The 2025 Nobel Prize: What Does It Mean for Us? (Multi-Subs)

lín林jìng静，wǒ我jīn tiān今天kě shì可是è饿zhe着dù zǐ肚子

Lâm Tịnh ơi, hôm nay tôi cố tình để bụng đói meo đấy,

Thảo luận(0)

Đang tải bình luận...

Phụ đề

514 câu

lín林jìng静，wǒ我jīn tiān今天kě shì可是è饿zhe着dù zǐ肚子

Lâm Tịnh ơi, hôm nay tôi cố tình để bụng đói meo đấy,

100:04 - 00:06

jiù就děng等zhe着liáo聊shàng qī上期shuō说hǎo好de的“rú hé如何zài在zhōng guó中国cān tīng餐厅diǎn cān点餐”ne呢！

chỉ để chờ nói về chủ đề "Cách gọi món ở nhà hàng Trung Quốc" mà chúng ta đã hẹn lần trước!

200:06 - 00:11

shì是a啊，gǎo zǐ稿子dōu都zhǔn bèi准备hǎo好le了

Vâng, kịch bản cũng đã sẵn sàng cả rồi.

300:11 - 00:14

bù guò不过，zhè这jǐ几tiān天fā shēng发生le了yī一jiàn件quán qiú全球zhǔ mù瞩目de的dà shì大事

Thế nhưng, mấy ngày gần đây lại có một sự kiện lớn được cả thế giới chú ý.

400:14 - 00:17

jiù就shì是2025nián年nuò诺bèi贝ěr尔jiǎng奖lù xù陆续gōng bù公布le了

Đó là giải Nobel 2025 đã lần lượt được công bố.

500:17 - 00:21

gǎn jué感觉zhè gè这个huà tí话题bù jǐn不仅zhòng yào重要

Tôi cảm thấy chủ đề này không chỉ quan trọng,

600:21 - 00:23

ér qiě而且yǔ与dà jiā大家de的shēng huó生活hé和wèi lái未来xī息xī息xiāng相guān关

mà còn liên quan mật thiết đến cuộc sống và tương lai của mọi người,

700:23 - 00:26

fēi cháng非常yǒu有liáo聊de的jià zhí价值

rất đáng để chúng ta trò chuyện.

800:26 - 00:28

zán men咱们zhè gè这个pín dào频道xī wàng希望néng能hé和dà jiā大家gòng tóng共同chéng zhǎng成长

Kênh của chúng ta luôn mong muốn được cùng trưởng thành với các bạn.

900:28 - 00:31

zhèng shì正是yīn wèi因为zhè yàng这样

Chính vì vậy,

1000:31 - 00:32

cái才xiǎng想dì yī第一shí jiān时间hé和dà jiā大家fēn xiǎng分享duì对rè diǎn热点huà tí话题de的sī kǎo思考

chúng tôi muốn chia sẻ ngay lập tức những suy nghĩ về chủ đề nóng hổi này.

1100:32 - 00:36

suǒ yǐ所以jiù就zuò做le了yī一gè个xiǎo xiǎo小小de的jué dìng决定：chā插gè个duì队！

Thế nên chúng tôi đã có một quyết định nhỏ: "chen ngang" một chút!

1200:36 - 00:39

méi cuò没错，dà jiā大家fàng xīn放心

Đúng vậy, các bạn yên tâm nhé.

1300:39 - 00:42

“diǎn cān点餐”nà那qī期jié mù节目yī dìng一定huì会lái来

Tập về "gọi món" chắc chắn sẽ có,

1400:42 - 00:44

ér qiě而且jiù就zài xià在下yī qī一期

và sẽ là tập tiếp theo ngay sau đây.

1500:44 - 00:46

jīn tiān今天，jiù就qǐng请yǔn xǔ允许wǒ men我们“xiān先zhǎn斩hòu后zòu奏”

Hôm nay, mong các bạn thông cảm cho chúng tôi "tiền trảm hậu tấu",

1600:46 - 00:50

dài带dà jiā大家dì yī第一shí jiān时间shēn rù深入liáo聊yī一liáo聊jīn nián今年de的nuò诺bèi贝ěr尔jiǎng奖

để cùng nhau tìm hiểu sâu về giải Nobel năm nay trước nhé.

1700:50 - 00:54

xī wàng希望dà jiā大家lǐ jiě理解wǒ men我们zhè gè这个“jì huà计划gǎn赶bù不shàng上biàn huà变化”de的jué dìng决定

Hy vọng các bạn sẽ hiểu cho quyết định "kế hoạch không theo kịp thay đổi" này của chúng tôi.

1800:54 - 00:58

zhè这jù句“jì huà计划gǎn赶bù不shàng上biàn huà变化”

Câu "kế hoạch không theo kịp thay đổi" (jìhuà gǎnbushàng biànhuà),

1900:58 - 01:01

běn shēn本身jiù就shì是yī一jù句fēi cháng非常de dào地道de的zhōng wén中文

bản thân nó cũng là một câu nói rất đậm chất bản xứ.

2001:01 - 01:04

zhèng hǎo正好yě也suàn shì算是wǒ men我们jīn tiān今天sòng gěi送给dà jiā大家de的“kāi wèi开胃xiǎo cài小菜”le了

Coi như đây là "món khai vị" chúng tôi gửi đến các bạn hôm nay vậy.

2101:04 - 01:08

dà jiā大家hǎo好，huān yíng欢迎lái dào来到“MandarinChinesePodcast”

Xin chào các bạn, chào mừng đã đến với "Mandarin Chinese Podcast".

2201:08 - 01:12

wǒ我shì是lín林jìng静

Tôi là Lâm Tịnh.

2301:12 - 01:13

dà jiā大家hǎo好，wǒ我shì是fāng zhōu方舟

Xin chào các bạn, tôi là Phương Chu.

2401:13 - 01:15

lín林jìng静，nǐ你duì对jīn nián今年de的nuò jiǎng诺奖míng dān名单

Lâm Tịnh này, về danh sách giải Nobel năm nay,

2501:15 - 01:19

dì yī第一gǎn jué感觉shì是shén me什么

ấn tượng đầu tiên của bạn là gì?

2601:19 - 01:20

wǒ我de的dì yī第一gǎn jué感觉shì是

Ấn tượng đầu tiên của tôi là,

2701:20 - 01:22

zhè xiē这些zài在80、90nián dài年代

những nghiên cứu từ những năm 80, 90,

2801:22 - 01:24

kàn看qǐ lái起来chún cuì纯粹shì是kē科xué学jiā家wèi le为了mǎn zú满足hǎo好qí奇xīn心de的yán jiū研究

vốn chỉ có vẻ như để thỏa mãn sự tò mò thuần túy của các nhà khoa học,

2901:24 - 01:29

xiàn zài现在jū rán居然chéng成le了gǎi biàn改变wǒ men我们shēng huó生活de的guān jiàn关键jì shù技术

giờ đây lại trở thành những công nghệ then chốt làm thay đổi cuộc sống của chúng ta.

3001:29 - 01:32

shì是a啊！yóu qí尤其shì是jǐ几gè个kē科xué学jiǎng奖

Đúng vậy! Đặc biệt là các giải khoa học.

3101:32 - 01:35

gǎn jué感觉xiàng像shì是zài在gěi给jǐ shí几十nián年qián前

Cảm giác như họ đang trao huy chương vàng muộn màng

3201:35 - 01:37

nà xiē那些mò默mò默wú无wén闻de的“zhǎng pǎo长跑xuǎn shǒu选手”bǔ fā补发jīn pái金牌

cho những "vận động viên chạy đường dài" thầm lặng từ nhiều thập kỷ trước.

3301:37 - 01:41

gǎn jué感觉tè bié特别yǒu有yì sī意思

Cảm thấy rất thú vị.

3401:41 - 01:42

méi cuò没错，ér qiě而且gèng更yǒu有yì sī意思de的shì是

Đúng vậy, và điều thú vị hơn nữa là,

3501:42 - 01:45

zài在zhè这yī一piàn片kē jì科技gǎi biàn改变shì jiè世界de的gāo高gē歌měng猛jìn进lǐ里

giữa lúc công nghệ đang hừng hực khí thế thay đổi thế giới,

3601:45 - 01:48

wén文xué学jiǎng奖tū rán突然lái来le了gè个jí急zhuǎn转wān弯

thì giải Văn học lại đột ngột rẽ sang một hướng khác,

3701:48 - 01:51

bān gěi颁给le了yī一wèi位yǐ以huì sè晦涩hé和fǎn反wū乌tuō托bāng邦zhù chēng著称de的xiōng匈yá牙lì利zuò jiā作家

trao cho một nhà văn Hungary nổi tiếng với phong cách khó hiểu và phản địa đàng.

3801:51 - 01:55

gǎn jué感觉jiù就xiàng像shì是yī biān一边zài在gěi给wǒ men我们dǎ zào打造wèi lái未来de的gōng jù工具

Cứ như thể một bên thì trao cho chúng ta công cụ để tạo dựng tương lai,

3901:55 - 01:59

lìng另yī biān一边yòu又zài在bī逼wǒ men我们zhí miàn直面shì jiè世界de的cán kù残酷

còn bên kia lại buộc chúng ta phải đối mặt với sự tàn khốc của thế giới.

4001:59 - 02:02

zhè gè这个zǔ hé组合jiù就hěn很nài耐rén人xún寻wèi味

Sự kết hợp này thật đáng suy ngẫm.

4102:02 - 02:04

zhè zhǒng这种chōng mǎn充满máo dùn矛盾gǎn感de的zǔ hé组合

Sự kết hợp đầy mâu thuẫn này,

4202:04 - 02:07

qià qià恰恰shì是jīn nián今年nuò jiǎng诺奖zuì最zhí dé值得liáo聊de的de fāng地方

chính là điều đáng nói nhất của giải Nobel năm nay.

4302:07 - 02:11

nà那wǒ men我们xiān先cóng从nà gè那个zuì最tiē jìn贴近wǒ men我们shēn tǐ身体de的jiǎng xiàng奖项liáo聊qǐ起ba吧

Vậy chúng ta hãy bắt đầu từ giải thưởng gần gũi nhất với cơ thể mình nhé,

4402:11 - 02:15

shēng生lǐ理xué学huò或yī医xué学jiǎng奖

giải Sinh lý học hoặc Y học.

4502:15 - 02:17

zhè cì这次bān gěi颁给le了sān三wèi位kē科xué学jiā家

Lần này được trao cho ba nhà khoa học

4602:17 - 02:19

yīn wèi因为tā men他们fā xiàn发现le了wǒ men我们miǎn yì免疫xì tǒng系统lǐ里de的yī一gè个“shā chē刹车”jī zhì机制

vì họ đã phát hiện ra cơ chế "phanh" trong hệ miễn dịch của chúng ta.

4702:19 - 02:23

“shā chē刹车”jī zhì机制？

Cơ chế "phanh"?

4802:23 - 02:25

zhè这tīng听qǐ lái起来hěn很zhòng yào重要

Nghe có vẻ rất quan trọng.

4902:25 - 02:26

fēi cháng非常zhòng yào重要

Vô cùng quan trọng.

5002:26 - 02:27

zhè gè这个fā xiàn发现jiě jué解决le了miǎn免yì疫xué学lǐng yù领域jǐ shí几十nián年de的yī一gè个hé xīn核心mí tí谜题：

Phát hiện này đã giải đáp được một bí ẩn cốt lõi của ngành miễn dịch học suốt nhiều thập kỷ:

5102:27 - 02:32

wèi shén me为什么miǎn yì免疫xì tǒng系统zhè这zhī支qiáng dà强大de的jūn duì军队

Tại sao hệ miễn dịch, một đội quân hùng mạnh như vậy,

5202:32 - 02:35

bù huì不会diào zhuǎn调转qiāng kǒu枪口gōng jī攻击wǒ men我们zì jǐ自己？

lại không quay súng tấn công chính chúng ta?

5302:35 - 02:37

zhè gè这个“shā chē刹车”xì tǒng系统

Hệ thống "phanh" này,

5402:37 - 02:39

yě也jiù就shì是diào调jié节xìng性Txì bāo细胞

còn được gọi là tế bào T điều hòa,

5502:39 - 02:41

jiù就shì是wéi chí维持wǒ men我们jiàn kāng健康de的guān jiàn关键

chính là chìa khóa để duy trì sức khỏe của chúng ta.

5602:41 - 02:43

wǒ我míng bái明白le了

Tôi hiểu rồi.

5702:43 - 02:44

nà那fǎn反guò过lái来shuō说

Vậy nói ngược lại,

5802:44 - 02:46

shì是bù不shì是hěn duō很多jí bìng疾病de的gēn yuán根源

có phải nguồn gốc của nhiều căn bệnh

5902:46 - 02:48

jiù就shì是zhè gè这个“shā chē刹车”xì tǒng系统chū出le了wèn tí问题？

chính là do hệ thống "phanh" này có vấn đề không?

6002:48 - 02:51

duì对，zuì最yǒu有yì sī意思de的de fāng地方jiù就zài在zhè ér这儿

Đúng vậy, và đó chính là điểm thú vị nhất.

6102:51 - 02:54

zhè gè这个“shā chē刹车”zài在bù tóng不同jí bìng疾病zhōng中

Cái "phanh" này đóng những vai trò hoàn toàn trái ngược

6202:54 - 02:56

bàn yǎn扮演le了wán quán完全xiāng fǎn相反de的jiǎo sè角色

trong các căn bệnh khác nhau.

6302:56 - 02:59

zài在zì shēn自身miǎn免yì疫bìng病zhōng中

Trong bệnh tự miễn,

6402:59 - 03:00

shì是“shā chē刹车”shī líng失灵le了

là do "phanh" bị hỏng.

6503:00 - 03:02

dàn但zài在ái zhèng癌症zhōng中

Nhưng trong ung thư,

6603:02 - 03:03

jiǎo huá狡猾de的ái癌xì细bāo胞què却xué huì学会le了lì yòng利用zhè gè这个“shā chē刹车”lái来bǎo hù保护zì jǐ自己

tế bào ung thư tinh ranh lại học được cách lợi dụng "phanh" này để tự bảo vệ mình.

6703:03 - 03:08

suǒ yǐ所以zhè这wán quán完全jiù就shì是yī一bǎ把“shuāng双rèn刃jiàn剑”a啊！

Vậy thì đây hoàn toàn là một "con dao hai lưỡi"!

6803:08 - 03:11

yī一fāng方miàn面yào要fáng zhǐ防止tā它shī líng失灵

Một mặt phải ngăn nó hỏng,

6903:11 - 03:13

lìng另yī一fāng方miàn面yòu又yào要fáng zhǐ防止tā它bèi被dí rén敌人lì yòng利用

mặt khác lại phải ngăn không cho kẻ thù lợi dụng.

7003:13 - 03:16

shì de是的！“shuāng双rèn刃jiàn剑”zhè gè这个bǐ yù比喻kě yǐ可以shuō shì说是zhuā zhù抓住le了jīng suǐ精髓

Vâng! Ví von "con dao hai lưỡi" có thể nói là đã nắm bắt được bản chất của nó.

7103:16 - 03:21

wǒ我kàn dào看到zī liào资料lǐ里shuō说

Tôi thấy trong tài liệu có nói,

7203:21 - 03:23

huò获jiǎng奖zhě者zhī yī之一bǎn坂kǒu口zhì志wén文de的fā xiàn发现

phát hiện của một trong những người đoạt giải, ông Shimon Sakaguchi,

7303:23 - 03:26

chū qī初期qí shí其实bìng并bù不bèi被xué jiè学界kàn hǎo看好

ban đầu thực ra không được giới học thuật đánh giá cao.

7403:26 - 03:29

shèn zhì甚至kě yǐ可以shuō shì说是nì liú逆流ér而shàng上

Thậm chí có thể nói là đi ngược dòng.

7503:29 - 03:31

zhè zhǒng这种jiān chí坚持jǐ jiàn己见de的yǒng qì勇气

Sự dũng cảm kiên định với chính kiến này,

7603:31 - 03:33

zài在kē xué科学fā xiàn发现lǐ里dào dǐ到底yǒu有duō多zhòng yào重要

quan trọng đến mức nào trong khám phá khoa học ạ?

7703:33 - 03:36

zhè gè这个ma嘛

À,

7803:36 - 03:36

zhè这jǐ hū几乎shì是suǒ yǒu所有diān颠fù覆xìng性chuàng xīn创新de的biāo zhǔn标准jù qíng剧情le了

đây gần như là kịch bản tiêu chuẩn cho mọi đổi mới đột phá rồi.

7903:36 - 03:40

zài在90nián dài年代

Vào những năm 90,

8003:40 - 03:42

zhǔ liú主流guān diǎn观点rèn wèi认为

quan điểm chủ đạo cho rằng,

8103:42 - 03:43

miǎn yì免疫xì tǒng系统shì是tōng guò通过yī一gè个jiào叫“zhōng shū中枢nài shòu耐受”de的jī zhì机制lái来fáng zhǐ防止zì wǒ自我gōng jī攻击de的

hệ miễn dịch ngăn chặn việc tự tấn công thông qua một cơ chế gọi là "dung nạp trung ương".

8203:43 - 03:49

jiǎn dān简单shuō说

Nói đơn giản,

8303:49 - 03:50

jiù就shì是zài在xiōng xiàn胸腺zhè gè这个“xīn bīng新兵xùn训liàn练yíng营”lǐ里

là trong tuyến ức, cái "trại huấn luyện tân binh" này,

8403:50 - 03:53

zhí jiē直接bǎ把nà xiē那些kě néng可能gōng jī攻击zì jǐ自己de的“pàn biàn叛变”Txì bāo细胞gěi给qīng lǐ清理diào掉

những tế bào T "phản bội" có thể tấn công chính mình sẽ bị loại bỏ trực tiếp.

8503:53 - 03:58

tīng听qǐ lái起来hěn很hé lǐ合理

Nghe rất hợp lý.

8603:58 - 03:59

cóng从yuán tóu源头shàng上jiě jué解决wèn tí问题

Giải quyết vấn đề tận gốc.

8703:59 - 04:02

dàn但bǎn坂kǒu口zhì志wén文bù不zhè me这么rèn wèi认为

Nhưng ông Sakaguchi không nghĩ vậy.

8804:02 - 04:04

tā他zuò做le了yī一gè个fēi cháng非常qiǎo miào巧妙de的shí yàn实验

Ông đã làm một thí nghiệm rất thông minh.

8904:04 - 04:06

bǎ把gāng刚chū shēng出生sān三tiān天de的xiǎo shǔ小鼠de的xiōng xiàn胸腺qiè切diào掉

Ông cắt bỏ tuyến ức của chuột con mới sinh được ba ngày.

9004:06 - 04:10

àn lǐ按理shuō说，zhè这zhǐ只huì会dǎo zhì导致xiǎo shǔ小鼠miǎn免yì疫lì力xià jiàng下降

Theo lý thuyết, điều này chỉ làm giảm khả năng miễn dịch của chuột thôi.

9104:10 - 04:13

dàn但jié guǒ结果ne呢

Nhưng kết quả thì sao?

9204:13 - 04:15

zhè xiē这些xiǎo shǔ小鼠fǎn ér反而dé得le了fēi cháng非常yán zhòng严重de的zì shēn自身miǎn免yì疫bìng病

Những con chuột này ngược lại lại mắc bệnh tự miễn rất nặng.

9304:15 - 04:18

miǎn yì免疫xì tǒng系统huǒ lì火力quán全kāi开

Hệ miễn dịch hoạt động hết công suất,

9404:18 - 04:20

fēng kuáng疯狂gōng jī攻击zì jǐ自己

tấn công điên cuồng chính nó.

9504:20 - 04:22

wǒ我míng bái明白le了

Tôi hiểu rồi.

9604:22 - 04:23

zhè这jiù就xiàng像shì是bǎ把jǐng警chá察jú局gěi给chè撤le了

Giống như là giải tán sở cảnh sát vậy.

9704:23 - 04:25

àn lǐ按理shuō说，wǒ men我们zuì最duō多shì是dān xīn担心xīn新lái来de的jǐng chá警察méi没rén人guǎn管le了

Theo lý thì, cùng lắm chúng ta chỉ lo cảnh sát mới không ai quản,

9804:25 - 04:29

huò zhě或者zhǐ huī指挥shī líng失灵

hoặc chỉ huy bị rối loạn.

9904:29 - 04:31

dàn但jié guǒ结果què却shì是

Nhưng kết quả lại là,

10004:31 - 04:32

lián连nà xiē那些běn lái本来zài在jiē shàng街上xún luó巡逻de的lǎo老jǐng chá警察dōu都kāi shǐ开始luàn乱kāi qiāng开枪le了

ngay cả những cảnh sát kỳ cựu vốn đang tuần tra trên phố cũng bắt đầu nổ súng bừa bãi!

10104:32 - 04:36

zhè这shuō míng说明wèn tí问题méi没nà me那么jiǎn dān简单

Điều này cho thấy vấn đề không đơn giản như vậy.

10204:36 - 04:38

kěn dìng肯定hái yǒu还有yī一zhī支wǒ men我们bù不zhī dào知道de的

Chắc chắn phải có một "đội thanh tra" mà chúng ta không biết,

10304:38 - 04:40

zhuān mén专门fù zé负责wéi chí维持zhì xù秩序de的“dū督chá察duì队”yě也gēn zhe跟着xiāo shī消失le了

chuyên trách duy trì trật tự, cũng đã biến mất theo.

10404:40 - 04:44

duì对，zhè gè这个bǐ yù比喻fēi cháng非常tiē qiè贴切！

Đúng vậy, ví von này rất xác đáng!

10504:44 - 04:46

bǎn坂kǒu口zhì志wén文jiù就jiān xìn坚信cún zài存在zhè me这么yī一zhī支“dū督chá察duì队”

Ông Sakaguchi đã tin chắc rằng có một "đội thanh tra" như vậy tồn tại.

10604:46 - 04:50

dàn但dāng shí当时tā他de的chù jìng处境hěn很gān gà尴尬

Nhưng tình thế của ông lúc đó rất khó xử.

10704:50 - 04:52

yīn wèi因为zài在tā他zhī qián之前，xué jiè学界zǎo jiù早就cún zài存在yī一gè个lèi sì类似de的gài niàn概念

Bởi vì trước ông, giới học thuật đã có một khái niệm tương tự,

10804:52 - 04:56

jiào叫“yì抑zhì制xìng性Txì bāo细胞”

gọi là "tế bào T ức chế".

10904:56 - 04:59

kě xī可惜，zǎo qī早期duì对zhè gè这个gài niàn概念de的yán jiū研究

Tiếc là, những nghiên cứu ban đầu về khái niệm này,

11004:59 - 05:02

yīn wèi因为shí yàn实验zhèng jù证据zhàn站bù不zhù住jiǎo脚

do bằng chứng thực nghiệm không đủ vững chắc,

11105:02 - 05:04

yǐ jīng已经bèi被dà jiā大家pǔ biàn普遍kàn zuò看作shì是shī bài失败de的cháng shì尝试hé和yī一tiáo条sǐ lù死路le了

đã bị mọi người xem là một nỗ lực thất bại và một con đường cụt.

11205:04 - 05:09

ó哦，děng yú等于shì是tā他xiǎng想qù去wā挖bǎo cáng宝藏de的nà gè那个de fāng地方

Ồ, vậy là nơi ông ấy định đào kho báu,

11305:09 - 05:12

zǎo jiù早就bèi被rén人wā挖guò过yī一biàn遍

đã có người đào xới qua một lần,

11405:12 - 05:14

bìng qiě并且yǐ jīng已经guān fāng官方rèn zhèng认证wèi为“fèi xū废墟”le了

và đã được đóng dấu chính thức là "đường cụt" rồi.

11505:14 - 05:16

jiù就shì是zhè gè这个yì sī意思

Chính xác là vậy.

11605:16 - 05:18

suǒ yǐ所以dāng当bǎn坂kǒu口zhì志wén文zhòng xīn重新tí提chū出lèi sì类似de的xiǎng fǎ想法shí时，jǐ hū几乎méi没rén人kàn hǎo看好tā他。

Thế nên khi ông Sakaguchi đưa ra ý tưởng tương tự một lần nữa, gần như không ai lạc quan cả.

11705:18 - 05:24

nà那hòu lái后来shì是zěn me怎么shí xiàn实现fǎn zhuǎn反转de的ne呢

Vậy sau đó làm thế nào mà tình thế đảo ngược được?

11805:24 - 05:26

wǒ我kàn dào看到huò获jiǎng奖zhě者hái yǒu还有lìng wài另外liǎng两wèi位měi guó美国kē科xué学jiā家

Tôi thấy còn có hai nhà khoa học Mỹ khác cũng đoạt giải.

11905:26 - 05:30

tā men他们hǎo xiàng好像shì是cóng从yī一gè个wán quán完全bù tóng不同de的fāng xiàng方向qiè rù切入de的

Có vẻ như họ đã tiếp cận từ một hướng hoàn toàn khác.

12005:30 - 05:33

zhè这jiù就shì是kē科xué学shǐ史shàng上jīng cháng经常chū xiàn出现de的“shū殊tú途tóng同guī归”de的jīng cǎi精彩shí kè时刻

Đây chính là khoảnh khắc tuyệt vời "mọi con đường đều dẫn đến thành Rome" thường thấy trong lịch sử khoa học.

12105:33 - 05:38

zài在bǎn坂kǒu口zhì志wén文gū dú孤独tàn suǒ探索de的shí hòu时候

Trong lúc ông Sakaguchi đơn độc khám phá,

12205:38 - 05:41

dà yáng大洋bǐ àn彼岸de的yī一jiā家shēng wù生物jì shù技术gōng sī公司lǐ里

thì ở một công ty công nghệ sinh học bên kia đại dương,

12305:41 - 05:43

bù布lán兰kē科hé和lā mǔ拉姆sī斯dé ěr德尔zhèng zài正在yán jiū研究yī一zhǒng种jiào叫“scurfy”de的xiǎo shǔ小鼠

Brunkow và Ramsdell đang nghiên cứu một loại chuột gọi là "scurfy".

12405:43 - 05:48

zhè zhǒng这种xiǎo shǔ小鼠

Loại chuột này

12505:48 - 05:49

tiān shēng天生jiù就huàn患yǒu有yán zhòng严重de的zì shēn自身miǎn免yì疫bìng病

bẩm sinh đã mắc bệnh tự miễn nghiêm trọng.

12605:49 - 05:52

tā men他们de的mù biāo目标hěn很zhí jiē直接

Mục tiêu của họ rất trực tiếp:

12705:52 - 05:54

jiù就shì是zhǎo找chū出dǎo zhì导致zhè gè这个bìng病de的jī yīn基因

tìm ra gen gây ra căn bệnh này.

12805:54 - 05:56

suǒ yǐ所以，yī一gè个shì是zài在zhǎo找yī一zhǒng种“dū chá督察”xì bāo细胞

Vậy là, một người tìm tế bào "thanh tra",

12905:56 - 06:00

lìng另liǎng两gè个shì是zài在zhǎo找yī一gè个“dǎo luàn捣乱”jī yīn基因

hai người còn lại tìm gen "gây rối".

13006:00 - 06:03

wán quán完全zhèng què正确

Hoàn toàn chính xác.

13106:03 - 06:04

tā men他们tōng guò通过fēi cháng非常jiān kǔ艰苦de的jī yīn基因dìng wèi定位gōng zuò工作

Qua công việc lập bản đồ gen vô cùng gian khổ,

13206:04 - 06:08

zuì zhōng最终zài在2001nián年zhǎo dào找到le了yī一gè个jiào叫Foxp3de的jī yīn基因

cuối cùng vào năm 2001, họ đã tìm thấy một gen tên là Foxp3.

13306:08 - 06:11

rán hòu然后zuì最guān jiàn关键de的yī一bù步lái来le了

Và rồi bước quan trọng nhất đã đến.

13406:11 - 06:13

bǎn坂kǒu口zhì志wén文mǐn ruì敏锐de地zhuā zhù抓住le了zhè gè这个xiàn suǒ线索

Ông Sakaguchi đã nhanh nhạy nắm bắt manh mối này,

13506:13 - 06:16

zài在2003nián年zhèng míng证明

và vào năm 2003, ông đã chứng minh

13606:16 - 06:19

Foxp3jī yīn基因，zhèng shì正是tā他duō多nián年qián前fā xiàn发现de的nà zhǒng那种“dū chá督察”xì bāo细胞

rằng gen Foxp3 chính là "công tắc tổng" cho loại tế bào "thanh tra" mà ông đã phát hiện nhiều năm trước

13706:19 - 06:24

yě也jiù就shì是diào调jié节xìng性Txì bāo细胞

— tức tế bào T điều hòa —

13806:24 - 06:26

fā yù发育hé和gōng zuò工作de的“zǒng总kāi guān开关”

kiểm soát sự phát triển và hoạt động của nó.

13906:26 - 06:28

suǒ yǐ所以Foxp3jiù就xiàng像shì是zhè这zhī支wéi hé维和bù duì部队de的shēn身fèn份zhèng证hé和zǒng总sī司lìng令

Vậy Foxp3 giống như thẻ căn cước và tổng tư lệnh của lực lượng gìn giữ hòa bình này.

14006:28 - 06:34

méi cuò没错！jiù就zhè yàng这样

Đúng vậy! Và cứ thế,

14106:34 - 06:35

yī一gè个chū yú出于hǎo好qí奇xīn心de的xué shù学术yán jiū研究

một nghiên cứu học thuật xuất phát từ sự tò mò

14206:35 - 06:38

hé和yī一gè个mù biāo目标míng què明确de的shāng yè商业yán fā研发

và một hoạt động R&D thương mại có mục tiêu rõ ràng

14306:38 - 06:41

wán měi完美de地jié hé结合zài在le了yī一qǐ起

đã kết hợp với nhau một cách hoàn hảo.

14406:41 - 06:42

yǒu diǎn有点yì sī意思

Thú vị thật.

14506:42 - 06:44

nà那cóng从yī一gè个pǔ tōng普通huàn zhě患者de的jiǎo dù角度lái kàn来看

Vậy từ góc độ của một bệnh nhân bình thường,

14606:44 - 06:47

bù guǎn不管shì是zì shēn自身miǎn免yì疫bìng病huàn zhě患者，hái shì还是ái zhèng癌症huàn zhě患者

dù là bệnh nhân tự miễn hay bệnh nhân ung thư,

14706:47 - 06:51

zhè xiàng这项fā xiàn发现dài带gěi给tā men他们zuì最zhí guān直观de的gǎi biàn改变huì会shì是shén me什么

sự thay đổi trực quan nhất mà phát hiện này mang lại cho họ là gì?

14806:51 - 06:55

zhè gè这个gǎi biàn改变shì是gé革mìng命xìng性de的

Sự thay đổi này mang tính cách mạng.

14906:55 - 06:57

duì yú对于lèi类fēng风shī湿

Đối với bệnh nhân mắc các bệnh tự miễn như viêm khớp dạng thấp

15006:57 - 06:58

hóng红bān斑láng狼chuāng疮zhè xiē这些zì shēn自身miǎn免yì疫bìng病huàn zhě患者lái shuō来说

hay lupus ban đỏ,

15106:58 - 07:02

guò qù过去de的zhì liáo治疗fāng fǎ方法hěn很cū bào粗暴

các phương pháp điều trị trước đây rất thô sơ,

15207:02 - 07:04

bǐ rú比如yòng用guǎng pǔ广谱miǎn yì免疫yì抑zhì制jì剂

chẳng hạn như sử dụng thuốc ức chế miễn dịch phổ rộng.

15307:04 - 07:07

xiāng dāng相当yú于wèi le为了zhuā抓yī一gè个huài rén坏人

Điều đó tương đương với việc bắt một kẻ xấu

15407:07 - 07:09

bǎ把zhěng gè整个chéng shì城市de的jiāo tōng交通dōu都gěi给tān huàn瘫痪le了

mà phải làm tê liệt toàn bộ hệ thống giao thông của thành phố.

15507:09 - 07:12

fù副zuò作yòng用jí极dà大

Tác dụng phụ cực kỳ lớn.

15607:12 - 07:13

xiàn zài现在，wǒ men我们zhī dào知道le了wèn tí问题chū出zài在“shā chē刹车”shī líng失灵

Bây giờ, chúng ta biết vấn đề nằm ở chỗ "phanh" bị hỏng,

15707:13 - 07:17

nà那sī lù思路jiù就biàn chéng变成le了jīng精zhǔn准de地“xiū lǐ修理shā chē刹车”

nên hướng đi đã chuyển sang "sửa phanh" một cách chính xác.

15807:17 - 07:21

yě也jiù就shì是zēng qiáng增强huò或bǔ chōng补充diào调jié节xìng性Txì bāo细胞

Tức là tăng cường hoặc bổ sung tế bào T điều hòa.

15907:21 - 07:25

nà那ái zhèng癌症ne呢

Còn ung thư thì sao?

16007:25 - 07:26

zhèng hǎo正好fǎn反guò过lái来

Hoàn toàn ngược lại?

16107:26 - 07:27

duì对

Đúng.

16207:27 - 07:28

jiǎo huá狡猾de的ái癌xì细bāo胞huì会zhāo mù招募dà liàng大量de的diào调jié节xìng性Txì bāo细胞

Tế bào ung thư tinh ranh sẽ huy động một lượng lớn tế bào T điều hòa

16307:28 - 07:32

zài在zì jǐ自己zhōu wéi周围xíng chéng形成yī一gè个“bǎo保hù护zhào罩”

để tạo thành một "lá chắn bảo vệ" xung quanh mình,

16407:32 - 07:34

gào sù告诉qí tā其他miǎn yì免疫xì bāo细胞

bảo với các tế bào miễn dịch khác rằng:

16507:34 - 07:35

“zhè lǐ这里méi shì没事，zì jǐ自己rén人，bié别kāi qiāng开枪”

"Ở đây không có gì đâu, người nhà cả, đừng bắn."

16607:35 - 07:39

zhè这xiāng dāng相当yú于ái癌xì细bāo胞bǎ把wǒ men我们zì jǐ自己de的bù duì部队gěi给cè fǎn策反le了

Cứ như thể tế bào ung thư đã mua chuộc quân đội của chúng ta,

16707:39 - 07:42

zài在zì jǐ自己shēn biān身边zǔ zhī组织le了yī一zhī支“wěi jūn伪军”a啊！

để lập nên một "đội quân ngụy" xung quanh mình!

16807:42 - 07:45

nǐ你de的zhè gè这个bǐ yù比喻jiǎn zhí简直jué绝le了！

Ví von này của bạn thật xuất sắc!

16907:45 - 07:46

wán quán完全zhèng què正确

Chuẩn không cần chỉnh!

17007:46 - 07:47

jiǎo huá狡猾de的ái癌xì细bāo胞jiù就shì是huì会zhāo mù招募dà liàng大量de的diào调jié节xìng性Txì bāo细胞

Tế bào ung thư tinh ranh làm đúng như vậy: huy động một lượng lớn tế bào T điều hòa

17107:47 - 07:51

xíng chéng形成yī一gè个“wěi jūn伪军”bǎo保hù护zhào罩

để tạo thành một lá chắn "quân ngụy".

17207:51 - 07:53

suǒ yǐ所以xiàn zài现在zuì最qián前yán沿de的ái zhèng癌症miǎn yì免疫liáo fǎ疗法

Vì vậy, một trong những chiến lược cốt lõi của liệu pháp miễn dịch ung thư tiên tiến nhất hiện nay,

17307:53 - 07:56

bǐ rú比如CAR-T

như CAR-T,

17407:56 - 07:58

hé xīn核心cè lüè策略zhī yī之一jiù就shì是zàn暂shí时xìng性de地bǎ把zhè xiē这些“wěi jūn伪军”gěi给qīng清zǒu走

là loại bỏ tạm thời "đội quân ngụy" này,

17507:58 - 08:02

yě也jiù就shì是“sōng kāi松开shā chē刹车”

tức là "nhả phanh",

17608:02 - 08:04

ràng让miǎn yì免疫xì tǒng系统de的gōng jī攻击bù duì部队néng能chōng冲jìn qù进去xiāo miè消灭ái癌xì细bāo胞

để cho lực lượng tấn công của hệ miễn dịch có thể xông vào tiêu diệt tế bào ung thư.

17708:04 - 08:08

mù qián目前quán qiú全球yǐ jīng已经yǒu有chāo guò超过200xiàng项jī yú基于diào调jié节xìng性Txì bāo细胞de的lín chuáng临床shì yàn试验zài在jìn xíng进行

Hiện tại, có hơn 200 thử nghiệm lâm sàng dựa trên tế bào T điều hòa đang được tiến hành trên toàn thế giới.

17808:08 - 08:14

wǒ men我们suī rán虽然hái还zài在lù shàng路上

Mặc dù chúng ta vẫn còn trên đường đi,

17908:14 - 08:15

dàn但fāng xiàng方向yǐ jīng已经wú bǐ无比qīng xī清晰le了

nhưng phương hướng đã vô cùng rõ ràng.

18008:15 - 08:18

zhè xiàng这项guān yú关于miǎn yì免疫xì tǒng系统“shā chē刹车”de的fā xiàn发现

Phát hiện về "phanh" của hệ miễn dịch này

18108:18 - 08:21

bù jǐn不仅zhòng xiě重写le了wǒ men我们duì对zì shēn自身miǎn yì免疫jí bìng疾病hé和ái zhèng癌症de的lǐ jiě理解

không chỉ viết lại hiểu biết của chúng ta về bệnh tự miễn và ung thư,

18208:21 - 08:26

yě也ràng让wǒ men我们jìn rù进入le了jīng精zhǔn准miǎn免yì疫xué学de的shí dài时代

mà còn đưa chúng ta vào kỷ nguyên của miễn dịch học chính xác.

18308:26 - 08:29

ér而tóng yàng同样shì是jī基chǔ础kē科xué学de的tū pò突破

Và cũng là một đột phá trong khoa học cơ bản,

18408:29 - 08:32

wù物lǐ理xué学jiǎng奖

giải Nobel Vật lý

18508:32 - 08:33

zé则dài lǐng带领wǒ men我们jìn rù进入le了yī一gè个gèng更wēi微guān观

đưa chúng ta vào một thế giới vi mô hơn,

18608:33 - 08:36

dàn但què却néng能cóng从gēn běn根本shàng上yǐng xiǎng影响wǒ men我们wèi lái未来de的liàng zǐ量子shì jiè世界

nhưng lại có thể ảnh hưởng đến tương lai của chúng ta một cách căn bản: thế giới lượng tử.

18708:36 - 08:40

shì de是的，wù物lǐ理xué学jiǎng奖zhè cì这次de的chéng guǒ成果

Vâng, thành tựu của giải Vật lý lần này,

18808:40 - 08:42

zhà乍yī一tīng听bǐ比yī医xué学jiǎng奖yào要chōu xiàng抽象dé得duō多

mới nghe qua thì có vẻ trừu tượng hơn giải Y học rất nhiều,

18908:42 - 08:45

dàn但tā它de的yǐng影xiǎng响lì力kě néng可能tóng yàng同样shēn yuǎn深远

nhưng tầm ảnh hưởng của nó có lẽ cũng sâu sắc không kém.

19008:45 - 08:48

huò获jiǎng奖zhě者men们zuò做le了yī一jiàn件tīng听qǐ lái起来fěi匪yí夷suǒ所sī思de的shì事：

Các nhà khoa học đoạt giải đã làm một việc nghe có vẻ khó tin:

19108:48 - 08:52

tā men他们zhèng míng证明le了liàng zǐ量子shì jiè世界de的guǐ yì诡异guī zé规则

họ đã chứng minh rằng những quy tắc kỳ lạ của thế giới lượng tử

19208:52 - 08:55

kě yǐ可以zài在wǒ men我们ròu yǎn肉眼kě可jiàn见de的rén zào人造xīn piàn芯片shàng上shí xiàn实现

có thể được thực hiện trên một con chip nhân tạo mà mắt thường có thể nhìn thấy.

19308:55 - 08:58

děng děng等等，“guǐ yì诡异guī zé规则”？

Khoan đã, "quy tắc kỳ lạ"?

19408:58 - 09:00

jiù就shì是wǒ men我们cháng常tīng shuō听说de的“xuē薛dìng定è谔de的māo猫”nà zhǒng那种？

Ý bạn là kiểu "con mèo của Schrödinger" mà chúng ta thường nghe?

19509:00 - 09:03

yī一gè个dōng xī东西kě yǐ可以tóng shí同时shì是sǐ死yòu又shì是huó活

Một vật có thể vừa sống vừa chết cùng lúc,

19609:03 - 09:06

zhè这zěn me怎么kě néng可能zài在hóng宏guān观shì世jiè界shí xiàn实现ne呢

hay cốc cà phê của tôi có thể ở hai nơi cùng lúc?

19709:06 - 09:09

wǒ我de的kā咖fēi啡bēi杯kě可bù huì不会zì jǐ自己dài待zài在liǎng两gè个de fāng地方。

Làm sao điều đó có thể thực hiện được trong thế giới vĩ mô chứ?

19809:09 - 09:12

hā hā哈哈，nǐ你de的kā咖fēi啡bēi杯què shí确实bù huì不会

Haha, cốc cà phê của bạn thì chắc chắn là không được rồi.

19909:12 - 09:15

dàn但tā men他们zhǎo dào找到le了yī一gè个tū突pò破kǒu口

Nhưng họ đã tìm ra một bước đột phá.

20009:15 - 09:17

zhè这sān三wèi位wù物lǐ理xué学jiā家

Ba nhà vật lý này,

20109:17 - 09:19

kè克lā拉kè克、dé德wò沃léi雷hé和mǎ dīng马丁ní sī尼斯

Clarke, Devoret và Martinis,

20209:19 - 09:22

tā men他们méi yǒu没有yòng用tiān rán天然de的yuán zǐ原子

đã không sử dụng nguyên tử tự nhiên.

20309:22 - 09:24

ér shì而是yòng用le了yī一zhǒng种jiào叫“yuē约sè瑟fū夫sēn森jié结”de的wēi xiǎo微小chāo dǎo超导diàn lù电路

Thay vào đó, họ sử dụng một mạch siêu dẫn siêu nhỏ gọi là "mối nối Josephson".

20409:24 - 09:29

zài在jiē jìn接近jué绝duì对líng零dù度de的jí极dī低wēn dù温度xià下

Ở nhiệt độ cực thấp gần độ không tuyệt đối,

20509:29 - 09:32

zhè gè这个ròu yǎn肉眼kě可jiàn见de的xīn piàn芯片jū rán居然zhēn de真的biǎo xiàn表现chū出le了liǎng两zhǒng种hé xīn核心de的liàng zǐ量子tè xìng特性

con chip có thể nhìn thấy bằng mắt thường này đã thực sự thể hiện hai đặc tính lượng tử cốt lõi.

20609:32 - 09:37

yī一zhǒng种jiào叫“hóng guān宏观liàng zǐ量子suì隧chuān穿”，lìng另yī一zhǒng种jiào叫“néng liàng能量liàng zǐ量子huà化”

Một là "hiệu ứng đường hầm lượng tử vĩ mô", và hai là "lượng tử hóa năng lượng".

20709:37 - 09:42

hǎo好le了，wǒ我chéng rèn承认wǒ我yǐ jīng已经gēn跟bù不shàng上le了

Được rồi, tôi thừa nhận là tôi lạc lối rồi.

20809:42 - 09:44

“hóng guān宏观liàng zǐ量子suì隧chuān穿”hé和“néng liàng能量liàng zǐ量子huà化”zhè这liǎng两gè个cí词tīng听qǐ lái起来hái shì还是tài太chōu xiàng抽象le了

Hai thuật ngữ "hiệu ứng đường hầm lượng tử vĩ mô" và "lượng tử hóa năng lượng" vẫn còn quá trừu tượng.

20909:44 - 09:49

yǒu有méi yǒu没有yī一gè个gèng更shēng dòng生动de的bǐ yù比喻

Có ví dụ nào sinh động hơn không?

21009:49 - 09:52

ǹg嗯，wǒ我shì试shì试kàn看

Ừm, để tôi thử xem.

21109:52 - 09:54

nǐ你kě yǐ可以bǎ把“hóng guān宏观liàng zǐ量子suì隧chuān穿”xiǎng xiàng想象chéng成

Bạn có thể tưởng tượng "hiệu ứng đường hầm lượng tử vĩ mô" là thế này:

21209:54 - 09:57

zài在yī一gè个shān gǔ山谷lǐ里，yǒu有yī一dà大qún群rén人

trong một thung lũng, có một đám đông rất lớn,

21309:57 - 10:00

dà gài大概jǐ几shí十yì亿gè个ba吧

khoảng vài tỷ người.

21410:00 - 10:01

zhèng cháng正常qíng kuàng情况xià下

Trong điều kiện bình thường,

21510:01 - 10:03

tā men他们yào要fān guò翻过shān山cái才néng能dào到lìng另yī biān一边

họ phải trèo qua một ngọn núi để sang bên kia.

21610:03 - 10:05

dàn但xiàn zài现在，zhè这jǐ几shí十yì亿rén xiàng人像bèi被shī施le了mó fǎ魔法yī yàng一样

Nhưng bây giờ, cứ như thể hàng tỷ người này bị trúng phép thuật.

21710:05 - 10:10

zuò wèi作为yī一gè个zhěng tǐ整体，shùn jiān瞬间jí tǐ集体“chuān tòu穿透”le了zhè这zuò座shān山

Như một thực thể duy nhất, họ ngay lập tức "xuyên qua" ngọn núi,

21810:10 - 10:14

chū xiàn出现zài在le了lìng另yī biān一边

và xuất hiện ở phía bên kia.

21910:14 - 10:15

jǐ几shí十yì亿rén人yī qǐ一起wán玩“chuān穿qiáng墙shù术”？

Hàng tỷ người cùng nhau chơi trò "xuyên tường"?

22010:15 - 10:18

tài太fēng kuáng疯狂le了

Thật điên rồ.

22110:18 - 10:19

nà那lìng另yī一gè个ne呢

Còn cái kia thì sao?

22210:19 - 10:21

“néng liàng能量liàng zǐ量子huà化”jiù就gèng更hǎo好lǐ jiě理解le了

"Lượng tử hóa năng lượng" thì dễ hiểu hơn.

22310:21 - 10:23

nǐ jiā你家de的dēng灯rú guǒ如果shì是diào guāng调光kāi guān开关

Nếu đèn nhà bạn có công tắc điều chỉnh độ sáng,

22410:23 - 10:26

nà那liàng dù亮度kě yǐ可以shì是lián xù连续biàn huà变化de的

thì độ sáng có thể thay đổi liên tục.

22510:26 - 10:28

dàn但tā men他们fā xiàn发现

Nhưng họ phát hiện ra rằng

22610:28 - 10:29

zhè gè这个diàn lù电路de的néng liàng能量zhuàng tài状态，jiù就xiàng像yī一gè个lǎo shì老式tái dēng台灯de的xuán niǔ旋钮

trạng thái năng lượng của mạch điện này giống như núm vặn trên đèn kiểu cũ:

22710:29 - 10:34

zhǐ只néng能zài在“guān关、yī一dàng档、èr二dàng档、sān三dàng档”zhè这jǐ几gè个míng què明确de的dàng wèi档位shàng上tíng liú停留

nó chỉ có thể dừng lại ở các mức cụ thể như "tắt, mức một, mức hai, mức ba."

22810:34 - 10:40

zhōng jiān中间bù不cún zài存在“yī diǎn一点wǔ五dàng档”

Không có "mức một rưỡi" ở giữa.

22910:40 - 10:42

wǒ我hǎo xiàng好像yǒu diǎn有点míng bái明白le了

Tôi nghĩ mình bắt đầu hiểu rồi!

23010:42 - 10:44

jiù就shì是shuō说zhè gè这个diàn lù电路de的néng liàng能量shū chū输出

Tức là năng lượng đầu ra của mạch này

23110:44 - 10:47

bù不shì是xiàng像shuǐ水lóng龙tóu头de的shuǐ liú水流yī yàng一样jiē接lián连bù不duàn断de的

không liên tục như nước chảy từ vòi,

23210:47 - 10:51

ér而shì是yī一gé格yī一gé格、xiàng像tái jiē台阶yī yàng一样de的？

mà là từng nấc rời rạc, giống như bậc thang?

23310:51 - 10:55

wán quán完全zhèng què正确，nǐ你zhuā抓dào到zhòng diǎn重点le了

Chính xác, bạn đã nắm được điểm mấu chốt!

23410:55 - 10:57

zhè zhǒng这种néng liàng能量zhǐ只néng能“yī一gé格yī一gé格”wǎng往shàng上tiào跳de的tè xìng特性

Và đặc tính năng lượng chỉ có thể nhảy "từng nấc" này

23510:57 - 11:01

qià qià恰恰jiù就shì是zhēn shí真实yuán zǐ原子de的biāo zhì标志xìng性xíng行wèi为

chính là hành vi đặc trưng của một nguyên tử thực sự.

23611:01 - 11:04

suǒ yǐ所以，zhè gè这个fā xiàn发现zuì最wěi dà伟大de的de fāng地方jiù就zài yú在于

Vì vậy, điều đáng kinh ngạc nhất của phát hiện này là

23711:04 - 11:07

tā men他们chéng gōng成功de地bǎ把yī一gè个wǒ men我们ròu yǎn肉眼kě可jiàn见de的diàn lù电路

họ đã thành công trong việc biến một mạch điện mà mắt thường nhìn thấy

23811:07 - 11:11

biàn chéng变成le了yī一gè个yōng yǒu拥有yuán zǐ原子hé xīn核心tè xìng特性de的

thành một thứ có đặc tính cốt lõi của nguyên tử,

23911:11 - 11:13

bìng qiě并且kě yǐ可以jīng què精确cāo kòng操控de的“rén zào人造yuán zǐ原子”

một "nguyên tử nhân tạo" có thể điều khiển chính xác.

24011:13 - 11:17

wǒ我dǒng懂le了！suǒ yǐ所以zhè gè这个“rén zào人造yuán zǐ原子”

Tôi hiểu rồi! Vậy "nguyên tử nhân tạo" này

24111:17 - 11:20

jiù就shì是nà gè那个néng能wán玩“chuān穿qiáng墙shù术”、yòu又zhǐ yǒu只有gù dìng固定néng liàng能量dàng wèi档位de的diàn lù电路，duì对ba吧？

chính là cái mạch điện có thể "xuyên tường" và có các mức năng lượng cố định, đúng không?

24211:20 - 11:26

nà那zhè gè这个“rén zào人造yuán zǐ原子”，hé和wǒ men我们jīn tiān今天rè yì热议de的liàng zǐ量子jì计suàn算jī机，dào dǐ到底yǒu有shén me什么guān xì关系？

Vậy "nguyên tử nhân tạo" này có liên quan gì đến máy tính lượng tử mà chúng ta nghe nhiều ngày nay?

24311:26 - 11:32

guān xì关系tài太dà大le了！

Liên quan rất nhiều!

24411:32 - 11:34

zhè gè这个“rén zào人造yuán zǐ原子”de的gù dìng固定néng liàng能量dàng wèi档位

Các mức năng lượng cố định của "nguyên tử nhân tạo" này,

24511:34 - 11:37

yóu qí尤其shì是zuì dī最低de的liǎng两gè个dàng wèi档位

đặc biệt là hai mức thấp nhất,

24611:37 - 11:39

jiù就chéng成le了biān mǎ编码0hé和1de的wán měi完美zài tǐ载体

đã trở thành phương tiện hoàn hảo để mã hóa số 0 và 1.

24711:39 - 11:42

zhè这jiù就shì是jīn tiān今天zuì最zhǔ liú主流de的chāo dǎo超导liàng zǐ量子bǐ tè比特de的kē xué科学bí zǔ鼻祖

Đây chính là tổ tiên khoa học của các qubit siêu dẫn phổ biến nhất hiện nay.

24811:42 - 11:47

suǒ yǐ所以shuō说，wǒ men我们xiàn zài现在tīng dào听到de的gǔ gē谷歌、IBMzhè xiē这些gōng sī公司gǎo搞de的liàng zǐ量子jì计suàn算jī机

Vậy là máy tính lượng tử mà chúng ta nghe từ các công ty như Google và IBM

24911:47 - 11:52

yuán tóu源头zhī yī之一jiù就shì是jǐ shí几十nián年qián前de的zhè gè这个fā xiàn发现？

có một trong những nguồn gốc từ phát hiện này cách đây hàng chục năm?

25011:52 - 11:56

wán quán完全zhèng què正确

Chính xác.

25111:56 - 11:57

huò获jiǎng奖zhě者zhī yī之一de的yuē hàn约翰·mǎ dīng马丁ní sī尼斯

Một trong những người đoạt giải, John Martinis,

25211:57 - 11:59

tā他de的zhí yè职业shēng yá生涯wán měi完美de地huà画chū出le了zhè这tiáo条xiàn线：

sự nghiệp của ông đã minh họa hoàn hảo cho quỹ đạo này.

25311:59 - 12:03

tā他zài在80nián dài年代zuò chū做出le了zhè gè这个kāi开chuàng创xìng性de的wù物lǐ理xué学fā xiàn发现

Ông đã có phát hiện vật lý đột phá này vào những năm 80,

25412:03 - 12:07

hòu lái后来jiā rù加入le了gǔ gē谷歌

sau đó gia nhập Google,

25512:07 - 12:08

bìng并zuì zhōng最终zài在2019nián年，dài lǐng带领tuán duì团队

và cuối cùng vào năm 2019, đã dẫn dắt một nhóm

25612:08 - 12:12

yòng用jī yú基于tóng yàng同样yuán lǐ原理de的liàng zǐ量子chù处lǐ理qì器

sử dụng một bộ xử lý lượng tử dựa trên cùng một nguyên tắc

25712:12 - 12:15

shǒu cì首次shí xiàn实现le了suǒ wèi所谓de的“liàng zǐ量子yōu优yuè越xìng性”

để lần đầu tiên đạt được cái gọi là "ưu thế lượng tử".

25812:15 - 12:18

wa哇，zhè这zhēn shì真是yī一chǎng zhǎng场长dá达sì shí四十nián年de的zhǎng zhēng长征

Wow, đó thực sự là một cuộc hành quân dài bốn mươi năm.

25912:18 - 12:22

cóng从yī一gè个chún cuì纯粹de的wù lǐ物理shí yàn实验

Từ một thí nghiệm vật lý thuần túy

26012:22 - 12:25

dào到yī一gè个hōng dòng轰动shì jiè世界de的lǐ里chéng程bēi碑

đến một cột mốc chấn động thế giới.

26112:25 - 12:28

zhè zhǒng这种“zhǎng qī长期zhǔ yì主义”de的kē yán科研mó shì模式

Mô hình nghiên cứu "trường kỳ" này,

26212:28 - 12:31

zài在xiàn zài现在zhè gè这个zhuī qiú追求“duǎn短píng平kuài快”de的shí dài时代

trong thời đại ngày nay vốn theo đuổi kết quả "nhanh và dễ",

26312:31 - 12:34

shì是bù不shì是yuè越lái来yuè越nán难le了

liệu có ngày càng khó khăn hơn không?

26412:34 - 12:36

zhè这què shí确实shì是yī一gè个jù dà巨大de的tiāo zhàn挑战

Đó quả thực là một thách thức lớn.

26512:36 - 12:38

dàn但nuò诺bèi贝ěr尔jiǎng奖

Nhưng giải Nobel

26612:38 - 12:39

qià qià恰恰jiù就shì是zài在kěn dìng肯定zhè zhǒng这种“zhǎng qī长期zhǔ yì主义”de的jià zhí价值

chính là để khẳng định giá trị của sự "trường kỳ" này.

26712:39 - 12:43

ér qiě而且gèng更yǒu有yì sī意思de的shì是

Và điều thú vị hơn nữa,

26812:43 - 12:44

zhè cì这次huò jiǎng获奖de的sān三wèi位kē科xué学jiā家

ba nhà khoa học đoạt giải lần này

26912:44 - 12:46

běn shēn本身jiù就shì是yī一gè个kē xué科学chuán chéng传承de的jué jiā绝佳gù shì故事

bản thân họ là một câu chuyện tuyệt vời về sự kế thừa trong khoa học.

27012:46 - 12:49

mǎ dīng马丁ní sī尼斯céng曾shì是kè克lā拉kè克de的xué shēng学生

Martinis là học trò của Clarke,

27112:49 - 12:52

ér而dé德wò沃léi雷yě也céng曾zài在kè克lā拉kè克de的shí实yàn验shì室zuò做guò过yán jiū研究

còn Devoret cũng đã từng nghiên cứu trong phòng thí nghiệm của Clarke.

27212:52 - 12:56

kě yǐ可以shuō说，zhè gè这个nuò jiǎng诺奖jí级de的chéng guǒ成果

Có thể nói thành tựu tầm cỡ Nobel này

27312:56 - 12:58

shì是zài在tóng同yī gè一个xué shù学术quān圈lǐ里

đã ra đời từ trong cùng một giới học thuật,

27412:58 - 13:01

jīng guò经过shī shēng师生jǐ几dài代rén人de的nǔ lì努力gòng tóng共同chuàng zào创造chū lái出来de的

được tạo ra nhờ nỗ lực chung của nhiều thế hệ thầy và trò.

27513:01 - 13:04

zhè zhǒng这种chuán chéng传承de的gù shì故事zhēn真ràng让rén人gǎn dòng感动

Câu chuyện về sự kế thừa này thật cảm động.

27613:04 - 13:07

nà那chú le除了liàng zǐ量子jì suàn计算

Vậy ngoài tính toán lượng tử,

27713:07 - 13:09

zhè xiàng这项fā xiàn发现hái yǒu还有bié de别的yīng yòng应用ma吗

phát hiện này còn có ứng dụng nào khác không?

27813:09 - 13:11

yǒu de有的。lìng另yī一wèi位huò获jiǎng奖zhě者yuē hàn约翰·kè克lā拉kè克

Có chứ. Một người đoạt giải khác, John Clarke,

27913:11 - 13:15

tā他hái shì还是SQUID

cũng là người tiên phong về SQUID,

28013:15 - 13:16

yě也jiù就shì是chāo dǎo超导liàng zǐ量子gàn shè干涉yí仪de的xiān qū先驱

tức là thiết bị giao thoa lượng tử siêu dẫn.

28113:16 - 13:19

zhè这shì是mù qián目前shì jiè世界shàng上zuì最líng mǐn灵敏de的cí chǎng磁场chuán传gǎn感qì器

Đây hiện là bộ cảm biến từ trường nhạy nhất trên thế giới.

28213:19 - 13:23

yǐ jīng已经bèi被yòng用zài在yī yuàn医院lǐ里

Nó đã được sử dụng trong các bệnh viện

28313:23 - 13:25

tōng guò通过tàn cè探测dà大nǎo脑shén神jīng经huó dòng活动chǎn shēng产生de的wēi ruò微弱cí chǎng磁场

để phát hiện các từ trường yếu do hoạt động thần kinh trong não tạo ra,

28413:25 - 13:28

lái来zhěn duàn诊断diān xián癫痫děng等jí bìng疾病

để chẩn đoán các bệnh như động kinh.

28513:28 - 13:31

cóng从miǎn yì免疫xì tǒng系统de的jīng miào精妙píng héng平衡

Từ sự cân bằng tinh tế của hệ miễn dịch

28613:31 - 13:34

dào到liàng zǐ量子shì jiè世界de的hóng guān宏观qí jì奇迹

đến những kỳ quan vĩ mô của thế giới lượng tử,

28713:34 - 13:37

wǒ men我们kàn dào看到jī基chǔ础kē科xué学zhēn de真的shì是zài在yī一bù步bù步shuā xīn刷新wǒ men我们de的rèn zhī认知

chúng ta thấy cách những đột phá trong khoa học cơ bản đang từng bước làm mới hiểu biết của chúng ta.

28813:37 - 13:42

wù物lǐ理xué学jiǎng奖shì是bǎ把hóng guān宏观de的dōng xī东西wán玩chū出le了wēi guān微观de的tè xìng特性

Giải Vật lý lấy một thứ vĩ mô và trao cho nó đặc tính vi mô.

28913:42 - 13:46

nà那yǒu有méi yǒu没有fǎn反guò lái过来de的

Liệu có điều ngược lại không,

29013:46 - 13:47

zài在wēi guān微观de的fēn zǐ分子shì jiè世界lǐ里，dāng当qǐ起“jiàn建zhù筑shī师”

nơi trong thế giới phân tử vi mô, con người đóng vai "kiến trúc sư"

29113:47 - 13:52

qù去dā jiàn搭建yī xiē一些hóng wěi宏伟de的dōng xī东西lái来jiě jué解决quán qiú全球nán tí难题ne呢？

để xây dựng những cấu trúc vĩ đại nhằm giải quyết các thách thức toàn cầu?

29213:52 - 13:55

wèn问dé得tài太hǎo好le了！

Câu hỏi rất hay!

29313:55 - 13:57

zhè这qià qià恰恰jiù就shì是jīn nián今年huà xué化学jiǎng奖de的hé xīn核心

Đó chính là cốt lõi của giải Hóa học năm nay:

29413:57 - 13:59

“fēn zǐ分子jiàn建zhù筑xué学”

"kiến trúc phân tử".

29513:59 - 14:01

rú guǒ如果shuō说wù物lǐ理xué学jiǎng奖shì是bǎ把yī一gè个hóng guān宏观wù tǐ物体biàn chéng变成le了wēi guān微观de的“rén zào人造yuán zǐ原子”

Nếu giải Vật lý biến một vật thể vĩ mô thành một "nguyên tử nhân tạo" vi mô,

29614:01 - 14:07

nà那huà xué化学jiǎng奖jiù就shì是fǎn反guò lái过来

thì giải Hóa học làm điều ngược lại,

29714:07 - 14:10

zài在wēi guān微观de的fēn zǐ分子chǐ dù尺度shàng dāng上当qǐ起le了hóng wěi宏伟de的“jiàn建zhù筑shī师”

trở thành những "kiến trúc sư" vĩ đại ở quy mô phân tử vi mô.

29814:10 - 14:15

zhè cì这次huò jiǎng获奖de的，shì是yī一zhǒng种jiào叫“jīn shǔ金属yǒu jī有机kuàng jià框架”

Giải thưởng năm nay dành cho một loại vật liệu gọi là "khung kim loại-hữu cơ",

29914:15 - 14:19

yě也jiù就shì是MOFsde的cái liào材料

hay gọi tắt là MOF.

30014:19 - 14:21

wǒ我kàn dào看到zī liào资料lǐ里yǒu有gè个bǐ yù比喻

MOF.

30114:23 - 14:25

shuō说tā它shì是“fēn zǐ分子lè乐gāo高”

gọi chúng là "LEGO phân tử".

30214:25 - 14:27

zhè gè这个bǐ yù比喻hěn很xíng xiàng形象

Đó là một phép ẩn dụ rất sinh động.

30314:27 - 14:28

sān三wèi位huò获jiǎng奖zhě者běi chuān北川jìn进、luó bù罗布sēn森hé和yà亚jī基

Ba người đoạt giải, Kitagawa, Robson và Yaghi,

30414:28 - 14:32

tā men他们kāi chuàng开创le了yī一zhǒng种quán xīn全新de的fāng fǎ方法

họ đã đi tiên phong trong một phương pháp hoàn toàn mới

30514:32 - 14:35

jiào叫“wǎng zhuàng网状huà xué化学”

gọi là "hóa học mạng lưới".

30614:35 - 14:36

tā men他们bǎ把jīn shǔ金属lí zǐ离子dāng zuò当作“lián jiē连接jié diǎn节点”

Họ sử dụng các ion kim loại làm "nút kết nối"

30714:36 - 14:39

yòng用yǒu jī有机fēn zǐ分子zuò做“lián jiē连接bì臂”

và các phân tử hữu cơ làm "cánh tay nối",

30814:39 - 14:41

ràng让zhè xiē这些“jiàn cái建材”zì jǐ自己zǔ zhuāng组装chéng成yī一gè个gāo dù高度yǒu xù有序

cho phép những "vật liệu xây dựng" này tự lắp ráp thành một cấu trúc tinh thể

30914:41 - 14:45

nèi bù内部chōng mǎn充满kǒng dòng孔洞de的jīng tǐ晶体jié gòu结构

có trật tự cao và đầy lỗ rỗng bên trong.

31014:45 - 14:47

tīng听qǐ lái起来hěn很jīng qiǎo精巧

Nghe có vẻ rất tinh xảo.

31114:47 - 14:49

nà那tā它zuì最shén qí神奇de的de fāng地方zài在nǎ哪？

Vậy điều tuyệt vời nhất của nó là gì?

31214:49 - 14:52

nuò诺bèi贝ěr尔jiǎng奖wěi委yuán员huì会

Ủy ban Giải thưởng Nobel

31314:52 - 14:53

hǎo xiàng好像hái还ná拿《hā哈lì利·bō波tè特》lǐ里de的dōng xī东西zuò做le了gè个bǐ yù比喻？

Ủy ban Giải thưởng Nobel

31414:53 - 14:56

méi cuò没错，shuō说tā它jiù就xiàng像hè mǐn赫敏nà gè那个mó fǎ魔法shǒu dài手袋

Đúng vậy. Họ nói nó giống như chiếc túi xách ma thuật của Hermione.

31514:56 - 14:59

wài miàn外面kàn看zhe着hěn很xiǎo小，lǐ miàn里面néng能zhuāng装xià下quán全shì世jiè界！

Bên ngoài trông nhỏ bé, nhưng bên trong có thể chứa cả thế giới!

31614:59 - 15:03

yī一kè克MOFcái liào材料

Một gam vật liệu MOF,

31715:03 - 15:05

zhòng liàng重量jiù就gēn跟yī一méi枚huí回xíng形zhēn针chà差bù不duō多

nặng tương đương một chiếc kẹp giấy,

31815:05 - 15:07

dàn但bǎ把tā它nèi bù内部suǒ yǒu所有de的biǎo表miàn面jī积zhǎn kāi展开

nếu bạn trải rộng tất cả diện tích bề mặt bên trong của nó,

31915:07 - 15:10

néng能pù铺mǎn满yī一gè个zú足qiú球chǎng场！

nó có thể bao phủ cả một sân bóng đá!

32015:10 - 15:12

yī一gè个zú足qiú球chǎng场？

Một sân bóng đá?

32115:12 - 15:13

tài太kuā zhāng夸张le了

Một sân bóng đá?

32215:13 - 15:14

nà那zhè me这么dà大de的nèi bù内部kōng jiān空间，néng能yòng用lái来zuò做shén me什么

Thật không thể tin được.

32315:14 - 15:18

yòng chù用处tài太dà大le了

Công dụng của nó rất lớn.

32415:18 - 15:19

zhè zhǒng这种chāo qiáng超强de的xī fù吸附néng lì能力

Công dụng của nó rất lớn.

32515:19 - 15:21

ràng让tā它chéng成le了jiě jué解决quán全qiú球xìng性nán tí难题de的“chāo jí超级hǎi mián海绵”

biến nó thành một "siêu bọt biển" để giải quyết các vấn đề toàn cầu.

32615:21 - 15:25

bǐ rú比如，kě yǐ可以bǎ把tā它shè jì设计chéng成zhuān mén专门xī fù吸附èr二yǎng氧huà化tàn碳de的“shāi zǐ筛子”

Ví dụ, nó có thể được thiết kế như một "cái sàng" để thu giữ carbon dioxide

32715:25 - 15:29

yòng用lái来yīng duì应对qì hòu气候biàn huà变化

nhằm giải quyết vấn đề biến đổi khí hậu.

32815:29 - 15:31

wǒ我kàn dào看到gèng更shén qí神奇de的shì是

Điều tôi thấy còn tuyệt vời hơn là

32915:31 - 15:33

tā它hái还néng能cóng从shā mò沙漠kōng qì空气lǐ里xī shuǐ吸水？

nó còn có thể hấp thụ nước từ không khí sa mạc?

33015:33 - 15:36

zhè这tīng听qǐ lái起来yǒu diǎn有点xiàng像kē huàn科幻diàn yǐng电影le了

Nghe như trong phim khoa học viễn tưởng vậy.

33115:36 - 15:39

zhè这dào dǐ到底shì是zěn me怎么shí xiàn实现de的

Điều đó thực sự được thực hiện như thế nào?

33215:39 - 15:40

yuán lǐ原理qí shí其实bù不fù zá复杂

Nguyên tắc thực ra không phức tạp.

33315:40 - 15:42

jiù就shì是MOFde的kǒng xì孔隙jié gòu结构bèi被shè jì设计dé得duì对shuǐ水fēn zǐ分子yǒu有jí极qiáng强de的qīn亲hé和lì力

Cấu trúc lỗ rỗng của MOF được thiết kế để có ái lực cực mạnh với các phân tử nước,

33415:42 - 15:49

néng能gāo xiào高效de地cóng从fēi cháng非常gàn zào干燥de的kōng qì空气zhōng中bǔ zhuō捕捉shuǐ水zhēng蒸qì气

cho phép nó thu giữ hơi nước hiệu quả từ không khí rất khô.

33515:49 - 15:54

gèng更miào妙de的shì是

Điều hay hơn nữa là

33615:54 - 15:55

zhǐ只xū yào需要yòng用tài太yáng阳guāng光shāo wēi稍微jiā rè加热yī xià一下

Điều hay hơn nữa là

33715:55 - 15:58

tā它jiù就néng能bǎ把xī shōu吸收de的shuǐ水yǐ以yè tài液态shuǐ水de的xíng shì形式shì fàng释放chū lái出来

nó có thể giải phóng nước đã hấp thụ ở dạng lỏng.

33815:58 - 16:03

zhè这děng yú等于shì是zài在shā mò沙漠lǐ里píng kōng凭空zào造shuǐ水

Điều này về cơ bản là tạo ra nước từ không khí trên sa mạc.

33916:03 - 16:06

zhè这jiǎn zhí简直shì是gé革mìng命xìng性de的

Thật sự mang tính cách mạng.

34016:06 - 16:07

nà那chú le除了zhè xiē这些，hái yǒu还有bié de别的yīng yòng应用ma吗

Vậy ngoài những điều này, còn có ứng dụng nào khác không?

34116:07 - 16:10

hái yǒu还有，bǐ rú比如tā它kě yǐ可以ān quán安全gāo xiào高效de地chǔ cún储存qīng qì氢气

Có chứ, ví dụ, nó có thể lưu trữ khí hydro một cách an toàn và hiệu quả,

34216:10 - 16:14

wèi为qīng氢néng yuán能源qì chē汽车sǎo qīng扫清zhàng ài障碍

giải quyết một trở ngại lớn cho xe chạy bằng hydro.

34316:14 - 16:16

qián jǐng前景què shí确实fēi cháng非常yòu rén诱人

Triển vọng chắc chắn rất hấp dẫn.

34416:16 - 16:18

dàn但cóng从shí实yàn验shì室dào到dà大guī规mó模shāng yè商业yīng yòng应用

Nhưng để đi từ phòng thí nghiệm đến ứng dụng thương mại quy mô lớn,

34516:18 - 16:22

bǐ rú比如zào造yī一gè个jiā yòng家用de的kōng qì空气qǔ shuǐ取水jī机

như chế tạo một máy thu nước gia đình,

34616:22 - 16:25

zuì最dà大de的zhàng ài障碍huì会shì是shén me什么

đâu sẽ là trở ngại lớn nhất?

34716:25 - 16:26

ǹg嗯，tiāo zhàn挑战kěn dìng肯定shì是yǒu de有的

Ừm, chắc chắn có những thách thức,

34816:26 - 16:29

bǐ rú比如shēng chǎn生产chéng běn成本、cái liào材料de的zhǎng qī长期wěn稳dìng定xìng性děng děng等等

chẳng hạn như chi phí sản xuất, độ bền lâu dài của vật liệu, v.v.

34916:29 - 16:32

dàn但zhè gè这个lǐng yù领域de的fā zhǎn发展fēi cháng非常kuài快

Nhưng lĩnh vực này đang phát triển rất nhanh.

35016:32 - 16:34

xiàng像dé guó德国huà gōng化工jù tóu巨头bā巴sī斯fū夫

Ví dụ, gã khổng lồ hóa chất Đức BASF

35116:34 - 16:37

yǐ jīng已经kāi shǐ开始gōng工yè业huà化shēng chǎn生产yòng yú用于tàn碳bǔ huò捕获de的MOFchǎn pǐn产品le了

đã bắt đầu sản xuất công nghiệp các sản phẩm MOF để thu giữ carbon.

35216:37 - 16:42

huò获jiǎng奖zhě者zì jǐ自己yě也chuàng bàn创办le了gōng sī公司zài在tuī dòng推动shāng商yè业huà化

Bản thân những người đoạt giải cũng đã thành lập các công ty để thúc đẩy thương mại hóa.

35316:42 - 16:45

suǒ yǐ所以，tā它yǐ jīng已经bù不shì是tíng liú停留zài在zhǐ miàn纸面shàng上de的gài niàn概念le了

Vì vậy, đây không còn chỉ là một khái niệm trên giấy tờ nữa.

35416:45 - 16:49

zhè cì这次huò获jiǎng奖zhě者de的gòu chéng构成yě也tè bié特别yǒu有yì sī意思

Thành phần của những người đoạt giải lần này cũng rất thú vị.

35516:49 - 16:53

tā men他们fēn bié分别lái zì来自rì běn日本、ào澳dà大lì利yà亚hé和měi guó美国

Họ đến từ Nhật Bản, Úc và Hoa Kỳ.

35616:53 - 16:57

wǒ我zhù yì注意dào到qí zhōng其中yī一wèi位huò获jiǎng奖zhě者ào mǎ奥马ěr尔·yà亚jī基

Tôi nhận thấy rằng một trong những người đoạt giải, Omar Yaghi,

35716:57 - 17:01

shèn zhì甚至yǒu有bā巴lēi勒sī斯tǎn坦nán mín难民bèi jǐng背景

thậm chí còn có quá khứ là một người tị nạn Palestine.

35817:01 - 17:04

shì de是的，zhè这qīng xī清晰de地biǎo míng表明

Vâng, và điều này cho thấy rõ ràng

35917:04 - 17:06

dǐng jiān顶尖de的kē xué科学chuàng xīn创新

rằng sự đổi mới khoa học hàng đầu

36017:06 - 17:08

yǐ jīng已经bù不shì是shǎo shù少数jǐ几gè个guó jiā国家de的zhuān lì专利le了

không còn là độc quyền của một vài quốc gia nữa.

36117:08 - 17:12

yà亚jī基yǒu有jù句huà shuō话说dé得tè bié特别hǎo好：

Yaghi đã nói một câu rất hay:

36217:12 - 17:14

“kē xué科学shì是shì jiè世界shàng上zuì最wěi dà伟大de的jūn héng均衡lì liàng力量”

"Khoa học là công cụ cân bằng vĩ đại nhất trên thế giới."

36317:14 - 17:17

tā他běn rén本人cóng从bā巴lēi勒sī斯tǎn坦nán mín难民jiā tíng家庭zǒu走chū出

Hành trình của chính ông từ một gia đình tị nạn Palestine

36417:17 - 17:20

zuì zhōng最终zhàn站shàng上kē科xué学jiè界de的zuì gāo最高diàn táng殿堂

đến đỉnh cao nhất của cộng đồng khoa học

36517:20 - 17:23

zhè gè这个gù shì故事běn shēn本身jiù就shì是duì对zhè这jù句huà话zuì最yǒu lì有力de的zhèng míng证明

là minh chứng mạnh mẽ nhất cho câu nói này.

36617:23 - 17:26

yī一gè个gèng jiā更加duō多yuán元huà化、quán qiú全球hé zuò合作de的kē xué科学xīn新shí dài时代，zhēn de真的lái来le了

Một kỷ nguyên mới của khoa học đa dạng hơn, hợp tác toàn cầu đã thực sự đến.

36717:26 - 17:31

cóng从fēn zǐ分子jiàn建zhù筑xué学de的jīng miào精妙shè jì设计

Từ thiết kế tài tình của kiến trúc phân tử,

36817:31 - 17:34

wǒ men我们kàn dào看到le了kē xué科学rú hé如何wèi为rén lèi人类tí gōng提供jiě jué解决xiàn shí现实kùn jìng困境de的qiáng dà强大gōng jù工具

chúng ta thấy cách khoa học cung cấp những công cụ mạnh mẽ để nhân loại giải quyết những tình thế khó khăn trong thực tế.

36917:34 - 17:40

dàn shì但是，jì shù技术fā zhǎn发展yuè越kuài快

Nhưng, công nghệ càng phát triển nhanh,

37017:40 - 17:43

wǒ men我们jiù就yuè越xū yào需要yì shù艺术lái来bāng帮wǒ men我们kàn qīng看清hé和miàn duì面对zhè gè这个fù zá复杂de的shì jiè世界

chúng ta càng cần nghệ thuật để giúp ta nhìn nhận và đối mặt với thế giới phức tạp này.

37117:43 - 17:47

jiē接xià下lái来，wǒ men我们jiù就zhuǎn xiàng转向wén文xué学jiǎng奖

Tiếp theo, chúng ta hãy chuyển sang giải Văn học.

37217:47 - 17:50

shì de是的，wén文xué学jiǎng奖de的xuǎn zé选择

Vâng, sự lựa chọn cho giải Văn học

37317:50 - 17:52

kě yǐ可以shuō shì说是jīn nián今年nuò jiǎng诺奖zhōng中zuì最jù具zhé xué哲学yì wèi意味de的yī一gè个jué dìng决定

có thể nói là quyết định mang tính triết học nhất của giải Nobel năm nay.

37417:52 - 17:56

huò获jiǎng奖zhě者shì是xiōng匈yá牙lì利zuò jiā作家lā拉sī斯luò洛·kè lā克拉sī nuò斯诺huò ěr霍尔kǎ卡yī伊

Người đoạt giải là tác giả người Hungari László Krasznahorkai.

37517:56 - 18:01

zhè gè这个xuǎn zé选择běn shēn本身jiù就shì是yī一gè个zhòng yào重要de的wén huà文化zī tài姿态

Bản thân lựa chọn này là một tuyên bố văn hóa quan trọng.

37618:01 - 18:05

zài在yī一gè个bèi被duǎn短shì pín视频hé和suì piàn碎片huà化xìn xī信息zhǔ dǎo主导de的shí dài时代

Trong một thời đại bị thống trị bởi các video ngắn và thông tin rời rạc,

37718:05 - 18:09

nuò诺bèi贝ěr尔wén文xué学jiǎng奖

Giải Nobel Văn học

37818:09 - 18:10

què却bān gěi颁给le了yī一wèi位yǐ以“bù不tuǒ xié妥协”hé和“huì sè晦涩”zhù chēng著称de的zuò jiā作家

Giải Nobel Văn học

37918:10 - 18:14

wǒ我tīng shuō听说tā他xiě写de的jù zǐ句子kě yǐ可以mián yán绵延shù数yè页

Tôi nghe nói những câu văn của ông ấy có thể kéo dài hàng trang,

38018:14 - 18:18

tīng听qǐ lái起来jiù就xiàng像shì是gù yì故意gěi给dú zhě读者shè zhì设置zhàng ài障碍

nghe như thể ông ấy cố tình tạo ra những trở ngại cho người đọc.

38118:18 - 18:21

zhè zhǒng这种fēng gé风格yǒu有shén me什么tè bié特别de的yòng yì用意ma吗

Phong cách này có mục đích đặc biệt nào không?

38218:21 - 18:23

zhè这jué duì绝对bù不shì是xuàn jì炫技

Chắc chắn không phải để phô trương kỹ thuật;

38318:23 - 18:25

ér shì而是tā他yì shù艺术de的hé xīn核心

đó là cốt lõi của nghệ thuật của ông ấy.

38418:25 - 18:27

tā他de的zhǎng长jù句běn shēn本身jiù就shì是yī一zhǒng种xù shì叙事

Những câu văn dài của ông tự thân đã là một hình thức kể chuyện.

38518:27 - 18:29

yuè dú阅读tā他de的wén zì文字

Đọc những lời văn của ông

38618:29 - 18:31

gǎn jué感觉jiù就xiàng像shì是bèi pò被迫shàng上le了yī一tàng趟méi yǒu没有tíng kào停靠zhàn站de的huǒ chē火车

Đọc những lời văn của ông

38718:31 - 18:35

chuāng wài窗外de的fēng jǐng风景zài在huǎn màn缓慢de地、wú无xiū休zhǐ止de地dào tuì倒退

với khung cảnh bên ngoài từ từ và vô tận lùi về phía sau.

38818:35 - 18:38

zhè zhǒng这种jù fǎ句法

Cú pháp này

38918:38 - 18:39

wán měi完美de地mó fǎng模仿le了shū书zhōng中rén wù人物nà zhǒng那种piān zhí偏执de的、bù duàn不断xún huán循环de的sī xù思绪

Cú pháp này

39018:39 - 18:45

yě也mó nǐ模拟le了zhěng gè整个shè huì社会zài在tíng zhì停滞zhōng中huǎn màn缓慢zǒu xiàng走向bēng kuì崩溃de的guò chéng过程

và cũng mô phỏng quá trình của cả một xã hội từ từ sụp đổ trong sự trì trệ.

39118:45 - 18:49

wǒ我míng bái明白le了，xíng shì形式jí即nèi róng内容

Tôi hiểu rồi, hình thức chính là nội dung.

39218:49 - 18:53

nǐ你bù不shì是zài在dú读yī一gè个guān yú关于mò rì末日de的gù shì故事

Bạn không chỉ đọc một câu chuyện về ngày tận thế;

39318:53 - 18:57

nǐ你shì是zài在jù zǐ句子lǐ里qīn shēn亲身gǎn shòu感受mò rì末日jiàng lín降临de的guò chéng过程

bạn đang trải nghiệm quá trình ngày tận thế diễn ra ngay trong từng câu chữ.

39418:57 - 19:02

shuō说dé得tài太hǎo好le了

Nói hay lắm.

39519:02 - 19:03

ér qiě而且tā他bǐ xià笔下de的“mò rì末日”bù不shì是hǎo好lái莱wù坞diàn yǐng电影lǐ里nà zhǒng那种“pēng砰”yī xià一下de的dà大bào zhà爆炸

Nói hay lắm.

39619:03 - 19:08

gèng更xiàng像shì是yī一zhǒng种wēn shuǐ温水zhǔ煮qīng wā青蛙shì式de的guò chéng过程

mà giống như quá trình luộc một con ếch từ từ.

39719:08 - 19:11

shēng huó生活lǐ里de的yì yì意义zài在màn màn慢慢xiāo shī消失

Ý nghĩa trong cuộc sống dần biến mất,

39819:11 - 19:14

zhí dào直到zuì hòu最后shén me什么dōu都bù不shèng剩

cho đến khi không còn lại gì.

39919:14 - 19:16

shì是yī一zhǒng种suǒ yǒu所有rén人dōu都zhī dào知道yǒu有shén me什么dōng xī东西bù不duì jìn对劲

Đó là một trạng thái mà mọi người đều biết có điều gì đó không ổn,

40019:16 - 19:20

dàn但yòu又wú无néng能wèi为lì力

nhưng cảm thấy bất lực,

40119:20 - 19:21

zhǐ只néng能zài在jué wàng绝望zhōng中děng dài等待yī一gè个yǒng yuǎn永远bù huì不会dào lái到来de的jiù shú救赎

nhưng cảm thấy bất lực,

40219:21 - 19:26

zhè zhǒng这种gǎn jué感觉…

Cảm giác đó...

40319:26 - 19:27

hǎo xiàng好像hé和wǒ men我们jīn tiān今天miàn duì面对hěn duō很多quán全qiú球xìng性wèn tí问题shí时de的wú无lì力gǎn感

dường như gần như giống hệt với cảm giác bất lực

40419:27 - 19:32

jǐ hū几乎shì是yī一mó模yī yàng一样de的

mà chúng ta đối mặt với nhiều vấn đề toàn cầu ngày nay.

40519:32 - 19:34

wán quán完全zhèng què正确

Hoàn toàn đúng.

40619:34 - 19:36

shèn zhì甚至kě yǐ可以shuō说

Thậm chí có thể nói rằng

40719:36 - 19:37

wǒ men我们jīn tiān今天tǎo lùn讨论de的zhè xiē这些qiáng dà强大de的kē xué科学gōng jù工具

Thậm chí có thể nói rằng

40819:37 - 19:41

běn shēn本身yě也kě néng可能jiā jù加剧zhè zhǒng这种mò rì末日gǎn感

bản thân chúng cũng có thể làm tăng thêm cảm giác diệt vong này.

40919:41 - 19:44

liàng zǐ量子jì suàn计算kě néng可能dài lái带来wú fǎ无法pò jiě破解de的jiān kòng监控

Máy tính lượng tử có thể dẫn đến sự giám sát không thể phá vỡ.

41019:44 - 19:47

jī yīn基因biān jí编辑jì shù技术kě néng可能dài lái带来lún lǐ伦理wēi jī危机

Công nghệ chỉnh sửa gen có thể gây ra khủng hoảng đạo đức.

41119:47 - 19:50

kè lā克拉sī nuò斯诺huò ěr霍尔kǎ卡yī伊de的jià zhí价值jiù就zài yú在于

Giá trị của Krasznahorkai nằm ở chỗ là

41219:50 - 19:53

tā他bī逼wǒ men我们qù去sī kǎo思考

ông ấy buộc chúng ta phải suy nghĩ:

41319:53 - 19:55

dāng当wǒ men我们yōng yǒu拥有le了shàng dì上帝bān de般的gōng jù工具hòu后

một khi chúng ta sở hữu những công cụ giống như của Chúa,

41419:55 - 19:57

wǒ men我们de的rén xìng人性shì fǒu是否zhǔn bèi准备hǎo好le了

liệu nhân tính của chúng ta đã sẵn sàng cho chúng chưa?

41519:57 - 20:00

tā他suǒ所miáo huì描绘de的nà zhǒng那种“děng dài等待gē戈duō shì多式”de的jīng shén精神zhuàng tài状态

Trạng thái tinh thần kiểu "Chờ đợi Godot" mà ông miêu tả

41620:00 - 20:04

chāo yuè超越le了jù tǐ具体de的lì shǐ历史bèi jǐng背景

vượt qua các bối cảnh lịch sử cụ thể.

41720:04 - 20:06

jiù就xiàng像yī一miàn面jìng zǐ镜子

Nó giống như một tấm gương,

41820:06 - 20:08

zhào照chū出le了wǒ men我们zhè gè这个shí dài时代de的jí tǐ集体jiāo lǜ焦虑

phản chiếu nỗi lo âu tập thể của thời đại chúng ta.

41920:08 - 20:10

suǒ yǐ所以，nuò诺bèi贝ěr尔jiǎng奖xuǎn zé选择zhè yàng这样yī一wèi位duì对dú zhě读者yào qiú要求jí极gāo高de的zuò jiā作家

Vậy, bằng cách chọn một tác giả đòi hỏi rất nhiều ở người đọc,

42020:10 - 20:16

shì fǒu是否yě也shì是zài在xiàng向shāng商yè业huà化、dà大zhòng众huà化de的wén xué文学qū shì趋势fā chū发出tiāo zhàn挑战？

liệu giải Nobel cũng đang thách thức xu hướng văn học thương mại hóa, đại chúng?

42120:16 - 20:22

zhè zhǒng这种“bù不tuǒ xié妥协”de的yì shù艺术

Loại nghệ thuật "không khoan nhượng" này,

42220:22 - 20:24

zài在jīn tiān今天zhè gè这个“yú lè娱乐zhì至sǐ死”de的shí dài时代

trong thời đại "giải trí đến chết" ngày nay,

42320:24 - 20:27

jiū jìng究竟shì是huì会biàn变dé得gèng更xiǎo小zhòng众

liệu nó sẽ trở nên kén người đọc hơn,

42420:27 - 20:29

hái shì还是fǎn ér反而néng能yǐn fā引发gèng更duō多rén人duì对shēn dù深度sī kǎo思考de的kě wàng渴望

hay ngược lại, sẽ khơi dậy khát khao suy tư sâu sắc hơn ở nhiều người?

42520:29 - 20:34

wǒ我rèn wèi认为shì是hòu zhě后者

Tôi tin là vế sau.

42620:34 - 20:35

ruì diǎn瑞典xué yuàn学院zhè cì这次de的xuǎn zé选择

Tôi tin là vế sau.

42720:35 - 20:37

kě yǐ可以shuō shì说是yī一gè个hěn很yǒu有shēn yì深意de的wén huà文化xìn hào信号

có thể được xem là một tín hiệu văn hóa rất sâu sắc.

42820:37 - 20:40

tā它zài在zhǔ zhāng主张

Nó đang khẳng định rằng,

42920:40 - 20:41

miàn duì面对yī一gè个rì yì日益fù zá复杂hé和lìng令rén人bù不ān安de的shì jiè世界

Nó đang khẳng định rằng,

43020:41 - 20:44

yǒu有shēn dù深度、yǒu有tiāo挑zhàn战xìng性de的yì shù艺术shì是bì必bù不kě可shǎo少de的

nghệ thuật sâu sắc và thách thức là điều cần thiết.

43120:44 - 20:49

kè lā克拉sī nuò斯诺huò ěr霍尔kǎ卡yī伊de的wén xué文学bù不tí gōng提供lián jià廉价de的xī wàng希望

Văn học của Krasznahorkai không đưa ra hy vọng rẻ tiền;

43220:49 - 20:52

tā它yào qiú要求nǐ你zhí miàn直面shì jiè世界de的hùn luàn混乱

nó đòi hỏi bạn phải đối mặt với sự hỗn loạn của thế giới.

43320:52 - 20:54

ér而zài在zhè yàng这样yī一gè个shí dài时代

Và trong một thời đại như thế này,

43420:54 - 20:56

qù去chuàng zào创造、qù去chén jìn沉浸shì式de地yuè dú阅读zhè yàng这样fù zá复杂de的yì shù艺术

việc sáng tạo, và đọc một cách đắm chìm, một loại hình nghệ thuật phức tạp như vậy,

43520:56 - 21:00

zhè这běn shēn本身jiù就shì是yī一zhǒng种dǐ kàng抵抗。

tự nó đã là một hình thức kháng cự.

43621:00 - 21:03

wǒ我míng bái明白le了，bèi hòu背后de的yì sī意思jiù就shì是

Tôi hiểu rồi. Thông điệp ngầm là

43721:03 - 21:06

zài在yī一gè个rén rén人人dōu都zhuī qiú追求qīng sōng轻松hé和yú lè娱乐de的shí dài时代

trong một thời đại mà mọi người đều tìm kiếm sự dễ dàng và giải trí,

43821:06 - 21:10

xuǎn zé选择qù去dú读zhè zhǒng这种“nán难”dǒng懂de的shū书

việc chọn đọc loại sách "khó" này

43921:10 - 21:13

shì是yī一zhǒng种zhǔ dòng主动de的、yǒu有shēn dù深度de的sī kǎo思考xíng wèi行为

là một hành động suy tư chủ động và sâu sắc.

44021:13 - 21:17

zhè这néng能ràng让wǒ men我们bǎo chí保持dú lì独立sī kǎo思考de的néng lì能力

Nó cho phép chúng ta duy trì khả năng tư duy độc lập,

44121:17 - 21:21

bù不bèi被cháo liú潮流qīng yì轻易guǒ xié裹挟

và không bị cuốn theo các xu hướng một cách dễ dàng.

44221:21 - 21:24

huí gù回顾wǒ men我们jīn tiān今天liáo聊de的zhè这jǐ几gè个jiǎng奖

Nhìn lại các giải thưởng mà chúng ta đã thảo luận hôm nay,

44321:24 - 21:27

wǒ我gǎn jué感觉yǒu有jǐ几gè个gòng tóng共同de的zhǔ tí主题fú xiàn浮现chū lái出来le了

tôi cảm thấy có một vài chủ đề chung đã nổi lên.

44421:27 - 21:31

duì对

Đúng.

44521:31 - 21:32

zuì最míng xiǎn明显de的yī diǎn一点

Đúng.

44621:32 - 21:33

jiù就shì是jī chǔ基础yán jiū研究de的“zhǎng qī长期zhǔ yì主义”

Điều rõ ràng nhất

44721:33 - 21:36

wú lùn无论shì是miǎn免yì疫xué学de的“shā chē刹车jī zhì机制”

Dù đó là "cơ chế phanh" trong miễn dịch học,

44821:36 - 21:38

wù物lǐ理xué学de的hóng guān宏观liàng zǐ量子xiào yīng效应

hiệu ứng lượng tử vĩ mô trong vật lý,

44921:38 - 21:40

hái shì还是huà xué化学de的MOFs

hay MOF trong hóa học,

45021:40 - 21:42

zhè xiē这些chéng guǒ成果dōu都yuán yú源于jǐ shí几十nián年qián前kàn sì看似chún cuì纯粹de的xué shù学术tàn suǒ探索

những thành tựu này đều bắt nguồn từ sự tìm tòi học thuật tưởng chừng như thuần túy cách đây hàng chục năm.

45121:42 - 21:47

shì是ya呀，tā men它们dōu都pǎo跑le了yī一chǎng场màn zhǎng漫长de的mǎ马lā拉sōng松

Phải, tất cả họ đều chạy một cuộc marathon dài,

45221:47 - 21:51

ér而bù不shì是duǎn zàn短暂de的chōng cì冲刺

chứ không phải một cuộc chạy nước rút ngắn.

45321:51 - 21:53

ér qiě而且，tiāo zhàn挑战xiàn yǒu现有jiào tiáo教条de的yǒng qì勇气yě也zhì guān至关zhòng yào重要

Và lòng dũng cảm để thách thức giáo điều hiện có cũng rất quan trọng,

45421:53 - 21:58

jiù就xiàng像bǎn坂kǒu口zhì志wén文nà yàng那样

giống như với Sakaguchi.

45521:58 - 22:00

shì de是的

Vâng.

45622:00 - 22:01

lìng另yī diǎn一点jiù就shì是kē xué科学de的quán全qiú球huà化hé和duō多yuán元huà化

Vâng.

45722:01 - 22:04

huà xué化学jiǎng奖huò获jiǎng奖zhě者de的gòu chéng构成jiù就shì是yī一gè个jué jiā绝佳de的lì zǐ例子

Thành phần của những người đoạt giải Hóa học là một ví dụ hoàn hảo.

45822:04 - 22:08

dǐng jiān顶尖de的chuàng xīn创新bù zài不再jú xiàn局限yú于shǎo shù少数jǐ几gè个zhōng xīn中心

Sự đổi mới hàng đầu không còn bị giới hạn ở một vài trung tâm,

45922:08 - 22:11

ér shì而是yóu由quán qiú全球bù tóng不同bèi jǐng背景de的zhì lì智力gòng tóng共同qū dòng驱动

mà được thúc đẩy bởi trí tuệ tập thể của những người từ các nền tảng đa dạng trên toàn thế giới.

46022:11 - 22:15

shuō说dé得duì对

Nói hay lắm.

46122:15 - 22:15

ér而bǎ把zhè xiē这些kē科xué学jiǎng奖hé和wén文xué学jiǎng奖fàng放zài在yī qǐ一起kàn看

Nói hay lắm.

46222:15 - 22:19

jiù就gòu chéng构成le了jīn nián今年nuò jiǎng诺奖yī一fú幅fēi cháng非常yǐn引rén人shēn深sī思de的tú jǐng图景：

chúng tạo thành một bức tranh rất đáng suy ngẫm của giải Nobel năm nay:

46322:19 - 22:23

kē xué科学yǔ与yì shù艺术，kàn sì看似bù tóng不同，què却shū殊tú途tóng同guī归

khoa học và nghệ thuật, tưởng chừng khác biệt, nhưng lại đến cùng một đích.

46422:23 - 22:28

méi cuò没错。kē xué科学jiǎng xiàng奖项qìng zhù庆祝wǒ men我们lǐ jiě理解hé和zhòng gòu重构shì jiè世界de的néng lì能力

Chính xác. Các giải thưởng khoa học tôn vinh khả năng hiểu và tái cấu trúc thế giới của chúng ta,

46522:28 - 22:32

gěi给le了wǒ men我们jiě jué解决wèn tí问题de的qiáng dà强大gōng jù工具

cho chúng ta những công cụ mạnh mẽ để giải quyết vấn đề.

46622:32 - 22:35

ér而wén文xué学jiǎng奖zé则tí gōng提供le了yī一gè个fēi cháng非常zhòng yào重要de的tí xǐng提醒

Trong khi đó giải Văn học đưa ra một lời nhắc nhở rất quan trọng.

46722:35 - 22:38

tā它gào sù告诉wǒ men我们

Nó nói với chúng ta rằng

46822:38 - 22:40

jì shù技术běn shēn本身bìng并bù不néng能huí dá回答wǒ men我们“dào dǐ到底wèi le为了shén me什么”zhè这lèi类zuì最gēn běn根本de的wèn tí问题

Nó nói với chúng ta rằng

46922:40 - 22:44

jiù就zài在wǒ men我们yǐ wèi以为zhè这jiù就shì是quán bù全部tú jǐng图景de的shí hòu时候

Ngay khi chúng tôi nghĩ đó là toàn bộ bức tranh,

47022:44 - 22:48

gāng gāng刚刚gōng bù公布de的hé和píng平jiǎng奖

giải Nobel Hòa bình vừa được công bố

47122:48 - 22:50

yòu又wèi为zhè这fú幅huà画tiān添shàng上le了zuì最guān jiàn关键de的bèi jǐng背景

đã thêm vào nền tảng quan trọng nhất cho bức tranh này.

47222:50 - 22:52

huò获jiǎng奖zhě者shì是wěi委nèi内ruì瑞lā拉de的mǎ玛lì丽yà亚·kē科lǐ里nà纳·mǎ马chá查duō多

Người đoạt giải là bà María Corina Machado của Venezuela,

47322:52 - 22:57

biǎo zhāng表彰tā她wèi为zhēng qǔ争取mín zhǔ民主quán lì权利suǒ所zuò做de的nǔ lì努力

vinh danh những nỗ lực của bà trong cuộc đấu tranh cho các quyền dân chủ.

47422:57 - 23:00

zhè gè这个xuǎn zé选择

Sự lựa chọn này,

47523:00 - 23:01

kě yǐ可以shuō shì说是wèi为wǒ men我们jīn tiān今天suǒ yǒu所有de的tǎo lùn讨论tí gōng提供le了“de jī地基”

Sự lựa chọn này,

47623:01 - 23:05

wǒ men我们suǒ所zàn tàn赞叹de的kē xué科学chuàng xīn创新hé和yì shù艺术zì yóu自由

Sự đổi mới khoa học và tự do nghệ thuật mà chúng ta ngưỡng mộ

47723:05 - 23:09

dōu都xū yào需要yī一gè个hé píng和平、kāi fàng开放de的shè huì社会huán jìng环境lái来zī yǎng滋养

đều cần một môi trường xã hội hòa bình và cởi mở để phát triển.

47823:09 - 23:13

mǎ马chá查duō多nǚ shì女士suǒ所fèn dòu奋斗de的

Điều mà bà Machado đang đấu tranh cho

47923:13 - 23:15

zhèng shì正是zhè gè这个néng能ràng让kē xué科学hé和yì shù艺术zhī之huā花zhàn fàng绽放de的tǔ rǎng土壤

chính là mảnh đất cho phép những bông hoa của khoa học và nghệ thuật nở rộ.

48023:15 - 23:19

shuō说dé得tài太hǎo好le了

Nói rất hay.

48123:19 - 23:20

suǒ yǐ所以，2025nián年de的nuò诺bèi贝ěr尔jiǎng奖

Nói rất hay.

48223:20 - 23:23

qí shí其实wèi为wǒ men我们zhǐ míng指明le了tōng wǎng通往wèi lái未来de的sān三tiáo条lù路：

thực ra đã chỉ cho chúng ta ba con đường dẫn đến tương lai:

48323:23 - 23:26

yī一tiáo条shì是kē xué科学zhī之lù路

một là con đường khoa học,

48423:26 - 23:28

fù yǔ赋予wǒ men我们gǎi zào改造shì jiè世界de的lì liàng力量

trao cho chúng ta sức mạnh để biến đổi thế giới;

48523:28 - 23:31

lìng另yī一tiáo条shì是yì shù艺术zhī之lù路

con đường khác là con đường nghệ thuật,

48623:31 - 23:32

tí gōng提供le了lǐ jiě理解hé和chéng shòu承受zhè gè这个shì jiè世界suǒ所xū需de的zhì huì智慧

cung cấp sự khôn ngoan cần thiết để hiểu và gánh vác sức nặng của thế giới này.

48723:32 - 23:36

ér而dì sān第三tiáo条

Và con đường thứ ba,

48823:36 - 23:37

yě也shì是zuì最jī chǔ基础de的yī一tiáo条lù路

Và con đường thứ ba,

48923:37 - 23:39

shì是hé píng和平yǔ与zì yóu自由zhī之lù路

là con đường của hòa bình và tự do.

49023:39 - 23:42

tā它bǎo zhàng保障le了qián前liǎng两tiáo条lù路néng gòu能够zǒu走dé得tōng通、zǒu走dé得yuǎn远

Nó đảm bảo rằng hai con đường đầu tiên có thể đi được và đi được xa.

49123:42 - 23:46

zhè这yě也gěi给suǒ yǒu所有rén人liú xià留下le了yī一gè个wèn tí问题：

Điều này cũng để lại một câu hỏi cho mọi người:

49223:46 - 23:48

zài在yī一gè个rì yì日益bèi被suàn fǎ算法hé和xiào lǜ效率zhǔ dǎo主导de的shí dài时代

Trong một thời đại ngày càng bị chi phối bởi các thuật toán và hiệu quả,

49323:48 - 23:51

wǒ men我们shì fǒu是否hái还néng能bǎo yǒu保有zú gòu足够de的nài xīn耐心

liệu chúng ta có còn đủ kiên nhẫn

49423:51 - 23:54

qù去yōng bào拥抱nà xiē那些“wú yòng无用zhī之yòng用”

để đón nhận 'cái lợi của sự vô dụng'

49523:54 - 23:56

wú lùn无论shì是màn zhǎng漫长de的kē xué科学tàn suǒ探索

— dù đó là sự khám phá khoa học lâu dài

49623:56 - 23:59

hái shì还是nán dǒng难懂de的yì shù艺术zuò pǐn作品？

hay những tác phẩm nghệ thuật khó hiểu?

49723:59 - 24:01

shì是a啊，zhè这huò xǔ或许shì是jīn nián今年nuò jiǎng诺奖liú gěi留给wǒ men我们zuì最shēn yuǎn深远de的sī kǎo思考

Vâng, và đó có lẽ là suy ngẫm sâu sắc nhất mà giải Nobel năm nay để lại cho chúng ta.

49824:01 - 24:05

bǐ rú比如

Ví dụ,

49924:05 - 24:06

nǐ你shàng上yī一cì次jìng静xià下xīn心lái来dú读wán完yī一běn本“nán难kěn啃”de的shū书

Ví dụ,

50024:06 - 24:10

tīng听wán完yī一qī期xǐ huān喜欢de的bō kè播客

hay nghe hết một tập podcast yêu thích từ đầu đến cuối?

50124:10 - 24:12

shì是shén me什么shí hòu时候？

Đó là khi nào?

50224:12 - 24:13

nǐ你shì fǒu是否yuàn yì愿意zhī chí支持nà xiē那些duǎn qī短期kàn看bù不dào到huí bào回报

Đó là khi nào?

50324:13 - 24:17

dàn但kě néng可能gǎi biàn改变rén lèi人类wèi lái未来de的jī chǔ基础yán jiū研究ne呢？

nhưng có thể thay đổi tương lai của nhân loại không?

50424:17 - 24:20

duì yú对于nuò诺bèi贝ěr尔jiǎng奖zhè gè这个huà tí话题

Về chủ đề giải Nobel,

50524:20 - 24:22

píng mù屏幕qián前de的nǐ你yòu又yǒu有shén什me么yàng样de的kàn fǎ看法ne呢？

các bạn đang xem có suy nghĩ gì?

50624:22 - 24:25

huān yíng欢迎zài在píng lùn评论qū区liú yán留言，hé和wǒ men我们fēn xiǎng分享nǐ你de的guān diǎn观点

Hãy để lại bình luận và chia sẻ quan điểm của bạn với chúng tôi nhé.

50724:25 - 24:29

méi cuò没错

Đúng vậy.

50824:29 - 24:30

yě也bié别wàng忘le了diǎn点zàn赞、dìng yuè订阅wǒ men我们de的pín dào频道

Đúng vậy.

50924:30 - 24:34

nǐ你de的zhī chí支持shì是wǒ men我们jì xù继续chuàng zuò创作de的zuì最dà大dòng lì动力

Sự ủng hộ của các bạn là động lực lớn nhất để chúng tôi tiếp tục sáng tạo.

51024:34 - 24:37

wǒ我shì是lín林jìng静

Tôi là Lâm Tịnh.

51124:37 - 24:38

wǒ我shì是fāng zhōu方舟

Tôi là Lâm Tịnh.

51224:38 - 24:39

wǒ men我们xià qī下期jié mù节目zài jiàn再见

Và tôi là Phương Chu.

51324:39 - 24:41

bài bài拜拜~

Tạm biệt~

51424:41 - 24:42