biàn变dé得gèng更dà大

Đồng thời khiến người ADHD đối mặt với nhiều thách thức hơn trong đời sống thực tế

55431:59 - 32:04

zǒng zhī总之，zhè xiē这些ADHDde的biǎo xiàn表现jiù就xiàng像shì是gǎn mào感冒fā shāo发烧

Tóm lại, những biểu hiện này giống như cảm cúm, sốt vậy

55532:04 - 32:08

pǔ普tōng通rén人ǒu ěr偶尔huì会gǎn mào感冒，chī吃diǎn点yào药xiū xī休息yī xià一下jiù就hǎo好le了

Người bình thường thỉnh thoảng cảm cúm, uống thuốc nghỉ ngơi là khỏi

55632:08 - 32:11

dàn shì但是ADHDhuàn zhě患者shì是zhǎng qī长期fǎn fù反复fā shāo发烧，yán zhòng严重yǐng xiǎng影响shēng huó生活

Nhưng người ADHD thì giống như sốt tái đi tái lại lâu dài, ảnh hưởng nghiêm trọng đến cuộc sống

55732:11 - 32:16

xū yào需要zhuān yè专业de的gàn yù干预hé和shì pèi适配de的shēng huó生活fāng shì方式

Cần có sự can thiệp chuyên môn và lối sống được điều chỉnh phù hợp

55832:16 - 32:20

wǒ men我们měi gè每个rén人dōu都yǒu有kě néng可能yǒu有lèi sì类似zhèng zhuàng症状

Mỗi chúng ta đều có thể có những biểu hiện tương tự

55932:20 - 32:22

dàn但zhè这bìng并bù不dài biǎo代表rén rén人人dōu都shì是ADHD

nhưng điều đó không có nghĩa ai cũng mắc ADHD

56032:22 - 32:25

guān jiàn关键kàn看zhè xiē这些biǎo xiàn表现shì fǒu是否chí xù持续cún zài存在

Quan trọng là những biểu hiện đó có kéo dài hay không

56132:25 - 32:28

shì fǒu是否ràng让nǐ你zhǎng qī长期tòng kǔ痛苦

Có khiến bạn khổ sở trong thời gian dài hay không

56232:28 - 32:29

shì fǒu是否yán zhòng严重yǐng xiǎng影响le了nǐ你de的gōng zuò工作hé和rén jì人际guān xì关系

Có ảnh hưởng nghiêm trọng đến công việc và các mối quan hệ của bạn hay không

56332:29 - 32:33

wǒ我nǎo hǎi脑海zhōng中de的yóu游lè乐chǎng场zhè běn这本shū书de的zuò zhě作者bó博gé ěr格尔

Tác giả cuốn “Công viên giải trí trong đầu tôi” – Bogel

56432:33 - 32:36

jiù就shì是zài在bǎo shòu饱受xīn lì心力shēn身lì力zhé mó折磨zhī hòu之后

sau khi chịu đựng sự dày vò cả về tinh thần lẫn thể lực trong thời gian dài

56532:36 - 32:39

cái才zhōng yú终于yì shí意识dào到zì jǐ自己gāi该qù去yī yuàn医院kàn kàn看看le了

Cuối cùng nhận ra mình nên đến bệnh viện kiểm tra

56632:39 - 32:43

tóng nián童年de的hǎo dòng好动，bù不shǒu守guī jǔ规矩

Sự hiếu động và không tuân thủ quy tắc thời thơ ấu

56732:43 - 32:45

bìng并méi yǒu没有duì对bó博gé ěr格尔běn rén本人zào chéng造成tài太dà大de的kùn rǎo困扰

không gây ra quá nhiều phiền toái cho bản thân Bogel

56832:45 - 32:48

suī rán虽然shòu dào受到de的pī píng批评bǐ比qí tā其他hái zǐ孩子duō多yī xiē一些

Dù bị phê bình nhiều hơn những đứa trẻ khác một chút

56932:48 - 32:51

dàn shì但是jiā rén家人hé和lǎo shī老师hái还suàn算bāo róng包容

Nhưng gia đình và thầy cô vẫn khá bao dung

57032:51 - 32:53

bìng并méi yǒu没有gěi给tā她de的tóng nián童年hé和qīng青chūn春qī期zào chéng造成tài太dà大de的tòng kǔ痛苦

Không tạo ra quá nhiều đau khổ cho tuổi thơ và thời niên thiếu của cô

57132:53 - 32:57

tā她yī zhí一直rèn wèi认为zì jǐ自己xīn lǐ心里bǐ jiào比较jiàn kāng健康

Cô luôn cho rằng về mặt tinh thần mình khá khỏe mạnh

57232:57 - 33:00

dàn shì但是dà xué大学bì yè毕业kāi shǐ开始gōng zuò工作zhī hòu之后，tā她de的yā lì压力biàn变dé得jù dà巨大

Nhưng sau khi tốt nghiệp đại học và bắt đầu đi làm, áp lực của cô trở nên rất lớn

57333:00 - 33:05

yào要píng héng平衡jiā tíng家庭hé和gōng zuò工作，hái yào还要wéi chí维持hé和nán男péng yǒu朋友de的guān xì关系

Phải cân bằng giữa gia đình và công việc, còn phải duy trì mối quan hệ với bạn trai

57433:05 - 33:08

hái yào还要chù lǐ处理péng yǒu朋友guān xì关系，zhè这ràng让tā他jué dé觉得lì力bù不cóng从xīn心

Rồi còn xử lý các mối quan hệ bạn bè, khiến cô cảm thấy quá sức

57533:08 - 33:13

yě xǔ也许hěn duō很多rén人dōu都yǒu有guò过zhè yàng这样de的gǎn jué感觉

Có lẽ nhiều người từng có cảm giác như vậy

57633:13 - 33:15

wǒ men我们shēng huó生活zài在yī一gè个bù duàn不断fā zhǎn发展biàn huà变化de的shè huì社会lǐ miàn里面

Chúng ta sống trong một xã hội không ngừng phát triển và thay đổi

57733:15 - 33:18

yǒu有zhe着guò过duō多de的xuǎn zé选择hé和tài太gāo高de的qī wàng期望，wǒ men我们huì会gǎn dào感到yā lì压力

với quá nhiều lựa chọn và kỳ vọng quá cao, nên cảm thấy áp lực

57833:18 - 33:22

kě shì可是zuò zhě作者què却cháng cháng常常jué dé觉得

Nhưng tác giả lại thường cảm thấy

57933:22 - 33:24

hǎo xiàng好像zhǐ yǒu只有tā他yī一gè个rén人méi yǒu没有bàn fǎ办法chù lǐ处理hǎo好rì cháng日常shì wù事务

như thể chỉ mình cô không thể xử lý tốt các việc thường ngày

58033:24 - 33:28

ér而qí其tā他rén人dōu都kě yǐ可以zì rú自如de的yīng duì应对shēng huó生活zhōng中fā shēng发生de的biàn huà变化hé和yā lì压力

Còn những người khác đều có thể linh hoạt ứng phó với thay đổi và áp lực trong cuộc sống

58133:28 - 33:33

shí jiān时间zhǎng长le了bó gé博格ěr尔jiù就huì会jué dé觉得yuè越lái来yuè越kùn huò困惑

Lâu dần, Bogel ngày càng cảm thấy bối rối

58233:33 - 33:36

bié rén别人dōu都shì是zěn me怎么zuò dào做到de的

Người khác làm thế nào được nhỉ?

58333:36 - 33:38

wèi shén me为什么tā men他们hǎo xiàng好像kàn看qǐ lái起来dōu都hěn很qīng sōng轻松de的yàng zǐ样子

Vì sao họ trông lúc nào cũng nhẹ nhàng như vậy?

58433:38 - 33:41

dàn但wǒ我què却zǒng shì总是xiàn rù陷入kùn jìng困境

Còn mình thì luôn rơi vào tình cảnh khó khăn

58533:41 - 33:43

wèi shén me为什么wǒ我zǒng shì总是chí dào迟到，zǒng shì总是qǔ xiāo取消yuē huì约会，zǒng shì总是cōng匆cōng匆máng忙máng忙de的

Tại sao mình luôn trễ giờ, luôn hủy hẹn, lúc nào cũng vội vàng?

58633:43 - 33:47

wèi shén me为什么bié rén别人kě yǐ可以zài在gōng zuò工作le了10gè个xiǎo shí小时shèn zhì甚至12xiǎo shí小时zhī hòu之后

Tại sao người khác làm việc 10 tiếng, thậm chí 12 tiếng

58733:47 - 33:51

hái还kě yǐ可以qù去yuē约péng yǒu朋友chī fàn吃饭，huò zhě或者qù去jiàn健shēn身fáng房zuò做yùn dòng运动

vẫn có thể đi ăn với bạn hoặc đến phòng gym tập luyện

58833:51 - 33:55

ér而wǒ我míng míng明明zhǐ只gōng zuò工作8gè个xiǎo shí小时

Còn mình rõ ràng chỉ làm 8 tiếng

58933:55 - 33:57

què却jué dé觉得lèi累de的yào mìng要命，zhǐ只néng能tǎng dào躺倒zài在shā fā沙发shàng上

mà đã mệt rã rời, chỉ có thể nằm vật xuống sofa

59033:57 - 34:01

rán hòu然后bó博gé ěr格尔de的wèi胃yě也kāi shǐ开始kàng yì抗议

Rồi dạ dày của Bogel cũng bắt đầu “biểu tình”

59134:01 - 34:03

yào要bù shì不是wèi胃tòng痛jiù就shì是cháng肠yì易jī激zōng综hé合zhèng症

Khi thì đau dạ dày, khi thì hội chứng ruột kích thích

59234:03 - 34:06

tā她qù去kàn看le了yī shēng医生jiǎn chá检查，què却xiǎn shì显示tā她de的shēn tǐ身体méi yǒu没有rèn hé任何qì器zhì质xìng性de的wèn tí问题

Cô đi khám bác sĩ, nhưng kết quả cho thấy cơ thể không có vấn đề thực thể nào

59334:06 - 34:11

yī shēng医生shuō说zhè这kě néng可能shì是xīn lǐ心理yīn sù因素yǐn qǐ引起de的，ràng让tā她qù去kàn看xīn lǐ心理yī shēng医生

Bác sĩ nói có thể là do yếu tố tâm lý gây ra và khuyên cô đi gặp chuyên gia tâm lý

59434:11 - 34:15

dàn shì但是bó博gé ěr格尔yòu又hěn很hài pà害怕qù去kàn看xīn lǐ心理yī shēng医生

Nhưng Bogel lại rất sợ đi gặp bác sĩ tâm lý

59534:15 - 34:19

yú shì于是tā她jiù就yòng用tā她de的lǎo老bàn办fǎ法，tuō yán拖延

Vì vậy cô lại dùng cách cũ của mình: trì hoãn

59634:19 - 34:22

tuō yán拖延shì是tā她yī zhí一直yǐ lái以来yīng duì应对má fán麻烦shì qíng事情de的yī一gè个cháng yòng常用cè lüè策略

Trì hoãn là một chiến lược quen thuộc mà cô ấy luôn dùng để đối phó với những chuyện rắc rối

59734:22 - 34:26

rán hòu然后tā她hái还xí习guàn惯xìng性de的jìn xíng进行le了zì wǒ自我fǎn sī反思

Sau đó, cô ấy còn theo thói quen mà tự mình nhìn lại và suy ngẫm

59834:26 - 34:29

bì jìng毕竟wǒ men我们de的shè huì社会zǒng shì总是zài在gào sù告诉wǒ men我们

Dù sao thì xã hội của chúng ta cũng luôn nói với ta rằng

59934:29 - 34:32

wǒ men我们hái还bù不gòu够nǔ lì努力，huò或zhě者shuō说nǐ你xū yào需要gèng更nǔ lì努力

Ta vẫn chưa đủ cố gắng, hoặc là bạn cần phải cố gắng hơn nữa

60034:32 - 34:35

yú shì于是zài在mǒu某yī一gè个shí kè时刻wǒ men我们jiù就huì会chǎn shēng产生zì wǒ自我huái yí怀疑

Vì thế, vào một khoảnh khắc nào đó, mình sẽ bắt đầu nảy sinh sự hoài nghi về bản thân

60134:35 - 34:38

nán dào难道wǒ我jiù就bù不néng能zhí miàn直面yā lì压力ma吗？

Chẳng lẽ mình không thể đối diện trực tiếp với áp lực sao?

60234:38 - 34:40

zhǐ yǒu只有wǒ我kàng yā抗压néng lì能力zhè me这么chà差ma吗？

Hay chỉ có mình là khả năng chịu áp lực kém đến vậy?

60334:40 - 34:43

wǒ我shì是bù不shì是tài太bù不zì lǜ自律，tài太lǎn duò懒惰le了？

Có phải mình quá thiếu kỷ luật, quá lười biếng rồi không?

60434:43 - 34:45

dāng当chū xiàn出现zhè xiē这些xiāo jí消极xiǎng fǎ想法de的shí hòu时候

Khi những suy nghĩ tiêu cực như thế xuất hiện

60534:45 - 34:47

rén人jiù就huì会gǎn shòu感受dào到míng xiǎn明显de的tòng kǔ痛苦

Con người sẽ cảm nhận được nỗi đau rất rõ rệt

60634:47 - 34:50

rén人huì会bèi被tuō kuǎ拖垮，huì会shī qù失去shēng huó生活xià qù下去de的dòng lì动力

Người ta sẽ bị kéo sụp xuống, đánh mất động lực để tiếp tục sống

60734:50 - 34:53

jiù就zài在zhè gè这个shí hòu时候，zài在zhōu wéi周围rén人de的dū cù督促xià下

Chính vào lúc ấy, dưới sự thúc giục của những người xung quanh

60834:53 - 34:57

zuò zhě作者zhōng yú终于qù去kàn看le了yī shēng医生，yě也zhōng yú终于zài在29suì岁de的shí hòu时候què zhěn确诊le了ADHD

Cuối cùng tác giả đã đi khám bác sĩ, và cũng ở tuổi 29 mới được chẩn đoán mắc ADHD

60934:57 - 35:02

ér而qí shí其实tā她zài在hěn很xiǎo小de的shí hòu时候jiù就yǐ jīng已经chū xiàn出现zhèng zhuàng症状le了

Thực ra từ khi còn rất nhỏ, cô ấy đã xuất hiện triệu chứng rồi

61035:02 - 35:06

dàn但què却yī zhí一直méi yǒu没有yǐn qǐ引起jiā rén家人de的zhù yì注意

Nhưng lại mãi không thu hút được sự chú ý của gia đình

61135:06 - 35:09

wèi shén me为什么huì会zhè yàng这样ne呢?

Vì sao lại như vậy nhỉ?

61235:09 - 35:11

wǒ men我们lái来xiǎng xiàng想象yī xià一下

Mình cùng thử tưởng tượng xem

61335:11 - 35:12

dāng当wǒ men我们yī一tīng dào听到ADHDhuò zhě或者duō多dòng动zhèng症zhè gè这个cí词de的shí hòu时候

Khi vừa nghe đến ADHD hay cụm từ “tăng động giảm chú ý”

61435:12 - 35:16

nǎo zǐ脑子lǐ miàn里面huì会xiǎng dào想到shén me什么?

Trong đầu bạn sẽ nghĩ đến điều gì?

61535:16 - 35:18

yī bān一般wǒ men我们nǎo zǐ脑子lǐ miàn里面huì会chū xiàn出现yī一gè个diào pí调皮dǎo dàn捣蛋

Thông thường, trong đầu mình sẽ hiện lên hình ảnh một cậu bé

61635:18 - 35:21

shàng kè上课bù不rèn zhēn认真tīng jiǎng听讲de的xiǎo小nán hái男孩de的xíng xiàng形象

Nghịch ngợm, quậy phá, không chịu nghe giảng trong lớp

61735:21 - 35:25

jǐ hū几乎jiù就shì是sān三tiān天bù不dǎ打shàng上fáng房jiē揭wǎ瓦de的nà zhǒng那种

Gần như là kiểu “ba ngày không đánh là leo lên mái nhà lật ngói”

61835:25 - 35:28

méi cuò没错，wǒ men我们yī bān一般huì会xiǎng dào想到de的shì是yī一gè个xiǎo小nán hái男孩

Đúng vậy, thông thường mình sẽ nghĩ đến một cậu bé

61935:28 - 35:31

xiāng相bǐ jiào比较zhī xià之下xiǎo小nǚ hái女孩wǎng wǎng往往shì是bǐ jiào比较wén jìng文静de的

So ra thì bé gái thường trầm tính hơn

62035:31 - 35:35

hǎo xiàng好像tiān shēng天生jiù就méi yǒu没有xiǎo小nán hái男孩nà me那么ài爱dòng动

Dường như bẩm sinh đã không hiếu động như bé trai

62135:35 - 35:38

dàn但shí实jì际shàng上shì是zěn yàng怎样ne呢？

Nhưng thực tế thì sao?

62235:38 - 35:40

zài在dé guó德国0dào到17suì岁de的rén kǒu人口zhōng中yuē约yǒu有5%de的rén人yǒu有ADHD

Tại Đức, trong nhóm dân số từ 0 đến 17 tuổi, khoảng 5% mắc ADHD

62335:40 - 35:46

qí zhōng其中nán hái男孩de的zhěn诊duàn断lǜ率shì是nǚ hái女孩de的3dào到4bèi倍

Trong đó, tỷ lệ được chẩn đoán ở bé trai cao gấp 3 đến 4 lần bé gái

62435:46 - 35:49

zuì jìn最近jǐ几nián年lái来suí zhe随着zhěn duàn诊断rèn zhī认知de的tí shēng提升bǐ lì比例zhú jiàn逐渐suō xiǎo缩小

Những năm gần đây, cùng với việc nâng cao nhận thức và chẩn đoán, tỷ lệ này dần thu hẹp lại

62535:49 - 35:54

liǔ柳yè叶dāo刀2023nián年yán jiū研究zhǐ chū指出

Nghiên cứu năm 2023 của The Lancet chỉ ra rằng

62635:54 - 35:56

nán nǚ男女què zhěn确诊bǐ lì比例yuē约wèi为3bǐ比1

Tỷ lệ chẩn đoán giữa nam và nữ khoảng 3:1

62735:56 - 35:59

dàn但shí jì实际huàn bìng患病bǐ lì比例kě néng可能huì会jiē jìn接近1.5bǐ比1

Nhưng tỷ lệ mắc bệnh thực tế có thể gần với 1,5:1

62835:59 - 36:04

zhè这jiù就yì wèi意味zhe着dà liàng大量de的nǚ hái女孩de的zhèng zhuàng症状zhǎng qī长期de的bèi被yí lòu遗漏

Điều này có nghĩa là một lượng lớn triệu chứng ở các bé gái đã bị bỏ sót trong thời gian dài

62936:04 - 36:08

bìng并méi yǒu没有jìn rù进入què zhěn确诊liú chéng流程

Và không hề bước vào quy trình chẩn đoán chính thức

63036:08 - 36:10

wèi shén me为什么nǚ hái女孩de的ADHDbù不róng yì容易bèi被fā xiàn发现ne呢

Vì sao ADHD ở bé gái lại khó bị phát hiện như vậy?

63136:10 - 36:13

yīn wèi因为nǚ hái女孩de的ADHDzhèng zhuàng症状gèng jiā更加yǐn bì隐蔽

Bởi vì triệu chứng ADHD ở bé gái thường kín đáo hơn

63236:13 - 36:17

nán hái男孩de的ADHDgèng更wài外xiǎn显，gèng更róng yì容易bèi被kàn dào看到

ADHD ở bé trai thì biểu hiện ra bên ngoài nhiều hơn, dễ nhìn thấy hơn

63336:17 - 36:20

tōng cháng通常biǎo xiàn表现wèi为zuò坐bù不zhù住，kè táng课堂shàng上suí yì随意zǒu dòng走动

Thường thể hiện ở việc không thể ngồi yên, đi lại tùy tiện trong lớp

63436:20 - 36:23

qiǎng dá抢答wèn tí问题，dǎ nào打闹，bù不shǒu守guī jǔ规矩

Tranh trả lời, đánh đùa, không tuân thủ quy tắc

63536:23 - 36:26

zhè xiē这些xíng wèi行为zhí jiē直接gàn rǎo干扰le了kè táng课堂de的zhì xù秩序hái yǒu还有bié rén别人de的shēng huó生活

Những hành vi này trực tiếp làm gián đoạn trật tự lớp học và ảnh hưởng đến người khác

63636:26 - 36:30

róng yì容易bèi被jiào shī教师，bèi被jiā zhǎng家长kuài sù快速de的chá jué察觉，rán hòu然后jìn xíng进行píng gū评估

Nên rất dễ được giáo viên và phụ huynh nhanh chóng phát hiện rồi tiến hành đánh giá

63736:30 - 36:36

dàn shì但是nǚ hái女孩de的zhèng zhuàng症状xiāng bǐ相比zhī xià之下jiù就gèng jiā更加nèi liǎn内敛le了

Nhưng so với đó, triệu chứng ở bé gái lại kín đáo hơn nhiều

63836:36 - 36:40

tā men他们hé xīn核心de的zhèng zhuàng症状shì是ān jìng安静dàn但bù不zhuān zhù专注

Triệu chứng cốt lõi của các em là im lặng nhưng thiếu tập trung

63936:40 - 36:43

shàng kè上课de的shí hòu时候kàn sì看似zuò做de的hěn很duān zhèng端正

Khi lên lớp, trông có vẻ ngồi rất ngay ngắn

64036:43 - 36:45

shí实jì际shàng上jīng cháng经常huì会zǒu shén走神，zuò做bái白rì日mèng梦

Nhưng thực tế lại thường xuyên lơ đãng, mơ mộng giữa ban ngày

64136:45 - 36:48

róng yì容易wàng jì忘记zuò yè作业，tuō yán拖延yán zhòng严重，jiàn wàng健忘，zǔ zhī组织néng lì能力chà差

Dễ quên bài tập, trì hoãn nghiêm trọng, hay đãng trí, khả năng tổ chức kém

64236:48 - 36:53

zhè zhǒng这种duì nèi对内de的kùn rǎo困扰tā它bìng并bù不yǐng xiǎng影响qí tā其他rén人，quē fá缺乏míng xiǎn明显de的wài bù外部chōng tū冲突

Những rối loạn hướng nội này không ảnh hưởng trực tiếp đến người khác, thiếu xung đột rõ ràng bên ngoài

64336:53 - 36:58

suǒ yǐ所以hěn很nán难bèi被wài jiè外界shí bié识别

Vì thế rất khó để người ngoài nhận ra

64436:58 - 37:00

zhè xiē这些tè zhēng特征shèn zhì甚至hái还yǒu diǎn有点fú hé符合hěn duō很多rén人duì yú对于nǚ hái女孩de的kè bǎn刻板yìn xiàng印象

Những đặc điểm này thậm chí còn khá trùng khớp với định kiến của nhiều người về con gái

64537:01 - 37:06

rèn wèi认为nǚ女hái zǐ孩子ba吧dōu都shì是zhè yàng这样de的

Cho rằng con gái vốn dĩ là như vậy

64637:06 - 37:08

yě也jiù就gèng jiā更加róng yì容易bèi被hū shì忽视le了

Thế nên lại càng dễ bị bỏ qua

64737:08 - 37:10

wǒ men我们de的shè huì社会duì yú对于nǚ hái女孩de的xíng wèi行为guī fàn规范

Xã hội của chúng ta đặt ra những chuẩn mực hành vi đối với con gái

64837:10 - 37:13

gèng jiā更加qiáng diào强调yào要ān jìng安静，shùn cóng顺从，dǒng shì懂事

Nhấn mạnh hơn vào việc phải yên lặng, ngoan ngoãn, hiểu chuyện

64937:13 - 37:16

zhè zhǒng这种qī wàng期望cù shǐ促使nǚ hái女孩zhǔ dòng主动de的yǐn cáng隐藏zhèng zhuàng症状

Kỳ vọng này khiến các bé gái chủ động che giấu triệu chứng của mình

65037:16 - 37:20

wèi le为了bù不bèi被gū lì孤立，nǚ hái女孩huì会kè yì刻意mó fǎng模仿zhèng cháng正常xíng wèi行为

Để không bị cô lập, các em sẽ cố tình bắt chước hành vi “bình thường”

65137:20 - 37:23

bǐ比rú如shuō说shàng kè上课jí shǐ即使tīng听bù不dǒng懂tīng听bù不jìn qù进去，yě也huì会zhuāng zuò装作zhuān zhù专注de的diǎn tóu点头

Ví dụ như khi lên lớp, dù nghe không hiểu hay không tập trung được, các em vẫn giả vờ chăm chú gật đầu

65237:23 - 37:29

jiāng将tā她de的duō多dòng动de的chōng dòng冲动zhuǎn huà转化wèi为zài在zhuō zǐ桌子dǐ xià底下kōu抠shǒu zhǐ手指，zhuǎn转bǐ笔děng等xì wēi细微dòng zuò动作

Cô ấy chuyển hóa sự bồn chồn hiếu động của mình thành những động tác nhỏ như bứt tay dưới gầm bàn, xoay bút…

65337:29 - 37:35

nǚ hái女孩huì会yòng用tǎo hǎo讨好xíng型shè jiāo社交yǎn gài掩盖zhù注yì意lì力quē xiàn缺陷

Con gái thường dùng kiểu giao tiếp làm vừa lòng người khác để che giấu khiếm khuyết về chú ý

65437:35 - 37:39

ràng让tā rén他人nán yǐ难以chá jué察觉yì cháng异常

Khiến người khác khó nhận ra điều bất thường

65537:39 - 37:41

nǚ hái女孩yě也huì会gèng jiā更加qīng xiàng倾向yú于nèi huà内化pī píng批评

Con gái cũng có xu hướng nội hóa những lời phê bình hơn

65637:41 - 37:45

dāng当biǎo xiàn表现chū出zhù注yì意lì力bù不jí zhōng集中，rèn wù任务wán chéng完成dé得chà差děng děng等等wèn tí问题de的shí hòu时候

Khi xuất hiện những vấn đề như mất tập trung, hoàn thành nhiệm vụ kém…

65737:45 - 37:49

huì会bǎ把yuán yīn原因guī jié归结wèi为zì jǐ自己bù gòu不够nǔ lì努力

Các em sẽ quy nguyên nhân về việc bản thân chưa đủ cố gắng

65837:49 - 37:52

ér而bù不shì是shēng lǐ生理céng miàn层面de的zhàng ài障碍

Chứ không cho rằng đó là rào cản ở phương diện sinh lý

65937:52 - 37:55

xiāng bǐ相比zhī xià之下，nán hái男孩gèng jiā更加róng yì容易jiāng将pī píng批评wài huà外化

Ngược lại, con trai dễ ngoại hóa những lời chỉ trích hơn

66037:55 - 37:58

biǎo xiàn表现chū出fǎn kàng反抗xíng wèi行为

Và biểu hiện thành hành vi phản kháng

66137:58 - 38:00

zhè yàng这样jiù就huì会gèng更róng yì容易chù fā触发dà rén大人duì yú对于tā他shì是bù不shì是yǒu有ADHDzhàng ài障碍de的guān zhù关注

Nhờ vậy mà người lớn cũng dễ chú ý và nghi ngờ liệu em có mắc ADHD hay không

66238:00 - 38:06

yě也shì是lèi sì类似de的yuán yīn原因，nǚ hái女孩zhǎng dà长大chéng rén成人zhī hòu之后

Vì những lý do tương tự, khi con gái trưởng thành

66338:06 - 38:09

chéng nián成年nǚ xìng女性de的ADHDyě也róng yì容易bèi被hū shì忽视

ADHD ở phụ nữ trưởng thành cũng dễ bị bỏ qua

66438:09 - 38:12

chú le除了wǒ men我们gāng刚cái才shuō说de的yuán yīn原因zhī wài之外

Ngoài những nguyên nhân vừa nói

66538:12 - 38:14

hái yǒu还有yī一gè个hěn很zhòng yào重要de的yuán yīn原因shì是yóu yú由于ADHDtā它wǎng wǎng往往bìng并bù不shì是dān dú单独cún zài存在de的

Còn một nguyên nhân rất quan trọng nữa là ADHD thường không tồn tại đơn lẻ

66638:14 - 38:19

tā它huì会hé和qí tā其他jīng shén精神jí bìng疾病tóng shí同时cún zài存在

Nó thường đồng thời xuất hiện cùng các rối loạn tâm thần khác

66738:19 - 38:23

qí zhōng其中jiù就bāo kuò包括jiāo焦lǜ虑zhèng症，yì抑yù郁zhèng症，shuāng xiàng双向qíng gǎn情感zhàng ài障碍

Trong đó có rối loạn lo âu, trầm cảm, rối loạn lưỡng cực

66838:23 - 38:26

yào wù药物chéng yǐn成瘾，hái yǒu还有yī xiē一些rén gé人格zhàng ài障碍

Nghiện chất, và một số rối loạn nhân cách khác

66938:26 - 38:29

bāo kuò包括wǒ men我们shàng上yī qī一期bō kè播客liáo聊dào到guò过de的biān边yuán缘xíng型rén gé人格zhàng ài障碍BPD

Bao gồm cả rối loạn nhân cách ranh giới BPD mà mình đã nói trong tập podcast trước

67038:29 - 38:33

zì liàn自恋xíng型rén gé人格zhàng ài障碍NPDděng děng等等

Rối loạn nhân cách ái kỷ NPD, v.v.

67138:33 - 38:36

nǚ xìng女性de的ADHDrén shì人士tóng shí同时biǎo xiàn表现chū出zhè xiē这些hé合bìng并zhèng症de的bǐ lì比例gèng更gāo高

Tỷ lệ phụ nữ mắc ADHD đồng thời xuất hiện các rối loạn đi kèm này cao hơn

67238:36 - 38:42

zhè xiē这些nèi内yǐn隐de的qíng xù情绪wèn tí问题，wǎng wǎng往往bǐ比ADHDběn shēn本身gèng更tū chū突出

Những vấn đề cảm xúc hướng nội này thường nổi bật hơn chính ADHD

67338:42 - 38:47

dǎo zhì导致tā men他们huì会bèi被xiān先zhěn duàn诊断wèi为qíng xù情绪zhàng ài障碍ér而bù不shì是ADHD

Khiến họ được chẩn đoán trước là rối loạn cảm xúc thay vì ADHD

67438:47 - 38:53

yǒu xiē有些rén人kě néng可能huì会yīn cǐ因此jiē shòu接受hěn duō很多nián年de的qíng xù情绪zhàng ài障碍de的zhì liáo治疗

Có người vì thế mà điều trị rối loạn cảm xúc suốt nhiều năm

67538:53 - 38:57

què却yī zhí一直méi yǒu没有xiào guǒ效果

Nhưng mãi vẫn không có hiệu quả

67638:57 - 38:59

hǎo好le了，ADHDzhōng yú终于dé dào得到què zhěn确诊le了

Được rồi, cuối cùng ADHD cũng được chẩn đoán xác định

67738:59 - 39:02

nà那què zhěn确诊de的yì yì意义shì是shén me什么ne呢？

Vậy ý nghĩa của việc chẩn đoán là gì?

67839:02 - 39:04

wǒ men我们fèi费nà me那么dà大jìn劲què rèn确认zì jǐ自己shì是gè个hǎo xiàng好像hé和bié rén别人bù不tài太yī yàng一样de的rén人

Mình tốn bao công sức để xác nhận rằng mình là một người có gì đó khác với người khác

67939:04 - 39:09

zhè这huì会gěi给wǒ men我们dài lái带来shén me什么hǎo chù好处ne呢？

Vậy điều đó sẽ mang lại cho mình lợi ích gì?

68039:09 - 39:11

wǒ我fēi cháng非常xǐ huān喜欢měi guó美国shén xué神学jiā家ní尼bù ěr布尔de的míng yán名言

Mình rất thích một câu nói nổi tiếng của nhà thần học người Mỹ Niebuhr

68139:11 - 39:15

qǐng请cì yǔ赐予wǒ我píng jìng平静qù去jiē shòu接受wǒ我wú fǎ无法gǎi biàn改变de的

Xin ban cho tôi sự bình thản để chấp nhận những điều tôi không thể thay đổi

68239:15 - 39:19

qǐng请cì yǔ赐予wǒ我yǒng qì勇气qù去gǎi biàn改变wǒ我néng能gǎi biàn改变de的

Xin ban cho tôi dũng khí để thay đổi những điều tôi có thể thay đổi

68339:19 - 39:23

qǐng请cì yǔ赐予wǒ我zhì huì智慧fēn biàn分辨zhè这liǎng zhě两者de的qū bié区别

Xin ban cho tôi trí tuệ để phân biệt sự khác nhau giữa hai điều ấy

68439:23 - 39:28

jiù就xiàng像zuò zhě作者bó博gé ěr格尔shuō说de的

Giống như tác giả Bögel từng nói,

68539:28 - 39:30

zì jǐ自己ADHDde的què zhěn确诊jiù就xiàng像shì是yī一cì次jué xǐng觉醒，yī一cì次zhòng shēng重生

việc được chẩn đoán ADHD của cô ấy giống như một lần thức tỉnh, một lần tái sinh

68639:30 - 39:34

zhěn duàn诊断jié guǒ结果ràng让tā他cóng从xīn新de的shì jiǎo视角kàn dài看待shì wù事物hé和zì jǐ自己

Kết quả chẩn đoán giúp cô nhìn nhận sự việc và chính mình từ một góc độ mới

68739:34 - 39:39

ràng让tā她míng bái明白wǒ men我们de的shēng huó生活zhōng中cún zài存在de的hěn很duō多de的xīn lǐ心理wèn tí问题

Giúp cô hiểu rằng rất nhiều vấn đề tâm lý tồn tại trong cuộc sống của chúng ta

68839:39 - 39:43

gēn yuán根源zài yú在于wǒ men我们dà nǎo大脑de的yùn zhuǎn运转fāng shì方式hé和dà大duō多shù数rén人bù不yī yàng一样

có gốc rễ ở cách bộ não của mình vận hành khác với phần lớn mọi người

68939:43 - 39:49

chú le除了huò dé获得xiāng yīng相应de的zhì liáo治疗

Ngoài việc được điều trị tương ứng

69039:49 - 39:51

què zhěn确诊de的yì yì意义shǒu xiān首先shì是gěi给zhǎng qī长期de的nèi hào内耗，zì zé自责huà画shàng上xiū休zhǐ止fú符

Ý nghĩa đầu tiên của chẩn đoán là đặt dấu chấm hết cho sự hao tổn nội tâm và tự trách bản thân suốt thời gian dài

69139:51 - 39:56

dài lái带来bèi被lǐ jiě理解de的píng jìng平静gǎn感，kāi shǐ开始zhēn zhèng真正de的jiē nà接纳zì jǐ自己

Mang lại cảm giác bình yên vì được thấu hiểu, và bắt đầu chấp nhận chính mình một cách nghiêm túc

69239:56 - 40:01

zài在zhè这zhī qián之前nǐ你kě néng可能yī zhí一直kùn困zài在

Trước đó, có thể bạn vẫn luôn mắc kẹt trong câu hỏi

69340:01 - 40:03

wèi shén me为什么bié rén别人kě yǐ可以qīng sōng轻松zuò dào做到de的shì qíng事情？

Vì sao những việc người khác làm dễ dàng như thế

69440:03 - 40:06

wǒ我pīn拼jǐn尽quán lì全力què却hái shì还是gǎo搞zá砸le了

Còn mình dốc hết sức vẫn làm hỏng?

69540:06 - 40:09

zhè yàng这样de的zì wǒ自我fǒu dìng否定dāng zhōng当中

Trong sự phủ định bản thân như vậy

69640:09 - 40:11

tuō yán拖延bù不shì是lǎn懒，shì是zhí xíng执行gōng néng功能de的rèn wù任务qǐ dòng启动néng lì能力bù zú不足

Trì hoãn không phải là lười, mà là khả năng khởi động nhiệm vụ của chức năng điều hành còn yếu

69740:11 - 40:15

fēn xīn分心bù不shì是bù不rèn zhēn认真，shì是dà nǎo大脑qián é前额yè叶de的zhù注yì意lì力diào kòng调控jī zhì机制bù tóng不同

Mất tập trung không phải là không nghiêm túc, mà là cơ chế điều tiết chú ý ở thùy trán hoạt động khác biệt

69840:15 - 40:20

diū丢sān三luò落sì四bù不shì是jiǎn dān简单de的yī一jù句huà话bù不kào pǔ靠谱

Hay quên trước quên sau không chỉ đơn giản là “không đáng tin”

69940:20 - 40:23

ér shì而是gōng zuò工作jì yì记忆de的lín shí临时huǎn cún缓存róng liàng容量yǒu xiàn有限

Mà là vì dung lượng bộ nhớ làm việc giống như bộ nhớ đệm tạm thời vốn có giới hạn

70040:23 - 40:27

què zhěn确诊ràng让nǐ你míng bái明白le了

Chẩn đoán giúp bạn hiểu rằng

70140:27 - 40:28

zhè xiē这些kùn rǎo困扰bù不shì是xìng gé性格quē xiàn缺陷，bù不shì是bù不gòu够nǔ lì努力

Những khổ sở này không phải là khuyết điểm tính cách, cũng không phải vì bạn chưa đủ cố gắng

70240:28 - 40:32

ér shì而是shén jīng神经fā yù发育dài lái带来de的kè guān客观chà yì差异

Mà là sự khác biệt khách quan do phát triển thần kinh mang lại

70340:32 - 40:35

zhè这shì是nǐ你wú fǎ无法gǎi biàn改变de的bù fēn部分

Đó là phần bạn không thể thay đổi

70440:35 - 40:37

jiē shòu接受tā它jiù就děng yú等于fàng xià放下le了cháng nián常年káng扛zài在jiān shàng肩上de的zì wǒ自我pī pàn批判de的zhòng dān重担

Chấp nhận nó cũng đồng nghĩa với việc buông xuống gánh nặng tự phê phán đã đè trên vai suốt bao năm

70540:37 - 40:42

bù yòng不用zài再wèi为bù不fú hé符合shì sú世俗biāo zhǔn标准de的zhèng cháng正常ér而kuì jiù愧疚jiāo lǜ焦虑le了

Bạn không còn phải vì mình không phù hợp với tiêu chuẩn “bình thường” của xã hội mà thấy áy náy, lo âu nữa

70640:42 - 40:47

jiē zhe接着què zhěn确诊huì会fù yǔ赋予nǐ你gǎi biàn改变de的yǒng qì勇气

Tiếp theo, chẩn đoán sẽ trao cho bạn dũng khí để thay đổi

70740:47 - 40:50

zhī dào知道le了wèn tí问题de的hé xīn核心shì是zhí xíng执行gōng néng功能bù zú不足

Khi đã biết cốt lõi vấn đề là chức năng điều hành còn hạn chế

70840:50 - 40:53

nǐ你jiù就bù yòng不用zài再máng mù盲目cháng shì尝试，yòng用bié rén别人de的fāng fǎ方法qù去chéng gōng成功

Bạn sẽ không còn mù quáng thử áp dụng phương pháp thành công của người khác nữa

70940:53 - 40:57

ér shì而是néng gòu能够zhēn针duì对xìng性de地xún zhǎo寻找shì hé适合zì jǐ自己de的jiě jué解决fāng àn方案

Mà có thể tìm ra những giải pháp phù hợp với mình một cách có mục tiêu

71040:57 - 41:02

gōng zuò工作jì yì记忆ruò弱，nà那jiù就yòng用bèi备wàng忘lù录sī wéi思维dǎo导tú图bǎ把lín shí临时rèn wù任务xiě写xià lái下来

Nếu trí nhớ làm việc kém, thì dùng sổ ghi chú, sơ đồ tư duy để ghi lại các nhiệm vụ tạm thời

71141:02 - 41:06

dài tì代替dà nǎo大脑sǐ死jì记yìng硬bèi背

Thay vì bắt bộ não phải học thuộc một cách máy móc

71241:06 - 41:09

qǐ dòng启动rèn wù任务nán难kě yǐ可以shì试shì试kàn看5fēn zhōng分钟fǎ zé法则

Nếu khó khởi động nhiệm vụ, có thể thử quy tắc 5 phút

71341:09 - 41:12

xiān先zuò做5fēn zhōng分钟jiù就tíng停

Làm trước 5 phút rồi dừng lại

71441:12 - 41:14

cóng从zuì最jiǎn dān简单de的shì qíng事情kāi shǐ开始zuò做qǐ起，lái来dǎ pò打破tuō yán拖延de的mó zhòu魔咒

Bắt đầu từ việc đơn giản nhất để phá vỡ lời nguyền trì hoãn

71541:14 - 41:19

zhù注yì意lì力róng yì容易pǎo跑piān偏

Nếu bạn dễ bị xao nhãng

71641:19 - 41:20

nà那jiù就zài在zuò shì做事de的shí hòu时候bǎ把zì jǐ自己fàng放zài在yī一gè个shǎo少gàn rǎo干扰de的huán jìng环境zhōng中

Thì khi làm việc hãy đặt mình vào môi trường ít bị làm phiền

71741:20 - 41:25

bì miǎn避免zì jǐ自己de的zhù注yì意lì力bèi被wài jiè外界xī yǐn吸引

Tránh để sự chú ý của mình bị ngoại cảnh lôi kéo

71841:25 - 41:28

zhè zhǒng这种gǎi biàn改变bù不shì是bī逼zì jǐ自己biàn chéng变成bié rén别人

Sự thay đổi này không phải ép mình trở thành người khác

71941:28 - 41:31

ér shì而是shùn zhe顺着zì jǐ自己de的dà nǎo大脑guī lǜ规律lái来zuò做shì qíng事情

Mà là làm việc thuận theo quy luật vận hành của bộ não mình

72041:31 - 41:34

jiù就hǎo xiàng好像zhī dào知道zì jǐ自己shì是zuǒ左piē撇zǐ子

Giống như khi biết mình thuận tay trái

72141:34 - 41:37

nà那jiù就bù yòng不用yìng硬bī逼zì jǐ自己yòng用yòu shǒu右手xiě zì写字

thì không cần ép mình phải viết bằng tay phải

72241:37 - 41:39

ér shì而是zhǎo dào找到shì hé适合zuǒ左piē撇zǐ子de的gōng jù工具hé和zī shì姿势

Mà hãy tìm công cụ và tư thế phù hợp với người thuận tay trái

72341:39 - 41:42

zhè yàng这样fǎn ér反而néng gòu能够fā huī发挥yōu shì优势

Như vậy ngược lại còn có thể phát huy được thế mạnh

72441:42 - 41:45

què zhěn确诊ràng让nǐ你cóng从duì kàng对抗zì jǐ自己biàn chéng变成hé zuò合作zì jǐ自己

Chẩn đoán giúp bạn chuyển từ đối kháng với chính mình sang hợp tác với chính mình

72541:45 - 41:49

zhè这fèn份qīng xī清晰de的fāng方xiàng向gǎn感zhèng shì正是yǒng qì勇气de的lái yuán来源

Sự rõ ràng về phương hướng ấy chính là nguồn gốc của dũng khí

72641:49 - 41:53

gèng更zhòng yào重要de的shì是què zhěn确诊dài lái带来le了fēn biàn分辨néng能gǎi biàn改变hé和bù不néng能gǎi biàn改变de的zhì huì智慧

Quan trọng hơn nữa, chẩn đoán mang lại trí tuệ để phân biệt điều có thể thay đổi và điều không thể thay đổi

72741:53 - 41:58

nǐ你huì会míng bái明白shén jīng神经tè zhì特质de的chà yì差异shì是méi yǒu没有bàn fǎ办法gǎi biàn改变de的

Bạn sẽ hiểu rằng sự khác biệt về đặc điểm thần kinh là điều không thể thay đổi

72841:58 - 42:02

nǐ你de的dà nǎo大脑duì对duō bā多巴àn胺de的mǐn敏gǎn感dù度，qián é前额yè叶de的fā yù发育jié zòu节奏

Độ nhạy cảm của não bạn với dopamine, nhịp phát triển của thùy trán

72942:02 - 42:06

zhè xiē这些shì是xiān tiān先天hòu tiān后天gòng tóng共同zuò yòng作用de的jié guǒ结果

Đều là kết quả của sự tác động chung giữa bẩm sinh và môi trường

73042:06 - 42:10

bù bì不必qiáng qiú强求zì jǐ自己biàn变dé得hé和shén jīng神经diǎn xíng典型zhě者yī yàng一样de的zhuān zhù专注，yī yàng一样de的yǒu有guī huà规划

Bạn không cần ép mình phải tập trung và có kế hoạch giống như người thần kinh điển hình

73142:10 - 42:16

dàn但yīng duì应对fāng shì方式，shēng huó生活huán jìng环境zì wǒ自我rèn zhī认知zhè这shì是kě yǐ可以gǎi biàn改变de的

Nhưng cách ứng phó, môi trường sống và nhận thức về bản thân thì có thể thay đổi

73242:16 - 42:20

nǐ你kě yǐ可以diào zhěng调整gōng zuò工作jié zòu节奏

Bạn có thể điều chỉnh nhịp độ làm việc

73342:20 - 42:22

bì kāi避开xū yào需要zhǎng长shí jiān时间gāo dù高度zhuān zhù专注de的shí duàn时段

Tránh những khoảng thời gian đòi hỏi tập trung cao độ quá lâu

73442:22 - 42:25

kě yǐ可以hé和jiā rén家人，tóng shì同事tǎn chéng坦诚gōu tōng沟通zì jǐ自己de的tè diǎn特点

Có thể thẳng thắn trao đổi với gia đình và đồng nghiệp về đặc điểm của mình

73542:25 - 42:29

huò dé获得gèng更duō多de的bāo róng包容hé和zhī chí支持

để nhận được nhiều sự bao dung và hỗ trợ hơn

73642:29 - 42:32

kě yǐ可以fàng qì放弃bì xū必须wán měi完美de的zhí执niàn念

Có thể buông bỏ chấp niệm phải hoàn hảo

73742:32 - 42:34

jiē shòu接受zì jǐ自己zài在mǒu xiē某些shì qíng事情shàng上xū yào需要é wài额外de的fǔ zhù辅助

Chấp nhận rằng trong một số việc mình cần thêm sự hỗ trợ

73842:34 - 42:38

zhè zhǒng这种zhì huì智慧ràng让nǐ你bù zài不再xiàn rù陷入yào me要么quán pán全盘fǒu dìng否定zì jǐ自己

Sự sáng suốt này giúp bạn không còn rơi vào việc hoặc là phủ nhận toàn bộ bản thân

73942:38 - 42:42

yào me要么qiáng xíng强行wěi zhuāng伪装zhèng cháng正常zhè这liǎng两gè个jí duān极端

Hoặc là cố gắng ngụy trang thành “bình thường” đến cực đoan

74042:42 - 42:44

ér shì而是zài在jiē nà接纳chà yì差异hé和zhǔ dòng主动diào zhěng调整zhī jiān之间zhǎo dào找到píng héng平衡

Mà tìm được sự cân bằng giữa chấp nhận khác biệt và chủ động điều chỉnh

74142:44 - 42:50

jì既bù不tǎng躺píng平bǎi摆làn烂，yě也bù不zì wǒ自我kē zé苛责

Không buông xuôi mặc kệ, cũng không tự khắt khe với mình

74242:50 - 42:52

huó活dé得gèng jiā更加de的qīng xǐng清醒，gèng更shū zhǎn舒展

Sống tỉnh táo hơn, thoải mái hơn

74342:52 - 42:54

zhè gè这个shí hòu时候nǐ你kě yǐ可以kāi shǐ开始yòng用shén jīng神经duō多yàng样xìng性de的shì jiǎo视角lái来kàn dài看待zì jǐ自己

Lúc này bạn có thể bắt đầu nhìn mình dưới góc độ đa dạng thần kinh

74442:54 - 42:59

nǐ你de的dà nǎo大脑bù不shì是yǒu有quē xiàn缺陷，zhǐ shì只是bù不yī yàng一样

Não bộ của bạn không khiếm khuyết, chỉ là khác biệt

74542:59 - 43:03

zhè zhǒng这种bù不yī yàng一样jì既néng能dài lái带来tiāo zhàn挑战，yě也néng gòu能够chéng wèi成为dú tè独特de的yōu shì优势

Sự khác biệt ấy vừa mang đến thách thức, vừa có thể trở thành lợi thế độc đáo

74643:03 - 43:08

wǒ我tè bié特别xǐ huān喜欢shén jīng神经duō多yàng样xìng性zhè gè这个cí词

Mình đặc biệt yêu thích cụm từ “đa dạng thần kinh”

74743:08 - 43:11

zhè这shì是wǒ men我们shè huì社会wén míng文明jìn bù进步de的biāo zhì标志

Đó là dấu hiệu cho sự tiến bộ của nền văn minh xã hội

74843:11 - 43:14

zài在bù不yuǎn远de的guò qù过去，qí shí其实zài在hěn duō很多de fāng地方xiàn现dài代rén人shì是zhè yàng这样

Trong quá khứ không xa, ở nhiều nơi, người hiện đại từng như thế này

74943:14 - 43:18

wǒ men我们de的shè huì社会yǒu有yī一tào套zhǔ liú主流de的biāo zhǔn标准

Xã hội chúng ta có một bộ tiêu chuẩn chủ lưu

75043:18 - 43:21

zài在zhè这tào套biāo zhǔn标准zhī nèi之内bèi被chēng zuò称作zhèng cháng正常

Trong khuôn khổ đó thì được gọi là bình thường

75143:21 - 43:24

zài在zhè这tào套biāo zhǔn标准zhī wài之外bèi被jiào zuò叫做bù不zhèng cháng正常，huò zhě或者shì是yǒu有bìng病

Ngoài khuôn khổ ấy thì bị gọi là không bình thường, hoặc là có bệnh

75243:24 - 43:28

dé guó德国de的lián bāng联邦shè huì社会fǎ yuàn法院zài在1972nián年shì是zhè yàng这样miáo shù描述jí bìng疾病zhè gè这个cí词de的

Năm 1972, Tòa án Xã hội Liên bang Đức từng mô tả khái niệm “bệnh tật” như sau

75343:28 - 43:34

jí bìng疾病shì是yī一zhǒng种xū yào需要zhì liáo治疗de的fēi非zhèng正cháng常de的shēn tǐ身体huò或jīng shén精神zhuàng tài状态

Bệnh là trạng thái bất thường về cơ thể hoặc tinh thần cần được điều trị

75443:34 - 43:39

kě néng可能bàn suí伴随huò zhě或者zhí jiē直接dǎo zhì导致láo dòng劳动néng lì能力de的sàng shī丧失

Có thể đi kèm hoặc trực tiếp dẫn đến mất khả năng lao động

75543:39 - 43:43

zhè yàng这样kàn lái看来zài在nà gè那个nián dài年代yǒu有yī一tào套míng què明确de的biāo zhǔn标准qù去dìng yì定义shén me什么shì是zhèng cháng正常

Như vậy vào thời đó tồn tại một bộ tiêu chuẩn rõ ràng để định nghĩa thế nào là bình thường

75643:43 - 43:48

bù不fú hé符合zhè xiē这些biāo zhǔn标准de的jiù就shì是bù不zhèng cháng正常

Không phù hợp với những tiêu chuẩn đó thì bị coi là không bình thường

75743:48 - 43:51

ér而jīn tiān今天de的wǒ men我们yǐ jīng已经hěn很qīng chǔ清楚

Còn ngày nay chúng ta đã hiểu rất rõ

75843:51 - 43:53

shì qíng事情bù zài不再kě yǐ可以zhè me这么jiǎn dān简单de的yī一fēn分wèi为èr二

Mọi thứ không còn có thể đơn giản chia làm hai

75943:53 - 43:56

wǒ men我们de的shì jiè世界shì是duō多zhǒng种duō多yàng样de的，shì是duō多yuán元de的

Thế giới của chúng ta đa dạng và đa nguyên

76043:56 - 43:59

jiù就xiàng像yǐ qián以前wǒ men我们zài在wǎng shàng网上kàn dào看到pí fū皮肤bái白

Giống như trước đây khi lên mạng ta thấy làn da trắng

76143:59 - 44:02

Vzì字liǎn脸，ōu shì欧式shuāng双yǎn眼pí皮，shuǐ水shé蛇yāo腰dà大xiōng胸de的nǚ hái女孩

Mặt chữ V, mắt hai mí kiểu Âu, eo thon ngực đầy

76244:02 - 44:07

huì会jué dé觉得zhè xiē这些shì是měi nǚ美女，zhè xiē这些shì是hǎo kàn好看de的

Ta từng nghĩ đó mới là đẹp

76344:07 - 44:10

dàn但jīn tiān今天yǒu有gèng更duō多de的rén人tóng shí同时yě也huì会xǐ huān喜欢jiàn kāng健康de的xiǎo小mài麦sè色yǒu有jī ròu肌肉de的nǚ shēng女生

Nhưng ngày nay ngày càng nhiều người cũng yêu thích những cô gái da bánh mật khỏe khoắn, có cơ bắp

76444:10 - 44:15

huò zhě或者wēi pàng微胖yuán liǎn圆脸de的nǚ shēng女生

Hoặc những cô gái hơi mũm mĩm, mặt tròn

76544:15 - 44:17

zhè zhǒng这种bù不yī yàng一样de的shěn měi审美tóng yàng同样yě也shì是měi美de的

Những chuẩn mực thẩm mỹ khác biệt ấy cũng đều là cái đẹp

76644:17 - 44:21

zhè zhǒng这种duō多yuán元de的shěn měi审美，tóng yàng同样yě也shì是shén jīng神经duō多yàng样xìng性lǐ lùn理论suǒ所chàng dǎo倡导de的

Chuẩn mực thẩm mỹ đa nguyên này cũng chính là điều mà lý thuyết đa dạng thần kinh cổ vũ

76744:21 - 44:25

wǒ men我们bù jǐn不仅yào要rèn shí认识dào到wǒ men我们de的fū sè肤色tǐ xíng体型kě yǐ可以shì是duō多zhǒng种duō多yàng样de的

Chúng ta không chỉ cần nhận ra rằng màu da và vóc dáng có thể rất đa dạng

76844:25 - 44:30

yě也yào要jiē shòu接受wǒ men我们de的shén jīng神经xì tǒng系统zhuàng kuàng状况

Mà còn phải chấp nhận rằng trạng thái hệ thần kinh của mình

76944:30 - 44:32

yě也jiù就shì是wǒ men我们dà nǎo大脑de的yùn zhuǎn运转fāng shì方式，yě也shì是duō多zhǒng种duō多yàng样de的

Tức là cách não bộ vận hành, cũng phong phú muôn hình

77044:32 - 44:36

wǒ men我们yào要wú无chà bié差别de的jiē shòu接受měi每yī一gè个rén人

Chúng ta nên đón nhận mỗi người một cách không phân biệt

77144:36 - 44:38

bù guǎn不管tā men他们shì是tiān shēng天生jiù就shì是zhè yàng这样de的

Dù họ bẩm sinh đã như vậy

77244:38 - 44:41

hái shì还是hòu tiān后天shòu受le了huán jìng环境de的yǐng xiǎng影响biàn chéng变成le了xiàn zài现在zhè gè这个yàng zǐ样子

Hay do tác động môi trường mà dần trở thành con người của hiện tại

77344:41 - 44:45

rén人kě yǐ可以shì是hài xiū害羞de的，kě yǐ可以shì是yōu mò幽默de的，kě yǐ可以shì是kāi lǎng开朗de的

Con người có thể nhút nhát, có thể hài hước, cũng có thể cởi mở

77444:45 - 44:48

kě yǐ可以shì是wēn róu温柔de的，kě yǐ可以shì是bào zào暴躁de的，kě yǐ可以shì是dà大sǎng嗓mén门de的

Có thể dịu dàng, có thể nóng nảy, có thể nói to vang dội

77544:48 - 44:52

yě也kě yǐ可以shuō huà说话qīng轻shēng声xì细yǔ语

Cũng có thể nói năng nhỏ nhẹ, từ tốn

77644:52 - 44:54

rén人kě yǐ可以zì xìn自信，yě也kě yǐ可以dǎn xiǎo胆小，mǐn gǎn敏感

Con người có thể tự tin, cũng có thể rụt rè, nhạy cảm

77744:54 - 44:57

kě yǐ可以yǒng gǎn勇敢，yě也kě yǐ可以chōng dòng冲动

Có thể dũng cảm, cũng có thể bốc đồng

77844:57 - 44:58

kě yǐ可以zhuān xīn专心tóu rù投入，yě也kě yǐ可以xīn心bù不zài在yān焉

Có thể tập trung hết mình, cũng có thể lơ đãng

77944:58 - 45:02

wǒ men我们qí shí其实bù不xū yào需要duì对měi gè每个rén人jìn xíng进行fēn lèi分类bǐ jiào比较píng jià评价

Thực ra chúng ta không cần phải phân loại, so sánh rồi đánh giá từng người

78045:02 - 45:05

dāng rán当然gèng jiā更加bù不xū yào需要bǎ把zì jǐ自己xiàn gěi献给tā rén他人

Càng không cần phải dâng hiến bản thân cho người khác

78145:05 - 45:08

ràng让tā rén他人duì对zì jǐ自己zuò做píng jià评价，qī pàn期盼zhe着dé dào得到bié rén别人de的rèn kě认可

Để họ đánh giá mình, rồi mong mỏi nhận được sự công nhận từ họ

78245:08 - 45:14

zuì hòu最后wǒ我xiǎng想zài再gěi给dà jiā大家jiǎng讲liǎng两gè个nǚ hái女孩de的gù shì故事

Cuối cùng, mình muốn kể cho bạn nghe hai câu chuyện về hai cô gái

78345:14 - 45:17

zhè这liǎng两gè个nǚ hái女孩dōu都shì是gāo高mǐn gǎn敏感de的rén人

Cả hai cô gái này đều là người có độ nhạy cảm cao

78445:17 - 45:20

tā men她们yǒu有zhe着xiāng tóng相同de的tè diǎn特点

Họ có những đặc điểm giống nhau

78545:20 - 45:22

tā men她们dōu都bù不néng能hěn很hǎo好de的guò lǜ过滤zhōu wéi周围huán jìng环境de的cì jī刺激

Họ đều không thể lọc tốt các kích thích từ môi trường xung quanh

78645:22 - 45:25

tā men她们duì对suǒ yǒu所有de的cì jī刺激gǎn zhī感知dōu都fēi cháng非常de的qiáng liè强烈

Với mọi kích thích, họ đều cảm nhận vô cùng mãnh liệt

78745:25 - 45:29

dàn但zhè这liǎng两gè个nǚ hái女孩de的bù tóng不同de fāng地方zài yú在于，qí zhōng其中yī一gè个jiā jìng家境bǐ jiào比较hǎo好

Nhưng điểm khác biệt giữa hai cô gái là, một người có điều kiện gia đình khá giả hơn

78845:29 - 45:33

tā她zhù住zài在yī一gè个dà大fáng zǐ房子lǐ里

Cô ấy sống trong một ngôi nhà rộng rãi

78945:33 - 45:35

ér qiě而且tā她de的jiā rén家人yě也gěi给le了tā她chōng fēn充分de的zhī chí支持

Và gia đình cũng dành cho cô ấy sự ủng hộ đầy đủ

79045:35 - 45:38

tā她zài在chéng zhǎng成长de的guò chéng过程zhōng中dé dào得到le了zú gòu足够de的guān ài关爱

Trong quá trình trưởng thành, cô nhận được đủ đầy yêu thương

79145:38 - 45:41

ér而lìng wài另外yī一gè个nǚ hái女孩，tā她de的jiā tíng家庭huán jìng环境kě néng可能jiù就méi没nà me那么hǎo好le了

Còn cô gái kia thì hoàn cảnh gia đình có lẽ không được như vậy

79245:41 - 45:45

tā她hé和jiā rén家人jǐ挤zài在yī一gè个xiá xiǎo狭小de的fáng jiān房间lǐ里

Cô và người thân phải chen chúc trong một căn phòng chật hẹp

79345:45 - 45:48

tā她de的fù qīn父亲yīn wèi因为gōng zuò工作fán máng繁忙bǐ jiào比较shǎo少zài jiā在家

Cha của cô ấy vì bận rộn công việc nên ít khi ở nhà

79445:48 - 45:51

fù mǔ父母de的guān xì关系yī zhí一直shì是zhǎng qī长期chù yú处于yī一gè个bǐ jiào比较jǐn zhāng紧张de的zhuàng tài状态

Mối quan hệ của bố mẹ cô ấy luôn ở trong trạng thái căng thẳng kéo dài

79545:51 - 45:55

dāng当zhè gè这个jiā jìng家境bǐ jiào比较hǎo好de的nǚ hái女孩shòu dào受到le了wài bù外部huán jìng环境de的cì jī刺激

Khi cô gái có điều kiện tốt hơn này bị kích thích từ môi trường bên ngoài

79645:55 - 45:59

xiǎng想yào要yǒu有yī一gè个duǒ bì躲避de的kōng jiān空间shí时，tā她kě yǐ可以suí shí随时huò dé获得mǎn zú满足

Và muốn có một không gian để né tránh, cô ấy có thể lập tức được đáp ứng

79745:59 - 46:03

tā她cóng从lái来bù不xū yào需要wèi为ān jìng安静de的huán jìng环境

Cô ấy chưa từng phải vì cần một môi trường yên tĩnh

79846:03 - 46:05

huò zhě或者bù不yuàn yì愿意zuò做de的shì qíng事情，ér而zhēng zhā挣扎zhe着miǎn qiáng勉强zì jǐ自己

Hay vì không muốn làm điều gì đó mà phải chật vật ép buộc bản thân

79946:05 - 46:09

tā她yǒu有zì jǐ自己de的fáng jiān房间，yǒu有yī一shàn扇kě yǐ可以guān shàng关上de的mén门

Cô có phòng riêng, có cánh cửa có thể khép lại

80046:09 - 46:12

yǒu有hěn duō很多shū书，yǒu有jiàng zào降噪ěr jī耳机

Có nhiều sách, có tai nghe chống ồn

80146:12 - 46:14

tā她de的fù mǔ父母yě也huì会jī jí积极de的hé和xué xiào学校gōu tōng沟通

Bố mẹ cô cũng chủ động trao đổi với nhà trường

80246:14 - 46:17

què bǎo确保tā她zài在xué xiào学校néng gòu能够dé dào得到zú gòu足够de的guān zhù关注

Đảm bảo cô nhận được đủ sự quan tâm ở trường

80346:17 - 46:20

zhōu wéi周围de的rén人yě也dōu都zūn zhòng尊重tā她de的mǐn gǎn敏感tè zhì特质

Những người xung quanh cũng tôn trọng sự nhạy cảm của cô

80446:20 - 46:24

nà那lìng wài另外yī一gè个nǚ hái女孩，tā她de的shēng huó生活tiáo jiàn条件bǐ jiào比较chà差

Còn cô gái kia thì điều kiện sống khá thiếu thốn

80546:24 - 46:27

zài在jiā lǐ家里tā她méi yǒu没有ān jìng安静de的kōng jiān空间，yě也méi yǒu没有zuò做zuò yè作业de的de fāng地方

Ở nhà cô không có không gian yên tĩnh, cũng chẳng có chỗ học bài

80646:27 - 46:31

jiā lǐ家里6kǒu口rén人zhù住zài在yī一gè个fáng jiān房间lǐ里

Gia đình sáu người chen chúc trong một căn phòng

80746:31 - 46:34

kè tīng客厅lǐ里de的diàn电shì视jī机zǒng shì总是kāi开zhe着

Chiếc tivi trong phòng khách lúc nào cũng bật

80846:34 - 46:36

tā她zǒng shì总是bèi被zào shēng噪声hé和yā lì压力bāo wéi包围zhe着

Cô luôn bị bao vây bởi tiếng ồn và áp lực

80946:36 - 46:39

tā她xū yào需要chéng dān承担hěn duō很多de的zé rèn责任

Cô phải gánh vác rất nhiều trách nhiệm

81046:39 - 46:41

què却dé得bù不dào到shén me什么zhī chí支持，yě也méi yǒu没有duǒ bì躲避hé和xiū xī休息de的jī huì机会

Nhưng lại không nhận được bao nhiêu hỗ trợ, cũng chẳng có cơ hội trốn tránh hay nghỉ ngơi

81146:41 - 46:45

zhè gè这个shí hòu时候dì yī第一gè个nǚ hái女孩zhǐ yào只要gǎn jué感觉dào到cì jī刺激guò dù过度

Lúc này, chỉ cần cảm thấy bị kích thích quá mức

81246:45 - 46:49

tā她mǎ shàng马上jiù就kě yǐ可以zhǎo找jī huì机会jìn xíng进行diào zhěng调整

Cô gái thứ nhất có thể ngay lập tức tìm cách điều chỉnh

81346:49 - 46:52

ér而dì èr第二gè个nǚ hái女孩què却méi yǒu没有zhè yàng这样de的jī huì机会

Còn cô gái thứ hai thì không có cơ hội như vậy

81446:52 - 46:55

tā她jiù就bù不dé得bù不xún zhǎo寻找qí tā其他de的cè lüè策略lái来jiě jué解决zhè gè这个wèn tí问题

Cô buộc phải tìm những chiến lược khác để giải quyết vấn đề

81546:55 - 46:59

bǐ rú比如shuō说tā她kě néng可能huì会xún qiú寻求gèng jiā更加qiáng liè强烈de的cì jī刺激

Chẳng hạn như cô có thể tìm kiếm những kích thích mạnh hơn

81646:59 - 47:02

lái来píng bì屏蔽tā她dāng qián当前shòu dào受到de的cì jī刺激

Để lấn át những kích thích mà mình đang phải chịu

81747:02 - 47:05

yú shì于是tā她kě néng可能huì会duì对wǎng luò网络yóu xì游戏chéng yǐn成瘾

Thế nên cô có thể nghiện trò chơi trực tuyến

81847:05 - 47:07

kě néng可能huì会gèng更pín fán频繁de的duì对zhōu wéi周围de的huán jìng环境zuò chū做出bào zào暴躁，huò zhě或者fèn nù愤怒de的fǎn yīng反应

Có thể sẽ thường xuyên phản ứng một cách cáu gắt hoặc tức giận trước môi trường xung quanh

81947:07 - 47:12

tā她de的shuì mián睡眠yě也kě néng可能huì会chū xiàn出现wèn tí问题

Giấc ngủ của cô ấy cũng có thể xuất hiện vấn đề

82047:12 - 47:14

jié guǒ结果jiù就shì是zhè这liǎng两gè个tiān shēng天生yǒu有zhe着tóng yàng同样tè zhì特质de的nǚ hái女孩

Kết quả là hai cô gái vốn sinh ra với cùng một đặc điểm như vậy

82147:14 - 47:19

yī一gè个bèi被rèn wèi认为shì是nèi xiù内秀xì nì细腻de的

Một người được xem là kín đáo, tinh tế

82247:19 - 47:21

lìng wài另外yī一gè个bèi被rèn wèi认为shì是hǎo dòu好斗nán chán难缠de的

Người còn lại lại bị cho là hiếu chiến, khó đối phó

82347:21 - 47:25

xìng gé性格tè zhēng特征de的biǎo xiàn表现hé和fā zhǎn发展

Sự biểu hiện và phát triển của đặc điểm tính cách

82447:25 - 47:27

chú le除了tiān shēng天生de的yí chuán遗传zhī wài之外

Ngoài yếu tố di truyền bẩm sinh

82547:27 - 47:28

hái还qǔ jué取决yú于yī一gè个rén人suǒ所yōng yǒu拥有de的zī yuán资源hé和chéng zhǎng成长de的huán jìng环境

Còn phụ thuộc vào nguồn lực mà một người có được và môi trường trưởng thành

82647:28 - 47:33

wǒ men我们kě néng可能wú fǎ无法jué dìng决定yī一gè个rén人chū shēng出生de的jiā tíng家庭

Chúng ta có thể không quyết định được gia đình nơi một người sinh ra

82747:33 - 47:35

dàn shì但是zuò wèi作为shè huì社会de的yī一fèn zǐ份子

Nhưng với tư cách là một phần của xã hội

82847:35 - 47:38

wǒ men我们měi gè每个rén人dōu都yīng gāi应该zhì lì致力yú于dǎ zào打造yī一gè个gèng更yǒu有ài爱，gèng更bāo róng包容，gèng更néng能lǐ jiě理解tā rén他人de的shè huì社会

Mỗi người chúng ta đều nên nỗ lực xây dựng một xã hội giàu yêu thương hơn, bao dung hơn, thấu hiểu nhau hơn

82947:38 - 47:44

zhè这shì是yī一gè个shè huì社会wén míng文明jìn bù进步de的biǎo xiàn表现

Đó chính là biểu hiện của sự tiến bộ văn minh xã hội

83047:44 - 47:47

zhè这kě yǐ可以ràng让měi gè每个rén gé人格tè zhì特质bù tóng不同de的rén人

Điều đó giúp những người có đặc điểm tính cách khác nhau

83147:47 - 47:49

dōu都néng gòu能够huò dé获得yīng yǒu应有de的lǐ jiě理解hé和zhī shí知识

Đều có thể nhận được sự thấu hiểu và tri thức xứng đáng

83247:49 - 47:52

shén jīng神经duō多yàng样xìng性de的chàng dǎo倡导zhèng shì正是zhè yàng这样

Tinh thần mà đa dạng thần kinh khuyến khích chính là như vậy

83347:52 - 47:55

tā它dǎ pò打破le了bǎ把dà nǎo大脑yùn zhuǎn运转fú hé符合zhǔ liú主流biāo zhǔn标准de的shén jīng神经diǎn典xíng型xìng性děng tóng等同yú于zhèng cháng正常

Nó phá vỡ nhận thức đơn nhất cho rằng kiểu thần kinh điển hình, vận hành não phù hợp tiêu chuẩn chủ lưu, mới là “bình thường”

83447:55 - 48:01

zhè yàng这样yī一gè个dān yī单一de的rèn zhī认知

Một cách nhìn nhận đơn chiều như thế

83548:01 - 48:03

tā它bǎ把ADHDzì自bì闭zhèng症shuāng双xiāng相qíng gǎn情感zhàng ài障碍děng等shén jīng神经fā yù发育chà yì差异

Nó đưa ADHD, tự kỷ, rối loạn lưỡng cực và những khác biệt phát triển thần kinh khác

83648:03 - 48:08

cóng从jí bìng疾病quē xiàn缺陷，zhòng xīn重新dìng yì定义wèi为rén lèi人类dà nǎo大脑duō多yàng样xìng性de的zì rán自然cún zài存在

Từ chỗ bị coi là bệnh lý, khiếm khuyết, tái định nghĩa thành sự tồn tại tự nhiên trong tính đa dạng của não bộ con người

83748:08 - 48:13

bèi hòu背后cáng藏zhe着duì对gè tǐ个体chà yì差异de的zūn zhòng尊重，duì对kē xué科学rèn zhī认知de的shēn huà深化

Đằng sau đó là sự tôn trọng khác biệt cá nhân và sự đào sâu nhận thức khoa học

83848:13 - 48:18

tóng shí同时yě也tuī dòng推动zhe着shè huì社会xiàng向bāo róng包容yǔ与duō yuán多元mài jìn迈进

Đồng thời cũng thúc đẩy xã hội tiến về phía bao dung và đa dạng hơn

83948:18 - 48:22

xiàn zài现在suí zhe随着shè jiāo社交méi tǐ媒体de的pǔ jí普及

Hiện nay, cùng với sự phổ biến của mạng xã hội

84048:22 - 48:24

wǒ men我们duì yú对于gè zhǒng各种xīn新de的xīn lǐ心理jí bìng疾病de的le jiě了解yuè越lái来yuè越duō多

Chúng ta ngày càng hiểu rõ hơn về nhiều dạng rối loạn tâm lý mới

84148:24 - 48:28

yuè越lái来yuè越duō多de的rén人yě也gèng更yuàn yì愿意qù去jiē shòu接受zì jǐ自己kě néng可能dé bìng得病le了

Ngày càng nhiều người cũng sẵn sàng chấp nhận rằng mình có thể đang mắc bệnh

84248:28 - 48:33

zì jǐ自己de的shén jīng神经jié gòu结构kě néng可能hé和bié rén别人bù不yī yàng一样

Cấu trúc thần kinh của mình có thể khác với người khác

84348:33 - 48:35

ér而chū xiàn出现yī xiē一些rén gé人格zhàng ài障碍zhè xiē这些shì shí事实

Và thừa nhận khả năng xuất hiện những rối loạn nhân cách

84448:35 - 48:38

tóng shí同时wǒ men我们yě也kāi shǐ开始jiē shòu接受zhè xiē这些qíng kuàng情况fā shēng发生zài在zì jǐ自己de的jiā rén家人péng yǒu朋友shēn shàng身上

Đồng thời chúng ta cũng bắt đầu chấp nhận khi những điều đó xảy ra với người thân, bạn bè

84548:38 - 48:44

gèng更yuàn yì愿意qù去lǐ jiě理解tā men他们，gěi给tā men他们tí gōng提供bāng zhù帮助

Sẵn lòng thấu hiểu họ hơn và hỗ trợ họ nhiều hơn

84648:44 - 48:47

zhè这shì是shén jīng神经duō多yàng样xìng性zuì最hǎo好de的pǔ jí普及

Đó chính là sự lan tỏa tốt đẹp nhất của tinh thần đa dạng thần kinh

84748:47 - 48:50

dàn shì但是zhè xiē这些shén jīng神经jí bìng疾病de的kē pǔ科普kě néng可能huì会dài lái带来yī一gè个fǎn反zuò作yòng用

Nhưng việc phổ biến kiến thức về những rối loạn thần kinh này có thể mang lại một tác dụng ngược

84848:50 - 48:54

jiù就shì是wǒ men我们kě néng可能huì会zài在yù dào遇到qíng xù情绪wèn tí问题de的shí hòu时候

Đó là khi gặp vấn đề cảm xúc, mình có thể

84948:54 - 48:57

gěi给zì jǐ自己wǎng shàng网上lái来zhè me这么zhěn duàn诊断yī xià一下

lên mạng tự chẩn đoán cho mình một phen

85048:57 - 49:01

yī一kāi shǐ开始kě néng可能zhǐ shì只是suí biàn随便zuò做gè个cè shì测试wán wán玩玩

Ban đầu có thể chỉ là làm thử một bài test cho vui

85149:01 - 49:03

jié guǒ结果fā xiàn发现：āi哎，zhè这jiù就shì是wǒ我

Kết quả lại phát hiện: Ồ, đúng là mình thật

85249:03 - 49:06

yú shì于是gěi给zì jǐ自己tiē贴shàng上yī一gè个xīn lǐ心理wèn tí问题de的biāo qiān标签

Thế là tự dán cho mình một cái nhãn vấn đề tâm lý

85349:06 - 49:10

duì yú对于zhè gè这个wèn tí问题qí shí其实wǒ我hái shì还是mán蛮dān xīn担心de的

Thực ra mình khá lo lắng về chuyện này

85449:10 - 49:13

tóng yàng同样yī一gè个biāo qiān标签

Cùng một cái nhãn như vậy

85549:13 - 49:14

bù lùn不论shì是xiàn zài现在shè社méi媒shàng上liú xíng流行de的ADHD

Dù là ADHD đang thịnh hành trên mạng xã hội hiện nay

85649:14 - 49:17

huò shì或是qián duàn前段shí jiān时间liú xíng流行de的jiāo焦lǜ虑zhèng症，yì抑yù郁zhèng症，shuāng双xiāng děng相等děng等

Hay những chẩn đoán từng rộ lên trước đây như rối loạn lo âu, trầm cảm, rối loạn lưỡng cực v.v.

85749:17 - 49:21

duì yú对于bù tóng不同xīn tài心态de的rén人huì会chǎn shēng产生jié截rán然bù不tóng同de的yǐng xiǎng影响

Với những người có tâm thế khác nhau sẽ tạo ra ảnh hưởng hoàn toàn khác biệt

85849:21 - 49:25

wǒ我dān xīn担心de的shì是

Điều mình lo là

85949:25 - 49:26

yǒu有zhe着xiāo jí消极xīn tài心态de的rén人kě néng可能huì会yóu yú由于zhè gè这个zhěn duàn诊断gěi给zì jǐ自己pàn判le了sǐ xíng死刑

Những người mang tâm lý tiêu cực có thể vì chẩn đoán đó mà tự tuyên án tử cho mình

86049:26 - 49:31

bǐ比rú如shuō说，dāng当wǒ men我们fā xiàn发现zì jǐ自己kě néng可能shì是shuāng双xiāng相qíng gǎn情感zhàng ài障碍de的shí hòu时候

Ví dụ khi mình phát hiện có thể mình mắc rối loạn lưỡng cực

86149:31 - 49:35

huì会xiǎng dào想到tīng shuō听说zhè gè这个bìng病dà大gài lǜ概率shì是yí chuán遗传yě也bù不hǎo好zhì治

Sẽ nghĩ rằng nghe nói bệnh này phần lớn là di truyền, lại khó điều trị

86249:35 - 49:39

guài怪bù不dé得wǒ我zěn me怎么nǔ lì努力dōu都méi yòng没用

Thảo nào mình cố gắng thế nào cũng vô ích

86349:39 - 49:41

guài怪bù不dé得méi yǒu没有rén人néng能lǐ jiě理解wǒ我

Thảo nào chẳng ai hiểu mình

86449:41 - 49:43

dà gài大概wǒ我jiù就shì是zhù dìng注定méi yǒu没有bàn fǎ办法hé和zhè gè这个shì jiè世界hé jiě和解

Có lẽ mình vốn dĩ đã định sẵn không thể hòa giải với thế giới này

86549:43 - 49:46

wǒ我zhù dìng注定yào要gū dú孤独yī一gè个rén人

Mình định sẵn phải cô độc một mình

86649:46 - 49:47

zhè me这么yī一xiǎng想jiù就gèng更xiǎo qì小气le了

Càng nghĩ vậy lại càng trở nên nhỏ nhen, khép kín

86749:47 - 49:49

suàn算le了wǒ我hái shì还是tǎng躺píng平ba吧，méi没jiù救le了

Thôi thì nằm im cho xong, hết cứu rồi

86849:49 - 49:51

rán hòu然后jiù就zài在shuāng xiàng双向zhè kuài这块biāo qiān标签hòu miàn后面zì自yuān冤zì自yì役，zì自yuàn怨zì自ài艾

Rồi cứ bám lấy cái nhãn “lưỡng cực” đó mà tự dằn vặt, tự oán trách mình

86949:51 - 49:57

ér而duì yú对于yī一gè个xīn tài心态jī jí积极de的rén人lái shuō来说

Còn với một người có tâm thế tích cực

87049:57 - 49:59

fā xiàn发现zì jǐ自己yǒu有xīn lǐ心理wèn tí问题qí shí其实shì是yī一gè个hěn很hǎo好de的kāi duān开端

Việc phát hiện mình có vấn đề tâm lý thực ra lại là một khởi đầu rất tốt

87149:59 - 50:03

wǒ men我们huì会biàn变dé得néng gòu能够jiē shòu接受zì jǐ自己le了

Mình sẽ dần học được cách chấp nhận bản thân

87250:03 - 50:05

wǒ men我们huì会jué dé觉得shuō说：yuán lái原来shì是zhè yàng这样a啊

Sẽ nghĩ rằng: À, ra là vậy

87350:05 - 50:09

tā它kě néng可能yì wèi意味zhe着

Điều đó có thể đồng nghĩa rằng

87450:09 - 50:09

wǒ men我们zhōng yú终于zhī dào知道zì jǐ自己gāi该zěn me yàng怎么样chù lǐ处理zì jǐ自己yù dào遇到de的wèn tí问题le了

Cuối cùng mình cũng biết nên xử lý những vấn đề mình gặp phải như thế nào

87550:09 - 50:14

wǒ men我们kě yǐ可以zhǎo dào找到gèng jiā更加yǒu xiào有效de的jiě jué解决fāng àn方案

Mình có thể tìm ra những giải pháp hiệu quả hơn

87650:14 - 50:16

huò dé获得zhuān yè专业de的bāng zhù帮助

Nhận được sự hỗ trợ chuyên môn

87750:16 - 50:18

yě也kě yǐ可以zhǎo dào找到shì hé适合zì jǐ自己de的shēng huó生活fāng shì方式

Và cũng có thể tìm được lối sống phù hợp với mình

87850:18 - 50:21

dàn但bǐ jiào比较kě xī可惜de的shì是

Nhưng điều khá đáng tiếc là

87950:21 - 50:23

wǎng wǎng往往huì会qù去zuò做zhè xiē这些wǎng shàng网上de的xīn lǐ心理cè shì测试de的

Những người thường đi làm các bài trắc nghiệm tâm lý trên mạng như vậy

88050:23 - 50:26

huò zhě或者qù去chá yuè查阅zhè xiē这些xìn xī信息de的rén人

Hoặc đi tìm đọc những thông tin này

88150:26 - 50:28

zài在dāng xià当下de的xīn lǐ心理zhuàng tài状态bìng并bù不jī jí积极

Thì ở thời điểm đó, trạng thái tâm lý của họ không mấy tích cực

88250:28 - 50:31

zhè yàng这样yě也jiù就hěn很nán难yòng用jī jí积极de的tài dù态度qù去kàn dài看待wèn tí问题

Vì thế cũng rất khó dùng một thái độ tích cực để nhìn nhận vấn đề

88350:31 - 50:35

wǒ我hěn很míng bái明白，yào要yòng用jī jí积极de的tài dù态度kàn dài看待shēng huó生活bìng并bù不shì是yī一jiàn件jiǎn dān简单de的shì qíng事情

Mình hiểu rất rõ rằng dùng thái độ tích cực để nhìn cuộc sống vốn không phải chuyện dễ dàng

88450:35 - 50:40

tā它xū yào需要hěn很dà大de的yǒng qì勇气

Nó đòi hỏi rất nhiều dũng khí

88550:40 - 50:42

dàn但zhī dào知道zì jǐ自己hé和bié rén别人bù不yī yàng一样jué bù绝不shì是wǒ men我们fàng qì放弃de的lǐ yóu理由

Nhưng việc biết mình khác người tuyệt đối không phải là lý do để mình buông xuôi

88650:42 - 50:47

rèn hé任何xīn lǐ心理biāo qiān标签dōu都bù不gāi该shì是nǐ你rén shēng人生de的pàn判jué决shū书，ér而dǐng duō顶多shì是yī一zhāng张dǎo导háng航tú图

Bất kỳ nhãn tâm lý nào cũng không nên là bản án cho cuộc đời bạn, nhiều nhất chỉ là một tấm bản đồ chỉ đường

88750:47 - 50:53

tā它gào sù告诉nǐ你，nǐ你kě néng可能zài在nǎ gè哪个lù duàn路段huì会yù dào遇到yōng dǔ拥堵

Nó cho bạn biết có thể ở đoạn đường nào bạn sẽ gặp tắc nghẽn

88850:53 - 50:57

nǐ你de的chē kuàng车况hé和bié rén别人bù不tài太yī yàng一样

Chiếc xe của bạn có thể không giống người khác

88950:57 - 50:59

dàn但tā它cóng从lái来bù不huì会shuō说：nǐ你dào到bù不le了zhè gè这个mù目de的de地

Nhưng nó chưa bao giờ nói rằng: bạn không thể đến được đích

89050:59 - 51:02

jiù就xiàng像ADHDde的biāo qiān标签bù不shì是ràng让nǐ你jiē shòu接受tǎng躺píng平，yǒng yuǎn永远tuō yán拖延，yǒng yuǎn永远fēn xīn分心

Cũng giống như cái nhãn ADHD không phải để bạn chấp nhận nằm im, mãi trì hoãn, mãi phân tâm

89151:02 - 51:09

ér shì而是ràng让nǐ你zhī dào知道wǒ我xū yào需要jiǎn shǎo减少gàn rǎo干扰

Mà là để bạn biết rằng mình cần giảm bớt sự xao nhãng

89251:09 - 51:12

huò zhě或者wǒ我xū yào需要yòng用bèi备wàng忘lù录dài tì代替gōng zuò工作jì yì记忆

Hoặc mình cần dùng sổ ghi nhớ để thay cho trí nhớ làm việc của mình

89351:12 - 51:15

shuāng双xiāng相de的biāo qiān标签

Cái nhãn rối loạn lưỡng cực

89451:15 - 51:17

tóng yàng同样yě也bù不shì是ràng让nǐ你rèn dìng认定wǒ我zhù dìng注定qíng xù情绪shī kòng失控，gū dú孤独yī shēng一生

Cũng không phải để bạn tự khẳng định rằng mình định sẵn sẽ mất kiểm soát cảm xúc, cô độc cả đời

89551:17 - 51:21

ér shì而是ràng让nǐ你míng bái明白

Mà là để bạn hiểu rằng

89651:21 - 51:22

wǒ我xū yào需要gèng更guān zhù关注qíng xù情绪yù jǐng预警xìn hào信号

Mình cần chú ý hơn đến những tín hiệu cảnh báo cảm xúc

89751:22 - 51:25

xū yào需要zhǎo dào找到shì hé适合zì jǐ自己de的jié zòu节奏

Cần tìm được nhịp sống phù hợp với bản thân

89851:25 - 51:27

bìng qiě并且zài在bì yào必要de的shí hòu时候jí shí及时xún qiú寻求zhuān yè专业bāng zhù帮助

Và khi cần thiết thì kịp thời tìm kiếm sự hỗ trợ chuyên môn

89951:27 - 51:31

jīn tiān今天wǒ men我们zhī之suǒ yǐ所以liáo聊shén jīng神经duō多yàng样xìng性，liáo聊ADHD

Hôm nay mình nói về đa dạng thần kinh, nói về ADHD

90051:31 - 51:35

liáo聊zhè xiē这些bèi被shè jiāo社交méi tǐ媒体rè yì热议de的xīn lǐ心理huà tí话题

Nói về những chủ đề tâm lý đang được bàn luận sôi nổi trên mạng xã hội

90151:35 - 51:38

bù不shì是wèi le为了gěi给dà jiā大家tiē贴gèng更duō多de的biāo qiān标签

Không phải để dán thêm nhiều nhãn cho mọi người

90251:38 - 51:41

ér shì而是xiǎng想chuán dì传递yī一gè个jiǎn dān简单de的dào lǐ道理

Mà là muốn truyền đi một đạo lý đơn giản

90351:41 - 51:44

zhè gè这个shì jiè世界běn本jiù就méi yǒu没有biāo zhǔn标准de的zhèng正cháng常huà化

Thế giới này vốn dĩ không tồn tại một chuẩn mực “bình thường hóa” cố định

90451:44 - 51:47

měi gè每个rén人de的dà nǎo大脑dōu都yǒu有zì jǐ自己de的yùn zhuǎn运转jié zòu节奏

Bộ não của mỗi người đều có nhịp vận hành riêng

90551:47 - 51:50

měi gè每个rén人de的qíng xù情绪dōu都yǒu有zì jǐ自己de的qǐ fú起伏guī lǜ规律

Cảm xúc của mỗi người cũng có quy luật lên xuống riêng của nó

90651:50 - 51:53

nà xiē那些ràng让nǐ你kùn rǎo困扰de的bù不yī yàng一样kě néng可能shì是nǐ你de的tiāo zhàn挑战

Những điều khác biệt khiến bạn bối rối có thể là thử thách của bạn

90751:53 - 51:56

dàn但yě也kě néng可能cáng藏zhe着nǐ你de的yōu shì优势

Nhưng cũng có thể ẩn chứa lợi thế của bạn

90851:56 - 51:59

nà xiē那些ràng让nǐ你jiāo lǜ焦虑de的wèn tí问题，bù不shì是yòng用lái来fǒu dìng否定zì jǐ自己de的

Những vấn đề khiến bạn lo âu không phải để bạn phủ định chính mình

90951:59 - 52:02

ér shì而是yòng用lái来zhǐ yǐn指引nǐ你rú hé如何gèng更shū fú舒服de地huó活zhe着

Mà là để chỉ dẫn bạn cách sống sao cho thoải mái hơn

91052:02 - 52:06

rú guǒ如果cǐ kè此刻de的nǐ你zhèng正ná拿zhe着mǒu gè某个biāo qiān标签xiàn rù陷入mí máng迷茫

Nếu lúc này bạn đang cầm một cái nhãn nào đó và rơi vào hoang mang

91152:06 - 52:10

shèn zhì甚至xiǎng想yào要tǎng躺píng平fàng qì放弃

Thậm chí muốn nằm im buông xuôi

91252:10 - 52:12

bù fáng不妨shì试zhe着bǎ把biāo qiān标签fàng放yī一fàng放

Thì thử đặt cái nhãn đó xuống một chút

91352:12 - 52:15

bù yòng不用jí急zhe着gěi给zì jǐ自己xià下zhěn duàn诊断

Đừng vội tự chẩn đoán cho mình

91452:15 - 52:17

yě也bù yào不要qiáng pò强迫zì jǐ自己lì kè立刻jī jí积极qǐ lái起来

Cũng đừng ép mình phải lập tức trở nên tích cực

91552:17 - 52:20

xiān先yǔn xǔ允许zì jǐ自己yǒu有dī luò低落de的qíng xù情绪，yǔn xǔ允许zì jǐ自己zàn shí暂时gǎo搞bù不dìng定

Hãy cho phép mình được buồn, cho phép mình tạm thời chưa giải quyết được mọi thứ

91652:20 - 52:25

rán hòu然后màn màn慢慢wèn问zì jǐ自己zhè gè这个biāo qiān标签bèi hòu背后

Rồi chậm rãi tự hỏi mình, phía sau cái nhãn đó

91752:25 - 52:28

wǒ我zhēn zhèng真正de的kùn rǎo困扰shì是shén me什么

Điều thực sự khiến mình khổ tâm là gì

91852:28 - 52:31

yǒu有shén me什么jù tǐ具体de的fāng fǎ方法yīng duì应对tā它

Có những cách cụ thể nào để đối diện với nó

91952:31 - 52:33

wǒ我néng能kuà跨chū出de的zuì xiǎo最小de的yī一bù步yīng gāi应该cháo xiàng朝向hé fāng何方

Bước nhỏ nhất mình có thể đi tiếp nên hướng về đâu

92052:33 - 52:37

dàn yuàn但愿wǒ men我们dōu都néng能ná拿zhe着rèn shí认识zì jǐ自己de的yào shi钥匙，dǎ kāi打开hé jiě和解de的mén门

Mong rằng tất cả chúng ta đều có thể cầm chiếc chìa khóa hiểu mình để mở cánh cửa hòa giải

92152:37 - 52:42

bù不yīn wèi因为biāo qiān标签ér而zì自yuàn怨zì自ài艾

Không vì cái nhãn mà tự oán trách bản thân

92252:42 - 52:44

yě也bù不yīn wèi因为chà yì差异ér而qiáng xíng强行wěi zhuāng伪装

Cũng không vì khác biệt mà gượng ép ngụy trang

92352:44 - 52:46

zhǐ shì只是tǎn rán坦然jiē nà接纳zì jǐ自己de的suǒ yǒu所有mó yàng模样

Chỉ đơn giản là bình thản đón nhận mọi phiên bản của chính mình

92452:46 - 52:49

rán hòu然后dài带zhe着zhè这fèn份qīng xǐng清醒，màn màn慢慢wǎng往qián前zǒu zǒu走走

Rồi mang theo sự tỉnh thức ấy, chậm rãi bước tiếp về phía trước

92552:49 - 52:53

nǎ pà哪怕bù zǐ步子xiǎo小yī diǎn一点，nǎ pà哪怕ǒu ěr偶尔huì会pǎo跑piān偏

Dù bước chân có nhỏ một chút, dù đôi khi có lạc hướng

92652:53 - 52:57

zhǐ yào只要wǒ men我们bù不fàng qì放弃duì对zì jǐ自己de的wēn róu温柔

Chỉ cần mình không từ bỏ sự dịu dàng dành cho bản thân

92752:57 - 52:59

bù不diū diào丢掉duì对shēng huó生活de的qī dài期待

Không đánh mất kỳ vọng vào cuộc sống

92852:59 - 53:02

jiù就yī dìng一定kě yǐ可以zhǎo dào找到shǔ yú属于zì jǐ自己de的shū fú舒服de的huó fǎ活法

Thì nhất định sẽ tìm được cách sống thoải mái thuộc về riêng mình

92953:02 - 53:06

hǎo好la啦，běn qī本期de的wǎng往qián前zǒu zǒu走走jiù就dào到zhè lǐ这里le了

Rồi, số “Tiến về phía trước” hôm nay xin dừng tại đây

93053:06 - 53:08

rú guǒ如果nǐ你yǒu有guān yú关于shén jīng神经duō多yàng样xìng性ADHDhuò zhě或者qíng xù情绪chéng zhǎng成长de的gù shì故事xiǎng想fēn xiǎng分享

Nếu bạn có câu chuyện về đa dạng thần kinh, ADHD hoặc hành trình trưởng thành cảm xúc muốn chia sẻ

93153:08 - 53:14

huān yíng欢迎zài在píng lùn评论qū区liú yán留言，huò zhě或者jiā rù加入wǒ men我们de的tīng听yǒu友qún群

Hoan nghênh để lại bình luận, hoặc tham gia nhóm bạn nghe của tụi mình

93253:14 - 53:18

tīng听yǒu友qún群de的lián xì联系fāng shì方式zài在jié mù节目xiáng qíng详情yè页kě yǐ可以kàn dào看到

Thông tin liên hệ của nhóm thính giả có trong phần chi tiết chương trình

93353:18 - 53:22

dāng rán当然zuì最zhòng yào重要de的shì是yào要hǎo hǎo好好ài爱zì jǐ自己

Và điều quan trọng nhất là hãy yêu thương bản thân thật tốt

93453:22 - 53:24

wǒ men我们xià qī下期zài jiàn再见la啦bài bài拜拜

Hẹn gặp lại bạn ở số sau nhé, bye bye

93553:24 - 53:27